یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی درحالی گزارش آژانس درباره برنامه هسته ای کشورمان را سه شنبه منتشر کرد که علی رغم همکاری حداکثری با آمریکا نتوانست خواسته واشنگتن و یکی، دو کشور همپیمان او را برآورده سازد.
آمانو پیش از انتشار این گزارش به آمریکا سفر کرده بود و بنابر گزارش های منتشره درباره چگونگی محتوای گزارش آژانس علیه جمهوری اسلامی ایران رایزنی های پیدا و پنهانی صورت گرفته بود.اما با همه تحرکات آمانو و آمریکا برای انتشار گزارشی که کاملا ایران را به دستیابی به سلاح اتمی متهم کند گزارش منتشر شده آژانس حکایت از آن دارد که این خواسته شوم و خصمانه محقق نشده است.
ناکامی آمانو و آمریکا برای منظوری که از گزارش آژانس دنبال می کردند به این خاطر است که گزارش آژانس نمی گوید ایران در حال ساخت سلاح هسته ای است.
گزارش آمانو بیانگر آن است که ایران فعالیت هایی مانند شبیه سازی های کامپیوتری و طراحی برای آزمایش های انفجاری با قدرت بالا انجام داده که همه آنها اقدامات متعارف نظامی است اما می تواند بخشی از پروژه ساخت سلاح هسته ای هم باشد.
نکته کلیدی در اینجا این است که آژانس به هیچ وجه نمی گوید این فعالیت های متعارف حتما بخشی از یک پروژه نظامی ساخت سلاح هسته ای است بلکه فقط تاکید می کند احتمال دارد چنین باشد و ایران باید برای روشن شدن این موضوع به سوال های آژانس پاسخ بدهد.در همین حال، فرانس 24 در پی انتشار گزارش آمانو درباره برنامه هسته ای ایران تصریح کرد این گزارش باعث ناامیدی غربی ها شده است.
خبرنگار روزنامه لیبراسیون فرانسه در وین اتریش در ارتباط زنده تلفنی با شبکه تلویزیونی فرانس بیست و چهار گفت: غربی ها از اینکه در گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی به صراحت به تلاش ایران برای دستیابی به سلاح اتمی تاکید نشده است ناامید شده اند.
بلز گوکلن خبرنگار لیبراسیون در وین دراین باره که آیا گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی به طور رسمی حاکی از تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای است یا نه گفت: در این گزارش به صراحت گفته نشده است که ایران برای دستیابی به سلاح اتمی تلاش می کند و این امر باعث ناامیدی غربی ها شده است.
این گزارش با اعلام این نکته اضافه می کند که برخی ها دوست داشتند در گزارش آمانو به صراحت به تلاش ایران برای دستیابی به سلاح اتمی تاکید می شد.
نکته دیگری که در این گزارش از قول خبرنگار لیبراسیون تاکید شده این است که بیشتر اطلاعاتی که فرضیه برنامه هسته ای نظامی ایران را تقویت می کند در پیوست گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی گنجانده شده است. به عنوان مثال اسناد مربوط به ساز و کار انفجار هسته ای در پیوست قرار داده شده است و به عبارت دیگر این موارد در گزارش رسمی جایی ندارد زیرا این اسناد را سرویس های اطلاعاتی غربی در اختیار آژانس قرار داده اند و چین و روسیه معتقدند که این اسناد جایگاهی در گزارش ندارد.
از سوی دیگر، برخی از منابع غربی اعتبار گزارش آژانس را بخاطر ملاحظات سیاسی زیرسوال می دانند.
از جمله پایگاه اینترنتی گلوبال ریسرچ طی گزارشی به قلم میخائیل چسود فسکی نوشت: آمریکا در تلاش است برای توجیه حملات پیشگیرانه بر ضد ایران، اطلاعات کذب تازه ای درخصوص برنامه هسته ای این کشور جعل کند. تهدیدها بر ضد ایران در طول هشت سال گذشته ادامه داشته و از اطلاعات جعلی برای توجیه این تهدیدها استفاده شده است.
در همین زمینه خبرگزاری فرانسه نیز بر بی اعتباری گزارش آژانس علیه فعالیت های هسته ای کشورمان انگشت گذاشت و نوشت: آژانس این گزارش را براساس منابع اطلاعاتی خارجی تهیه کرده است، نه براساس گزارش های بازرسان آژانس.
