مسئولیت سنگین حضور در مجلس خبرگان رهبری
«واکنون شما ای فقهای شورای خبرگان و ای برگزیدگان ملت ستمدیده در طول تاریخ شاهنشاهی و ستمشاهی، مسئولیتی را قبول فرمودید که در رأس همه مسئولیت هاست و آغاز به کاری کردید که سرنوشت اسلام و ملت رنجدیده و شهید داده و داغدیده در گرو آن است»
تاریخ و نسل های آینده درباره شما قضاوت خواهند کرد و اولیای بزرگ خدا ناظر آرا و اعمال شما می باشند والله من ورائهم محیط و رقیب کوچکترین سهل انگاری و مسامحه و کوچکترین اعمال نظرهای شخصی و خدای نخواسته تبعیت از هواهای نفسانی که ممکن است این عمل شریف الهی را به انحراف کشاند، بزرگترین فاجعه تاریخ را به وجود خواهد آورد.
(حضرت امام(ره) به مناسبت افتتاح مجلس خبرگان، 23/4/62)
مورد اعتمادترین دستگاه های نظام
این را به شما بگویم و خود آن آقایان هم بدانند، این که بعضی بایستند، این جا و آن جا به شورای نگهبان بد بگویند، کار خلافی کرده اند، ما نمی توانیم بنشینیم تماشا کنیم که رسمی ترین و اطمینان بخش ترین و مورد اعتمادترین دستگاه های نظام جمهوری اسلامی به خاطر این که یک نفر عصبانی است-به حق یا ناحق- مورد اهانت قرار بگیرد.
آن چیزی که در این دو، سه روز از بعضی ها سرزده، که ایستادند و در تریبون هایی به شورای نگهبان بد گفتند، اگر این طور چیزها تکرار بشود، من براساس مسئولیت خودم، آن را تحمل نخواهم کرد، اگر قرار بشود، هر کدام از ارگان های قانونی این کشور، از طرف عده ای مورد تهاجم قرار بگیرد، من وظیفه دارم که از آن ارگان قانونی دفاع کنم.
(رهبر معظم انقلاب اسلامی، بصیرت در انتخابات خبرگان، اداره سیاسی 3771، ص 32)
اعلام تاریخ آغاز اقدامات اجرایی انتخابات
واحد مرکزی خبر(5/6/85): علی اصغر کاراندیش مدیر کل انتخابات وزارت کشور درباره زمان آغاز اقدامات اجرایی انتخابات گفت: زمان آغاز فعالیت های اجرایی برای برگزاری انتخابات شوراهای شهر و روستا هشت مهر و برای انتخابات مجلس خبرگان رهبری 19 مهراست. وی افزود: در هر شهرستان پنج هیئت اجرایی برگزاری انتخابات را برعهده خواهند داشت.
کاراندیش تصریح کرد: با توجه به برگزاری همزمان این دو انتخابات تعداد شعبه ها به 70 هزار شعبه افزایش خواهد یافت.
وی با اشاره به اینکه 100 هزار صندوق هم شکل برای این انتخابات پیش بینی شده است تاکید کرد: هر صندوق ظرفیت 1500 برگه رای را خواهد داشت.
مدیر کل انتخابات وزارت کشور افزود: اعتبار پیش بینی شده برای برگزاری انتخابات مجلس خبرگان و شوراهای اسلامی کافی نیست، بودجه مصوب دولت و مجلس نیاز واقعی برگزاری این دو انتخابات را برآورده نمی کند، اما تلاش می کنیم با صرفه جویی انتخابات به بهترین شکل برگزار شود.
بانوان مجتهده می توانند در انتخابات خبرگان نامزد انتخاباتی شوند
ایرنا(3/5/85): نصرت الله لطفی مدیر کل نظارت و امور استان های شورای نگهبان گفت: بانوان مجتهده و جامع الشرایط و دارای شرایط اجتهاد، نیز می توانند در انتخابات خبرگان رهبری نامزد انتخاباتی شوند.
وی افزود: اگر نامزدهای انتخاباتی خبرگان شرایط مجتهدی داشته باشند، منعی برای کاندیدا شدن در انتخابات خبرگان رهبری نخواهند داشت.
