یدالله جوانی
پدیده به غنیمت گرفتن هواپیمای جاسوسی آمریکا در فضای جمهوری اسلامی ایران که برخی از کارشناسان و رسانه های غربی از آن با عنوان افتضاح امنیتی برای ایالات متحده یاد کرده اند، در روزهای گذشته در صدر اخبار جهان قرار داشت. درخصوص این موضوع، گفتنی های فراوان وجود دارد که به مواردی از آن اشاره می شود:
1- ورود هواپیمای جاسوسی آمریکا به فضای جمهوری اسلامی برای اقدامات شناسایی و جمع آوری اطلاعات، یک اقدام تجاوزکارانه تلقی می شود و برخلاف تمامی مقررات و معاهدات بین المللی می باشد. انتظار آن است که تمامی مجامع بین المللی و به ویژه سازمان ملل این اقدام آمریکایی ها را محکوم کنند.
2- هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی با نام (RQ170)، اکنون در دستان پرقدرت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار دارد. فناوری پیچیده و نرم افزارهای ذی قیمت این هواپیما از یک طرف و سالم به غنیمت گرفته شدن آن از طرف دیگر، موجی از وحشت و نگرانی را بر کاخ سفید و پنتاگون حاکم ساخته است. دلایلی که برای این وحشت و نگرانی می توان برشمرد عبارتند از:
الف- قدرت دفاعی و توانایی سایبری ایران
آمریکایی ها به خوبی می دانند آنچه رخ داده یک اتفاق یا حادثه معمولی نیست که بتوانند راحت از کنار آن عبور کنند. قابلیت های این هواپیما به گونه ای است که هرگز مقامات پنتاگون تصور نمی کردند روزی فرا برسد و چنین سرنوشتی برای آن رقم بخورد. این رویداد که نه تنها غربی ها، بلکه حیرت چینی ها و روس ها را نیز برانگیخته، گوشه ای از قدرت دفاعی و توانایی های جمهوری اسلامی ایران در عرصه سایبر و جنگ الکترونیکی را آشکار ساخت و پیام خود را به جهانیان رساند. مهم ترین سوال در این خصوص، چگونگی به دام انداختن و سالم به غنیمت گرفتن این هواپیمای جاسوسی پیشرفته است. سردار حاجی زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه در این خصوص اظهار داشت: «اخیراً با اطلاعات جمع آوری شده و مراقبت های دقیق الکترونیکی، مشخص شد این هواپیما قصد نفوذ و جاسوسی بر فراز کشورمان را دارد که پس از ورود به شرق کشور، در «کمین گاه الکترونیکی» نیروهای مسلح قرار گرفت و با حداقل خسارت در ایران به زمین نشانده شد.» سردار حاجی زاده با تشریح قابلیت ها و خصوصیات این هواپیما در برنامه رونمایی از آن که بازتاب رسانه ای گسترده ای پیدا کرد به این نکته نیز اشاره کرد: «با کمک مشترک ارتش و سپاه توانستیم یکی از هواپیماهای پیشرفته آمریکا را که دارای ویژ گی های خاص است در دام جمهوری اسلامی گرفتار کنیم.»
ادعای مقامات ایرانی مبنی بر به دام انداختن هواپیمای جاسوسی با کمین الکترونیکی و سالم نشاندن آن بر زمین، از سوی غربی ها قابل پذیرش است. سالم بودن این هواپیما دلیل بزرگی بر صحت این ادعا می باشد. بر همین اساس، یکی از افسران سابق سازمان سیا در گفت وگو با (BBC ) می گوید: «اگر به این هواپیمای جاسوسی، رخنه سایبری شده باشد که شواهد قویاً به آن اشاره دارد، ما با مشکل بزرگی مواجه هستیم. این یک ضربه امنیتی عظیم است.»
ب- پایان انحصار آمریکا بر یک فناوری پیچیده
از دیگر دلایل وحشت و نگرانی آمریکایی ها در موضوع یاد شده، پایان یافتن قدرت انحصاری آنها بر یک فناوری پیچیده و پیشرفته در عرصه هوافضا است. متخصصان مسائل امنیتی در غرب، معتقدند هواپیمای سری آمریکا با فناوری پیچیده آن اکنون در اختیار جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.
«اریش اشمیت انبوم» از متخصصان سازمان های امنیتی اروپا در ارتباط با این هواپیما می گوید: «این نوع هواپیما از دو دیدگاه جالب توجه است؛ از یک سو اطلاعات زیادی درباره خودش، از جمله دوربین، ظرفیت شناسایی و نوع نرم افزارش ارائه می دهد و از سوی دیگر، موضوع مهم تر آن است که این هواپیما نامرئی است و این یک فناوری کلیدی است.» سردار حاجی زاده نیز همین نکته را اینگونه بیان می دارد: «این هواپیما از جهت ساخت و پوشش، رادارگریز طراحی شده و از حیث فناوری، آخرین نمونه هواپیمای پیشرفته آمریکا است.» سردار حاجی زاده در ادامه می گوید: «کارشناسان و متخصصان نظامی به خوبی واقفند که این هواپیما، چه اطلاعات تکنولوژیکی ذی قیمتی با خود دارد.»
بر همین اساس کارشناسان معتقدند سپاه پاسداران به راحتی بر این فناوری مسلط شده و به انحصار آمریکا بر آن پایان می دهد.
3- اقدام قاطع و به موقع نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در مقابله با تجاوز هوایی ایالات متحده به حریم هوایی کشورمان، نشان دهنده عزم و اراده جدی نظام اسلامی در برخورد با هر متجاوزی می باشد. بارها مسئولان نظام اسلامی و به ویژه فرماندهی معظم کل قوا حضرت آیت الله العظمی امام خامنه ای(مدظله العالی) اعلام داشته اند که نظام اسلامی در دفاع از جمهوری اسلامی ذره ای تردید به خود راه نخواهد داد و به هر تجاوزی پاسخ کوبنده خواهد داد.
4- انفعال آمریکا و سردرگمی مقامات این کشور در مواجهه با پدیده از دست دادن یکی از پیشرفته ترین هواپیماهای جاسوسی خود کاملاً مشهود بود. مواضع متضاد آمریکایی ها در قبال این موضوع، نشان دهنده حال پریشان آنان در شرایط کنونی است. جالب است که رادیو رژیم صهیونیستی به نقل از رسانه های آمریکایی گفت: «کاخ سفید شهامت عملی کردن هیچ یک از گزینه ها برای از بین بردن پهپادی که به دست سپاه پاسداران افتاده است را نداشت.»
البته به نظر می رسد عدم اقدام آمریکایی ها برای نجات هواپیما در صحرای طبس با پیاده کردن کماندوهای خود و با نابود ساختن آن از طریق بمباران هوایی، به خاطر درس و عبرتی بوده که از حادثه طبس در سال 1358 آموخته اند. آقای اوباما که در فکر یک دوره دیگر ریاست جمهوری بر آمریکا می باشد، نمی خواهد مانند کارتر با یک افتضاح بزرگ تر در صحرای طبس این شانس خود را به طور کلی از دست بدهد!