وضعیت جاده ها در فصل زمستان چگونه است؟

بصیرت: راهدارخانه سازمان راهداری با رویکرد به مدرنیزه کردن ماشین آلات و دوری گرفتن از قالب های سنتی، در طرح زمستانی جاری با 1100 اکیپ مجهز، 11270 نیروی راهدار و 7300 دستگاه ماشین آلات وارد گستره صحنه عملیاتی- تسهیلاتی و ایمن سازی جاده های کشور شده است.
خیزش پرتکاپو و جلوه نمایی گرم آسای ماشین آلات جدید و فاصله گرفتن از سرمای کهنگی وسایل قدیمی تحرک قابلیت های سازمانی در انجام عملیات ایمن سازی جاده ها را نمایان می سازد که در طرح زمستانی آهنگی است که ضریب امنیت و تسریع امور محوله خدماتی را نیز در فضای زمستانی راه های بین شهری تداعی می کند.
در شماره پایانی گزارش پیش رو گفت وگو با یک مدیرکل و دو معاون سازمان راهداری پیرامون طرح زمستانی و موقعیت اجرایی و... را می خوانیم.
برنامه های سازمان راهداری
در گفت وگو با «مهندس علی ناوی» مدیرکل دفتر تجهیزات ماشین آلات راهدارخانه سازمان راهداری وزارت راه و ترابری، از وی وضعیت امکانات و تدارکات مکانیکی، خدماتی و ایمنی راهداری در طرح زمستانی جاده های کشور را می پرسم که این گونه پاسخ می دهد: «با توجه به این که سازمان راهداری و حمل و نقل یکی از سایت های اصلی در رابطه با نوسازی ماشین آلات راهداری است، ما حدود 10 هزار دستگاه ماشین آلات سنگین و نیمه سنگین داریم که عمر سنی آن ها در حال حاضر بین 15 تا 20 سال است. در این حالت از 2 سال گذشته نوسازی را در دستور کار خود قرار دادیم. سال گذشته براساس قرارداد با سایپا دیزل 300 دستگاه کامیون F.M 440 که پیشرفته در دنیا است، از محل اعتبارات راهداری خریداری شد و در چرخه راهداری استفاده می شوند. علاوه بر این مورد، استان ها هم که عملیات راهداری دارند سال گذشته 400 دستگاه ماشین آلات خریده اند. امسال هم به همین نسبت حدود 1000 دستگاه ماشین آلات سنگین و نیمه سنگین خریداری می شود و در مقابل، به تناسب ماشین آلات جدید، ماشین های کهنه از رده خارج شده به فروش می رسانیم که با این جایگزینی نوسازی بهره بری و کیفیت انجام کار را افزایش می دهیم.»
هر ساعت پرتاب 3000 تن برف
از جاده به دره
وی ادامه می دهد: «خریداری ماشین های مدرن پیشرفته برای راهداری زمستانی و عملیات برف روبی یکی از دیگر اقدامات است. تا 2 سال گذشته برف جمع آوری از سطح به حاشیه جاده و به صورت سنتی منتقل می شد لیکن الان 60 دستگاه برف روب مدرن خریداری شده از ژاپن، سوئیس و دانمارک هر یک قادرند در هر ساعت 3000 تن برف را به صورت مکشی از سطح جاده جمع آوری و به خارج از جاده به سراشیبی اطراف پرتاب کنند.»
«مهندس ناوی» در ادامه گفت وگو با اشاره به این که در طرح زمستانی از 15 آذر 89 تا 15 فروردین 90، اکیپ های راهداری شبانه روز در 502 گردنه کشور مستقر هستند می افزاید: در طرح زمستانی جاری 1100 اکیپ مجهز به ماشین آلات و امکانات مورد نیاز عملیاتی زمستانی، 11270 نفر راهدار و با در اختیار داشتن 7300 دستگاه ماشین آلات فعالیت می کنند. در کنار راهدارخانه ها تاکنون 120 آشیانه ماشین آلات راهداری و انبار نمک ساخته شده است.»
