فرزان شهیدى
لبنان پس از سقوط دولت سعد حریری به دلیل کارشکنی داخلی و غربی همچنان دوره خلأ سیاسی را سپری می کند. نجیب میقاتی که بعد از سقوط دولت پیشین به عنوان نخست وزیر جدید برگزیده شده و خود را یک شخصیت میانه معرفی کرده بود به خاطر برخی از مشکلات از جمله عدم مشارکت گروه 14 مارس در دولت و همچنین ناتوانی در تقسیم مناصب وزارتی مورد قبول احزاب مختلف گروه 8 مارس و همچنین رئیس جمهور لبنان، نتوانسته است دولت جدید را تشکیل دهد.
در آخرین نشست نجیب میقاتی نخست وزیر مأمور تشکیل کابینه لبنان با نمایندگان احزاب گروه 8 مارس چند پیشنهاد برای تشکیل دولت مطرح شد و فرمول 10+10+10 (10 وزیر شیعه،10 وزیر سنی و 10 وزیر مسیحی) بیشتر از سایر پیشنهادها مورد نظر نمایندگان احزاب بود.
اکنون وظیفه نجیب میقاتی دستیابی به ترکیبی از دولت جدید است که مورد پذیرش اطراف مختلف باشد، هر چند این امر هنوز محقق نشده و دیدارهای مکرر وی با میشل سلیمان، رئیس جمهوری لبنان و نبیه بری، رئیس مجلس نمایندگان به رغم ارائه لیست های اولیه و ایجاد تغییرات در آن، تاکنون ترکیب تشکیل دولت جدید لبنان را مشخص نکرده است.
در چنین شرایطی شکاف میان جریان 14 مارس و معارضان (8 مارس) افزایش یافته و سعد حریری با هدایت آمریکا و عربستان سعودی وارد جنگ روانی شدیدی علیه مقاومت و حتی جمهوری اسلامی ایران شده است. حریری ایران را متهم کرده بود که در امور کشورهای لبنان و سایر کشورهای عرب دخالت می کند و این جوامع را به گروگان می گیرد. سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب الله با اشاره به ادعاهای سعد حریری درباره ایران، آنها را از اساس باطل خواند و تأکید کرد: نمی توانیم سکوت کنیم زمانی که ایران به عنوان کشوری که در هر سطحی پای لبنان ایستاده مورد حمله قرار گیرد. وی در ادامه اظهار داشت: انتقادات سعد حریری از تهران شبیه به لحن صهیونیست ها است.
حزب الله نیز با صدور بیانیه ای در پاسخ به هتاکی های حریری گفت: موضع حریری همسو با توطئه های آمریکا برای ایجاد اختلاف بین مردم منطقه و ایجاد ناآرامی است. حزب الله در این بیانیه افزود: اظهارات حریری تلاش روشنی برای پوشاندن دخالت آمریکا در منطقه و مصادره اراده مردمی است که به دنبال آزادی و پایان هژمونی آمریکا هستند.
از دیگر سو حریری گرفتار افشاگری های اخیر سایت ویکی لیکس شده و به همین دلیل تلاش دارد با متهم کردن حزب الله و ایران دست به فرافکنی بزند. بر اساس اسناد افشا شده ویکی لیکس، سعد حریری در دیدار با مسئولان ارشد کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا در بیروت در سال 2006 آن ها را تشویق کرده بود که در راستای براندازی نظام سوریه تلاش کنند. بر اساس این اسناد حریری در دیدار با یکی از کارمندان ارشد کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا در بیروت در سال 2006 گفته بود دولت آمریکا نیازمند سیاستی صریح و جدید برای منزوی ساختن سوریه است.
حریری در این دیدار گفته بود: اگر سوریه را کنار نگذاریم و علیه این کشور تحریم هایی را اعلام نکنیم، سوریه هرگز تغییر نخواهد کرد. حریری به این عضو کنگره آمریکا گفته بود باید به طور کلی خود را از نظام سوریه خلاص کنیم. وی پیشنهاد کرده بود: بعد از سقوط نظام سوریه برای پر کردن خلأ به وجود آمده می توان اخوان المسلمین سوریه را به قدرت رساند و برخی شخصیت ها مانند عبدالحلیم خدام و حکمت الشهابی که جزو نظام سابق بودند می توانند جای خالی بشار اسد، رئیس جمهور سوریه را بگیرند. حریری در توجیه این مسئله گفته بود، گروه اخوان المسلمین سوریه شبیه اسلام گراهای میانه رو در ترکیه است و از روند صلح با اسرائیل حمایت می کنند.
موضوع دیگری که حریری روی آن مانور زیادی می داد موضوع حکم دادگاه بین المللی پدرش رفیق حریری بود، اما در شرایط فعلی حریری امید چندانی به این دادگاه ندارد، زیرا با توجه به موضع گیری قاطعانه حزب الله و نیز شرایط بحرانی منطقه، این دادگاه و حکم آن در حاشیه قرار گرفته است.
روزنامه السفیر لبنان در خبری به نقل از یک مقام بلندپایه اروپایی نوشت: حکم احتمالی دادگاه بین المللی پایان یافته و دیگر وجود خارجی ندارد. بر این اساس، تأخیر مداومی که در صدور حکم احتمالی رخ داده است ناشی از آن است که شرایط فعلی لبنان و جهان عرب که شاهد قیام های گسترده بوده برای صدور این حکم مناسب نیست. وی تأکید کرد: تحولات اخیر حتی باعث تحت الشعاع قرار گرفتن موضوع هسته ای ایران نیز شده و موضوعی مانند حکم احتمالی دادگاه بین المللی در شرایط فعلی نمی تواند مطرح شود.
با این وصف جریان 14 مارس و در رأس آن حریری دچار ضعف و آشفتگی زیادی شده و برای بازیابی خود در عرصه داخلی لبنان موانع متعددی پیش رو دارند. هر چند عربستان تلاش زیادی دارد با کمک غرب و با دامن زدن به درگیری های سوریه و اعمال فشار بر دمشق، حریری را به قدرت بازگرداند. بی تردید تشکیل دولت جدید لبنان با رویکرد ملی و همسو با مقاومت، آخرین توطئه های 14 مارس و حامیان منطقه ای و بین المللی آنان را نقش بر آب خواهد کرد.