بصیرت:نشست رئیسجمهور با رسانههای داخلی و خارجی، روز گذشته برگزار شد. در بین جمع زیاد خبرنگاران، خانمی به رئیسجمهور گفت: جریانی در کنار شما با گفتن حرفهای شاذ در حوزه مذهبی بحرانآفرینی میکند. افرادی که علما را اهل شریعت و خود را اهل حقیقت میدانند... . این خانم از احمدینژاد خواست با این جریان برخورد کند. رئیسجمهور در پاسخ گفت: «من فکر میکنم خواسته شما مخالف اصول اولیه انسانی است، یعنی از من میخواهید از کسانی بخواهم که حرف نزنند؟ دانشجو باید پرچمدار گفتوگوی آزاد باشد، انتظار ندارم یک نفر بهعنوان نماینده دانشجویان بگوید، نگذارید عدهای حرف بزنند... از من نخواهید که جلوی اندیشه را بگیرم. باید افراد بیایند ایدههایشان را مطرح کنند. باید تعاطی افکار پیش بیاید تا رشد به جود بیاید.»
سخن خانم مذکور، پرسشی در قالب یک عبارت خبری و بسیار ساده، صریح و صادقانه بود و نیازمند پاسخی از همین جنس؛ اما بهنظر پاسخی که داده شد، بهگونهای دیگر بود. از عبارت «با این جریان برخورد کند» مفاهیم چندگونه و متفاوتی قابل برداشت است که یکی از منفیترین آنها همانی است که در بیان رئیسجمهور جاری شده است؛ یعنی «از من میخواهید از کسانی بخواهم که حرف نزنند» آنچه که در زمان حاضر قطعی است و تقریباً همه فرهیختگان آن را پذیرفتهاند، طرح نظرات و دیدگاههاست؛ اما با آداب و رسوم خاص که متأسفانه در کلام پیشگفته رئیسجمهور مغفول واقع شده است.
اگر درخواست خانم پرسشکننده در قالبی بیان شود که رئیسجمهور برایش انتخاب کرده، عبارت فوق با اصلاح امر مغفول میشود: «از من میخواهید از کسانی بخواهم که سنجیده حرف بزنند.» در این صورت، مراد پرسشکننده بهوضوح در قالب جدید، دیده میشود و منطق کلام، محفوظ میماند و دیگر نیازی به عبارات بعدی نیست. نکته مهمی که این موضوع را از مباحث اندیشهای و تعاطی افکار متمایز میکند، مسئله «نسبت» است. تا زمانیکه این افراد در حلقه نسبت با رئیسجمهور قرار دارند و بر مناصب رسمی نشستهاند که محل اندیشهورزی به مفهوم علمی نیست، نباید به مباحث نامتعارف دامن بزنند. آنها میتوانند با خروج از حلقه «نسبت» با رئیسجمهور، بروند و در محل و مکان خودش، حرفهای بسیار نامتعارفتر بزنند؛ کما اینکه سالهاست دیگرانی بهوفور این کار را میکنند و کسی هم با آنها کاری ندارد؛ اما تا زمانی که آنها در حلقه «نسبت» با رئیسجمهور هستند، رئیسجمهور باید از آنها بخواهد، سنجیده و متعارف سخن بگویند!