جالب اینجاست که رسانه های اسرائیلی هم از ارتباط دستگاههای اطلاعاتی صهیونیستی، آمریکا و غرب در تهیه گزارش جدید آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد فعالیت های هسته ای ایران پرده برداشتند.گزارش های رسانه های صهیونیستی حاکی از آن است که سازمان های جاسوسی اسرائیل نقش مهمی در تهیه گزارش جانبدارانه آژانس انرژی اتمی در مورد فعالیت های هسته ای ایران داشته است.
روزنامه جروزالم پست روز سه شنبه و ساعاتی قبل از انتشار گزارش سیاسی آژانس در زمینه فعالیت های هسته ای ایران نوشت که علاوه بر سازمان های جاسوسی اسرائیل تعداد دیگری از کشورها نظیر آمریکا و اروپا نیز در تهیه این گزارش علیه ایران دست داشته اند.این روزنامه می افزاید اسرائیل امیدوار است که آمریکا رهبری تلاش های پیگیر در سازمان ملل و شورای امنیت برای اعمال تحریم های جدید علیه ایران در پی انتشار این گزارش را در دست گیرد.
اعتراض شدید روسیه به گزارش آژانس
از سوی دیگر به دنبال انتشار گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره برنامه هسته ای کشورمان وزارت خارجه روسیه در بیانیه ای تاکید کرد گزارش آژانس براساس سوءنیت های سیاسی تنظیم شده است.
وزارت خارجه روسیه در بیانیه خود با بیان اینکه به صحت گزارش آمانو مشکوک است خاطرنشان کرد: محتوای این گزارش می تواند مانع از مذاکرات با ایران درباره مسئله هسته ای این کشور شود. در بیانیه وزارت خارجه روسیه آمده است: مسکو درباره سوء نیت سیاسی نویسندگان برخی از مطالب و اظهارنظرها در گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره ایران، تردید دارد و احتمال می دهد این افراد به دنبال اهدافی هستند که هیچ ارتباطی با برطرف کردن نگرانی ها درباره برنامه هسته ای ایران ندارد. وزارت خارجه روسیه همچنین اضافه کرد: ادعاهای مطرح شده در این گزارش درباره یک دانشمند روس به ده سال پیش بازمی گردد و هیچ چیز جدید و حساسی نیست. وزارت خارجه روسیه در بیانیه خود اعلام کرد علنی شدن رایزنی های چند هفته اخیر درباره گزارش آژانس، باعث بروز تنش هایی بین قدرت های بزرگ جهانی و ایران شده است. دراین بیانیه آمده است: مسکو به شدت در این باره اظهار تأسف می کند و اوضاع اخیر را نمی تواند درک کند زیرا گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره ایران که طی روزهای گذشته مطالب بسیاری درباره آن گفته و نوشته شده است، به عامل جدیدی برای افزایش تنش ها درباره مشکلات مرتبط با برنامه هسته ای ایران تبدیل شده است.
دیمیتری مدودف رئیس جمهور روسیه هم که در برلین به سر می برد شخصاً به گزارش جدید آمانو واکنش نشان داد و تأکید کرد استفاده از زور علیه ایران فاجعه آمیز خواهد بود. به گزارش آسوشیتدپرس رئیس جمهور روسیه آرامش و تداوم مذاکرات برای حل موضوعات مهم منطقه از جمله برنامه هسته ای ایران را خواستار شد.اعتراض مقامات روسی به محتوای گزارش آژانس به گونه ای بود که روزنامه لیبراسیون فرانسه گزارش داد: موضع روسیه در قبال گزارش آژانس، آب سردی بر روی غربی ها بود.گفتنی است؛ علی باقری معاون سیاست خارجی و امنیت بین الملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی هم اکنون در روسیه به سر می برد.