وی تصریح کرد: نامزدهای انتخاباتی باید دارای شرایط فقاهت، اجتهاد، قدرت استنباطی سیاسی، آشنا با موضوعات سیاسی روز، معتقد به نظام جمهوری اسلامی و حاکمیت ولایت فقیه و نداشتن سوءپیشینه سیاسی باشند.
وی یادآور شد: احراز صلاحیت نامزدهای انتخاباتی خبرگان رهبری با فقهای شورای نگهبان است و نظارت برانتخابات برعهده شورای نگهبان می باشد.
نامه مهدی کروبی به آیت الله مشکینی
ایلنا (4/6/85): مهدی کروبی دبیر کل حزب اعتماد ملی در نامه ای به آیت الله علی مشکینی رئیس مجلس خبرگان رهبری پیشنهاد داد که مجلس خبرگان رهبری برای حصول اطمینان از حسن اجرای قانون و به جهت نظارت بر حسن اعمال حقوق مردم و جلوگیری از اعمال سلیقه و تفسیرهای مصلحتی و هتک حرمت های احتمالی، کمیسیونی مرکب از مردان بزرگ عضو این مجلس را مامور نظارت بر سیر جریان انتخابات خبرگان کند.
معلوم نیست بزرگان خبرگان نیز آقایان را تایید صلاحیت کنند
ایلنا(4/6/85): سید احمد خاتمی، عضو هیئت رئیسه مجلس خبرگان رهبری با اشاره به نظر کسانی که پیشنهاد تغییر مرجع نظارت بر خبرگان را می دهند، گفت: معلوم نیست که گروه برگزیده خبرگان نیز آقایان را تایید کنند، ضمن آنکه چه تضمینی است که اگر مثلا گروه برگزیده کسانی را رد صلاحیت کرد، باز همین آقایان آنها را مورد انتقاد قرار ندهند.
وی افزود: نظارت فقهای شورای نگهبان یک امر قانونی تثبیت شده است و هرگونه تغییرات نیاز به یک راهکار قانونی دارد و با یک پیشنهاد نمی توان انتظار تغییر داشت. ضمن آنکه من فکر می کنم در مجموع روندی که خبرگان دوره اول در پایان دوره تایید کردند، بهترین و کم اشکال ترین حالت موجود است.
وی مصلحت کشور را فراتر از منافع جناحی خواند و تصریح کرد: تاکنون چند دوره فقهای شورای نگهبان وظیفه نظارت و تایید صلاحیت کاندیداها را عهده دار بودند و مشکلی هم نبوده است، حال اگر بخشی از رد صلاحیت ها مورد نقد آقایان است، باید به طور قانونی و منطقی ابراز شود.
انتخابات با شکوه(5)
طی چند شماره گذشته روی سخن متوجه انتخابات باشکوه بود و با توجه به اهمیت انتخابات خبرگان و بعضا تنگناهایی که به واسطه برخی تصورات و احیانا برداشت های ناصحیح بر سر راه برگزاری باشکوه انتخابات بود، نکاتی یادآوری و راهکاری پیشنهاد شد. در ادامه پیشنهاد گذشته که بر محور موضوع «تبلیغات» دور می زد، می توان بحث دیگری را مطرح کرد که نیازمند بیان یک مقدمه کوتاه است. همانگونه که پیشتر بیان شد، جایگاه، موقعیت، شأن و منزلت برخی از اعضای مجلس خبرگان و یا نامزدهای آن اجازه پاره ای اقدامات که نامزدهای سایر انتخابات ها انجام می دهند و از ناحیه آن هم به نتایج خوبی می رسند را نمی دهد، راهکار ارائه شده نیز با در نظر گرفتن این محذوریت بود. راهکار پیشنهادی جدیدی هم که ارائه می شود با درنظر گرفتن همین محذوریت است. در این راهکار پیشنهادی، ابتدا می بایست این نکته را پذیرفت که نامزد انتخابات مجلس خبرگان می تواند دیدگاه های خودش را پیرامون مسائل مختلف کشور بیان کند و موضوعات مربوط به مجلس خبرگان هم می تواند یکی از این مسائل باشد. با ورود نامزد به مسائل مختلف و مهم کشور، مردم با دیدگاه وی آشنا می شوند و وی را فراتر از موضوع مجلس خبرگان مورد شناسایی و ارزیابی