تجهیز گردنه ها
به سیستم هوشمند هواشناسی
وی گفتار خود را با طرح اجرایی پیش آگاهی وضعیت جوی در گردنه های مهم جاده ها ادامه می دهد و در این باره توضیح می دهد: «براساس تفاهمنامه با سازمان هواشناسی مبتنی بر وجود 502 گردنه مهم در نقاط مختلف جاده ها که تیم های راهداری در آن ها مستقر می شوند بنا داریم هر یک از این گردنه ها به سیستم هواشناسی جاده مجهز شوند.
این سیستم قادر است وضع دما و میزان رطوبت هوا و سطح، اصطکاک و یخ زدگی جاده ها و بارندگی را قبلا هشدار دهند و هر 5 ساعت یک بار زنگ می زنند که به عنوان مثال، جاده یخ خواهد زد. تیم های راهداری براساس این هشدار قبل از یخ زدگی سطح جاده را به صورت اتوماتیک با آب و نمک یخ زدگی برطرف می کنند. در نتیجه سطح جاده ایمنی و تردد خودروها و مسافران به راحتی عبور و مرور می کنند.»
به گفته وی در وهله اول این پروسه از 502 گردنه مذکور در حال حاضر 11 گردنه به این سیستم مجهز شده است و 56 گردنه دیگر برپایه تفاهمنامه مزبور و قرارداد با شرکت... تا زمستان سال 90 به این سیستم مجهز خواهند شد.» بنا به گفته او بر مبنای ردیف بودجه (اعتبارات) طی 5 سال آینده تمام 502 گردنه یاد شده به این سیستم مجهز خواهند شد.»
مهم باز بودن راه است
«تمام نقاط صعب العبور، گردنه های حساس و برفگیر و کولاکی به عنوان نقاط خاص در زمستان شناسایی شده و راهدارها مجهز با حداقل 25 وسیله نقلیه، همه جور نظارت و فعالیت دارند.» این گفته «رودکی» معاون اداره کل نگهداری راه و ابنیه سازمان راهداری و حمل و نقل است.
به گفته وی در راهداری زمستانی باز بودن راه مهم است. به همین لحاظ انواع ماشین آلات در راهدارخانه آماده برای رفع مشکلات احتمالی جاده ها هستند.
از وی می پرسم وضعیت نگهداری ابنیه شامل پل، تونل و دیگر بناهای جاده ای چگونه است؟ می گوید: «از طرف ادارات کل استان ها از ابنیه تمام حوزه های استحفاظی خود، دیدن می کنند. برنامه های بازدید جداگانه است و نکات مورد بازدید در شناسنامه ابنیه یادداشت و در هر صورت به ستاد وزارتی گزارش می شود. در این دیدار و نظارت ها معضل بزرگ مثلا یک رانش زمین یا آوار پل است که به استان تابعه برای رفع مشکل اعلام می شود.
از وی سؤال می کنم چه ارزیابی از وضعیت جاده ها دارد؟ می گوید «برای ارزیابی باید شاخص داشته باشیم. یک شاخص در مورد پل «عدد سلامت» که از صفر تا 100 است. کل سلامت ابنیه راه های کشور 75 درصد است که مشکل آفرین نیست و در برابر خطر، کنترل و هدایت می کنیم.»
معاون اداره کل ایمنی راه ها در این باره می افزاید: «پلیس راه، روشنایی برق هنگام شب را لازم و در جهت مثبت تأیید می کند. جاهایی که روشنایی دارند آمار حوادث کم می شود به عنوان نمونه از استان گلستان تا مازندران و محورها است. بنابراین با توجه به تردد زیاد در این محورها، ایجاد روشنایی برق در شب باعث کاهش آمار بروز تصادفات شده است.»
تاثیر روشنایی برق در جاده ها
تأثیر روشنایی شبانه در جاده ها در کاهش حوادث رانندگی بسیار زیاد است، حال چرا بسیاری از راه های بین شهری شب هنگام برق روشنایی ندارند؟ این پرسش را با «هاشمیان» معاون اداره کل ایمنی راه ها و حریم در میان می گذارم. پاسخ وی را می خوانیم: «در زمینه روشنایی می توان گفت حدود 100 تا 200 کیلومتر در طول راه های کشور و بیشتر تونل، گردنه و تقاطع ها روشنایی دارند. کلا حدود 3000 کیلومتر روشنایی برق در کل راه های خارج از شهرها وجود دارد اما کافی نیست که علت آن مربوط به بحث اعتبارات است.»