چین: فقط مذاکره
علاوه بر روسیه، چین دیگر عضو دایم شورای امنیت سازمان ملل نسبت به گزارش آژانس واکنش نشان داد و خواستار راه حل مسالمت آمیز در خصوص برنامه هسته ای ایران شد.به گزارش رویترز، هونگ لی سخنگوی وزارت امور خارجه چین در پی انتشار گزارش آژانس در ارتباط با برنامه هسته ای ایران گفت: پکن به واقع حامی راه حل صلح آمیز در مورد برنامه هسته ای ایران است.گفتنی است؛ جنبش عدم تعهد هم همچون روسیه و چین به گزارش جدید آمانو درباره برنامه هسته ای ایران انتقاد کردند.
واکنش آمریکا
وزارت امور خارجه آمریکا از اظهار نظر فوری درباره گزارش آژانس درباره برنامه هسته ای ایران که تحت فشارهای مضاعف واشنگتن تهیه شده است، خودداری کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد: ویکتوریا نولاند، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز سه شنبه اعلام کرد که گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره ایران در دست بررسی وزارت امور خارجه این کشور قرار دارد و تا پایان مطالعات هیچ اظهار نظری درباره آن صورت نخواهد گرفت.نولاند افزود که آمریکا همیشه با یافته های آژانس موافق نبوده است.
البته در همین حال یک مقام آمریکایی در پی انتشار گزارش آمانو درباره برنامه هسته ای ایران گفت که بخاطر مخالفت روسیه و چین، احتمال این که شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه تحریم های جدید را علیه برنامه هسته ای ایران اعمال کند بسیار کم است.
به گزارش رویترز، این مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود تصریح کرد که اگرچه آمریکا ممکن است تحریم های بیشتری را علیه ایران اعمال کند اما احتمال ندارد گام های بیشتری را علیه صنعت نفت و گاز ایران بردارد یا به سراغ بانک مرکزی برود.
در این بین، فرانسه در ادامه سیاست های خصمانه اش خواستار ارجاع موضوع هسته ای ایران به شورای امنیت شد.
به گزارش العربیه، وزارت خارجه فرانسه ادعا کرد که اکنون زمان آن رسیده تا پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت سازمان ملل منتقل شود و در این باره هیچ مانع دیگری وجود ندارد.
اتحادیه اروپا هم گزارش جدید آژانس را سبب تشدید نگرانی ها ادعا کرد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه از بروکسل، سخنگوی کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز چهارشنبه ادعا کرد گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی به طور جدی نگرانی ها را در مورد ماهیت برنامه هسته ای ایران تشدید می کند.
هشدار سلطانیه نسبت به عواقب گزارش آمانو
نماینده کشورمان در آژانس بین المللی انرژی اتمی نسبت به گزارش جدید آمانو درباره برنامه هسته ای کشورمان تاکید کرد: آمانو عواقب اشتباه تاریخی خود را خواهد دید.
علی اصغر سلطانیه گزارش آژانس را سیاسی خواند و گفت: آمانو با تکرار ادعاهای قبلی، فضای سازنده ایجاد شده به ویژه در چند ماه گذشته میان ایران و آژانس را خدشه دار کرد.وی گفت: گزارش آمانو درباره ایران غیرحرفه ای، غیرمتوازن و سیاسی است.
وی ادامه داد: مدیر کل آژانس تحت فشار چند کشور غربی از جمله آمریکا، این گزارش را به این شکل منتشر کرده است.
نماینده دائم ایران در آژانس گفت: مطلب جدیدی درباره ادعای ابعاد احتمالی نظامی در این گزارش نیست و صرفا مطالب تکراری گذشته که عمدتا ذیل مطالعات ادعایی مطرح می شده در این گزارش آمده است.
وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران پیش از این در 117 صفحه با ارائه پاسخ های دقیق ثابت کرده است که اسناد این ادعاها بی اساس و جعلی است. آژانس در سال 2007 به دلیل ممانعت آمریکا در ارائه اصل اسناد به ایران، به این اقدام آمریکا اعتراض کرد. آژانس ارائه نشدن اصل اسناد به ایران را موجب خدشه دار شدن وظیفه و اعتبار آژانس عنوان کرد. همچنین آژانس اصالت نداشتن این اسناد را اعلام کرده بود، این در حالی است که یوکیا آمانو، این مسایل مهم را از دیدگاه آژانس به کلی نادیده گرفته است.