قرار می دهند و این مسئله می تواند در شناخت مردم از افراد بسیار موثر باشد؛ اما از آنجایی که تعداد زیادی از این افراد دچار محذورات پیش گفته هستند، می توانند با گردآوری تعدادی از افراد مورد اعتماد و طرح مسائل اساسی با آنها و آگاه کردن آنها از دیدگاه خود، آنها را به عنوان نمایندگان خویش به مردم استان معرفی کنند و آنها نیز با سفر به شهرهای مختلف و ایراد سخنرانی در مجامع مردمی، مردم را از دیدگاه های نامزد مربوطه آگاه سازند. شاید در ابتدای امر این حرکت با عیب و ایرادهایی همراه باشد و حتی خساراتی را نیز پدید آورد اما به تدریج با شناسایی و رفع این ایرادات می توان کمک شایانی به بحث «تبلیغات» در انتخابات خبرگان کرد و از این حیث اندک اندک آن را به سطح «تبلیغات» در سایر انتخابات ها نزدیک کرد، ضمن اینکه این راهکار می تواند فرصت مناسبی را برای مردم ایجاد کند تا بتوانند بسیاری از مطالب صحیح و ضروری را از زبان افراد صادق و مشفق بشنوند و این نکته ای است که در دیگر انتخابات ها کمتر مشاهده می شود.
پرسش و پاسخ
پرسش: چرا اعضای مجلس خبرگان لزوما می بایست از ویژگی اجتهاد، حداقل در حد تجزی برخوردار باشند؟
پاسخ: طبق قانون اساسی یکی از وظایف اصلی مجلس خبرگان شناسایی و معرفی رهبر به مردم است. رهبری که مجلس خبرگان به مردم معرفی می کند می بایست از ویژگی هایی برخوردار باشد، راس و یا به عبارتی مقدمه این ویژگی ها آن است که آن رهبری می بایست برترین فقیه جامع الشرایط باشد. با این مقدمات مشخص است که تشخیص چنین فردی از عهده هرکسی برنمی آید و می بایست این کار خطیر را به کسانی سپرد که با دارا بودن ویژگی های خاص بتوانند به این وظیفه مهم عمل کنند. از این جهت می توان اذعان داشت، صفت اجتهاد برای اعضای مجلس خبرگان هم میزانی است برای مشخص کردن یک حد نصاب تا کسانی که فاقد آن هستند نتوانند در این مجلس حضور پیدا کنند و هم ابزار شناخت این اعضا برای انجام صحیح وظیفه است. شرط قرار گرفتن اجتهاد برای اعضای مجلس خبرگان، این اعتماد را برای مردم ایجاد می کند که کسانی اقدام به شناسایی و معرفی رهبر می کنند که خود ضمن آشنایی با مبانی و ملاک های اصول استنباط در این مسیر طی طریق هم کرده اند و ذایقه فقاهتی آنها در برخی از ابواب فقه طعم مسائل فقهی را چشیده است و از این رو می تواند اقدام به شناسایی فقیه جامع الشرایط بکند. اینکه امروزه همه یقین دارند چنانچه مجلس خبرگان دست به گزینش بزند و افرادی را در اقدامی فرضی در مظان منصب رهبری قرار دهد همه آنها از زمره علمای تراز اول خواهند بود به واسطه وجود شرط اجتهاد در اعضای مجلس خبرگان است و چنانچه این شرط وجود نداشت احتمال شناسایی دقیق و اطمینان آور اگرچه منتفی نبود اما کاهش پیدا می کرد، چون مجلس خبرگان نیز تابع قانون رای گیری و بحث اکثریت آرا می باشد و آرای بالای افراد غیرمجتهد می تواند افراد دورتر از مظان رهبری را به این منصب نزدیک کند. شرط اجتهاد افزون بر این تاثیر بسیار تعیین کننده، ابزار مساعدت کننده و کارآمدی برای سنجش میزان برخورداری رهبر از سایر ویژگی هایی است که مورد نظر قانون اساسی می باشد. نقش و تاثیر ویژگی اجتهاد در انجام سنجیده سایر وظایف مجلس خبرگان نیز انکارناپذیر است.