از وی تأثیر روشنایی برق در ترافیک شبانه را می پرسم، او می گوید: «اگر روشنایی شب در راه ها باشد دید راننده بهتر و بیشتر مسیر و اطراف را می بیند و کمک به ایمنی شده و خطرات احتمالی را واضح می بیند. در پرتو نور، راننده به موقع وسیله نقلیه اش را هدایت می کند.
هر صد کیلومتر یک راهدارخانه
مدیر کل دفتر تجهیزات ماشین آلات و راهدار خانه، در این خصوص با اشاره به این که راهدارخانه ها یکی از امکانات مهم سازمانی می باشند، درباره توسعه آن می گوید: «بنا داریم هر 100 کیلومتر یک راهدارخانه داشته باشیم. در حال حاضر 450 باب راهدارخانه ثابت و 150 باب راهدارخانه سیار جمعاً 600 راهدارخانه در جاده ها داریم که در زمستان اکیپ های راهداری در آن ها مستقر می شوند اما از طرف دیگر به واسطه عبور و مرور طولانی مردم سرنشینان خودروها، گاه به دلیل خستگی، یا نقص خودرو و یا وضع جوی نیاز به محلی برای توقف و استراحت دارند. در چنین شرایطی مسافران می توانند از محل راهدارخانه های ما استفاده کنند و پذیرایی می شوند.»
به گفته وی همچنین حاکی است که در زمستان امسال همه 600 راهدارخانه که طی دو سال نوسازی شده اند برای استفاده مردم آمادگی دارند.
ادامه صحبت پایانی «علی ناوی» در مورد راهدارخانه ها این است: «حدود 1000 دستگاه ماشین گشت راهداری به صورت 24 ساعته در طول جاده ها گشت زنی می کنند. این گشت ها مجهز به دستگاه موقعیت یابی «جی.پی.اس» هستند. باز خورد و کارایی این تجهیز چنین است که (دفترکل- راهداری) از طریق کامپیوتر موقعیت همه 1000 دستگاه ماشین را داریم. هر آن اتفاقی در جاده می افتد یا جاده نقصی دارد، به نزدیکترین گشت اطلاع داده می شود تا فوری به محل حادثه برود و اقدامات مقتضی را صورت دهد.»
«سرهنگ سیاح البرزی» معاون اطلاعات و عملیات ترافیک پلیس راه ناجا، باقی گفتار خود در شماره قبلی گزارش را معطوف به تدابیر ویژه طرح زمستانی امسال می کند. برخی از این تمهیدات ایمنی شامل هماهنگی های انجام شده با سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای مبنی بر این که به کلیه شرکت ها و مؤسسات بار و مسافر تاکید شود تا همه خودروهای ناوگان حمل و نقل عمومی در طول طرح زمستانی با زنجیر چرخ و تجهیزات زمستانی همراه باشند و در صورت تخطی ضمن برخورد، از دادن مسافر و بار به آنان خودداری شود. همچنین کنترل تجهیزات زمستانی بالاخص زنجیر چرخ در مبادی ورودی محورها توسط پاسگاه های پلیس راه و در طول محورها در مکان های مناسب به وسیله تیم های گشتی صورت می گیرد. در صورت فقدان آن، ضمن اعمال قانون، به مبدا برگشت داده می شوند. همچنین با تعیین سرپرست برای محورهای هراز، کرج، چالوس، تهران، قم، فیروزکوه، قزوین و رشت، باید عهده دار مسئولیت ابتدا تا انتهای محور مربوطه خود باشند.
همچنین پیش بینی امکان استفاده از ماشین آلات و سایر امکانات موجود در استانداری ها، فرمانداری ها و... در هنگام ضرورت استفاده در عملیات برف روبی و امدادرسانی و پیش بینی وضعیت آب و هوایی و ارایه اطلاعات لازم به مبادی ذیربط و واحدهای امدادی و اطلاع رسانی به مردم از دیگر اقدامات مقتضی خواهد بود.
حسن آقایی