وی اظهار کرد: یک هفته قبل از انتشار گزارش مدیر کل آژانس برخلاف اساسنامه آژانس، نسخه ای از ضمیمه پیوست شده به گزارش را در اختیار پنج عضو دائم شورای امنیت قرار داده است که این اقدام تخلفی آشکار از روح اساسنامه آژانس است که همه اعضا را برابر می داند و در واقع هیچ امتیاز خاصی برای گروهی از کشورها قایل نیست. وی این اقدام مدیر کل آژانس را بدعتی خطرناک دانست و گفت: بدون شک اکثریت کشورهای عضو آژانس نسبت به این اقدام به شدت اعتراض کرده و چالش جدی را روبه روی مدیر کل قرار خواهد داد.
نماینده دائم ایران در آژانس با بیان این که ادعاهای مطرح شده در گزارش اخیر علیه ایران با توجه به این واقعیت که فعالیت های هسته ای ایران کاملا تحت نظارت آژانس است و صدها بازرسی سرزده از مراکز و فعالیت های هسته ای ایران صورت می گیرد، بی اعتباری آن ها را ثابت می کند افزود: این گزارش با روند بازرسی ها و نظارت های آژانس در ایران در تناقض آشکار است.
سلطانیه تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری مسئول به طور مستمر به فعالیت های صلح آمیز خود ادامه می دهد و قطعا همان طور که بی اساس بودن ادعاهای بی شمار قبلی ثابت شد این بار هم راه به جایی نخواهند برد.همچنین نماینده دائم ایران در آژانس از نامه فریدون عباسی رئیس سازمان انرژی اتمی در هفته گذشته به یوکیا آمانو مدیر کل آژانس خبر داد و به ایسنا گفت: ایران در این نامه بار دیگر آمادگی خود را برای انجام مباحث کارشناسی در رفع ابهامات اعلام کرده است، اما اقدام مدیر کل در انتشار ضمیمه نشان می دهد برخی کشورها با فشار سیاسی، مانع انجام فعالیت و وظیفه حرفه ای آژانس می شوند.گفتنی است؛ سلطانیه روز سه شنبه در جمع خبرنگاران در وین نیز اتهامات مطرح شده در گزارش جدید آژانس درباره برنامه هسته ای ایران را رد کرد و این گزارش را مغرضانه دانست.
گزارش چه می گوید؟
تازه ترین گزارش یوکیا آمانو از دو بخش تشکیل شده است. در بخش اول آمانو در 58 بند وضعیت جاری برنامه هسته ای ایران را تشریح کرده است. این بخش به خوبی نشان دهنده آن است که اولاً برنامه هسته ای ایران بدون هرگونه تأثیرپذیری از فشارهای غرب طبق برنامه ادامه دارد و ثانیاً تمام فعالیت های ایران زیرنظر آژانس و تحت پادمان ها قرار دارد.در این بخش آژانس اعلام می کند4922 کیلوگرم مواد 5/3 درصد تولید کرده و همچنین اندازه مواد20درصد آن 4/120کیلوگرم است.
علاوه بر این آژانس تایید می کند ایران در آستانه تزریق گاز به ماشین های سانتریفیوژ در فردو بوده و نسل های 2 و 3 ماشین های سانتریفیوژ در نطنز با موفقیت در حال تست است.
اما بخش دوم این گزارش که تحت عنوان ضمیمه (ANNEX) به بخش اول اضافه شده و دارای 65 پاراگراف است به توصیف آن چیزی می پردازد که آژانس ابعاد احتمالی نظامی در برنامه هسته ای ایران می خواند. آژانس در این بخش مجموعه ای از اطلاعات را مرور می کند که ادعا شده از جانب کشورهای عضو در اختیار آن قرارگرفته ولی مطلقا هیچ استدلالی ارائه نمی کند که ثابت نماید این اطلاعات «واقعی ومعتبر» است.
ایران پیش تر در می 2008 جعلی بودن تمام این اطلاعات را اثبات کرده است. آمانو در این بخش که گفته می شود در آمریکا نوشته شده ادعا می کند ایران مشغول فعالیت های متعارفی (conventional) است که «می تواند» در ساخت بمب هسته ای هم به کار برود اما هرگز ادعا نمی کند که این اتفاق رخ داده است.
کیهان