اختصاصی بصیرت /
تحولات پرشتاب جهان معاصر چند دهه ای است که عرصه رسانه را نیز درنوردیده و اثری که در آن باقی گذاشته، بیشتر شدن تنوع این عرصه است، اما با این حال کسی نمی تواند بگوید افزایش تنوع رسانه به معنای این است که یک نوع رسانه جای یک نوع دیگر رسانه را گرفته است. به عبارتی تلویزیون، جای رادیو را نگرفته و خبرگزاری جای تلویزیون را نگرفته و ... و هر یک کارکرد و مخاطب خود را دارد. در نتیجه می توان گفت هرگاه یکی از انواع رسانه به دلیلی دچار تعطیلی می شود در روند اطلاع رسانی اخلال ایجاد می گردد و اطلاع رسانی دچار سکت و اخلال می شود، اگرچه در ظاهر اثری از آن دیده نشود. متأسفانه هر ساله در تعطیلات نوروز چنین اتفاقی در ایران می افتد و روزنامه ها، اصلی ترین رسانه مکتوب بعضاً حدود بیست روز دچار وقفه در چاپ و توزیع می شوند و روزانه صدها هزار نفر از دسترسی به روزنامه و به تبع آن خبر و تحلیل و به شکل کلی یکی از ابزار اطلاع رسانی که به آن خو گرفته اند محروم می گردند. برخی معتقدند که با وجود سایر رسانه ها مانند صدا و سیما و خبرگزاری ها و در سال های اخیر پایگاه های اینترنتی خلأ روزنامه ها در ایام نوروز چندان به چشم نمی آید و آسیبی به عرصه اطلاع رسانی وارد نمی شود. این نظر زمانی درست است که اثبات شود تمام کسانی که اخبار و تحلیل های شان را از روزنامه ها می گیرند در روزهای تعطیل نوروز به جای استفاده از روزنامه های در تعطیلی به سربرده به سراغ سایر رسانه ها می روند. کاملاً معلوم است که هیچ وقت چنین اتفاقی نمی افتد. بنابراین تعطیلی روزنامه ها در این روزها یک خلأ قطعی است که چیزی جای آن را پر نمی کند و این به معنای اخلال در اطلاع رسانی است که پیامدهای منفی خودش را دارد.
برخی نیز برای توجیه این تعطیلی خسارت بار آن را امری عارضی و متأثر از وضعیت کلی کشور در این ایام می دانند و معتقدند این تعطیلات زمینه حوادث و رخدادهای مهم را که آگاه شدن مردم از آنها ضروری است از بین می برد و بر فرض فعال بودن روزنامه ها اسباب اصلی کار فراهم نیست و روزنامه ها حرف چندانی برای گفتن ندارند و ... این نظر تا حدی با واقعیت کشور همخوانی دارد، اما نمی تواند علت درست و قطعی برای تعطیلی روزنامه ها باشد، زیرا همه مطالب روزنامه ها، خبر و آن هم از نوع اخبار داخلی و مرتبط با مراکزی که در این روزها تعطیلند، نیست، ضمن آنکه ایران همه دنیا نیست و مسائل مختلفی در این روزها در دنیا رخ می دهد که لازم است ایرانی ها از آن مطلع باشند، آن هم اطلاعی فراتر از حد خبر، افزون بر آن که در جغرافیای ایران هم در این روزها اخبار و مطالب فراوانی وجود دارد که درج آن در روزنامه برای خوانندگان مفید و مورد نیاز است. به نظر می رسد یکی از علل اصلی تعطیلی روزنامه ها در ایام تعطیلات نوروز، به استقبال رفتن این ایده بی منطق است که باید دو هفته را تعطیل بود و به گشت و گذار پرداخت. در کنار این علت اصلی می توان این نکته را نیز اضافه کرد که بسیاری از ارکان اصلی مطبوعات هنوز به اهمیت اطلاع رسانی در همه اوضاع و احوال واقف نیستند که به راحتی تمام از این تعطیلی غیرمنطقی طولانی مدت استقبال هم می کنند.
در تعطیلات روزهای گذشته، روزنامه «ایران» چند روزی در هشت صفحه منتشر شد و حوادث و رخدادهای داخلی و خارجی آنقدر بود که این روزنامه بتواند تیتر یک مناسب، اخبار و تحلیل هایش را تأمین کند، اما چون مشکل بنیادی است و در تار و پود جامعه ریشه دوانیده است، برای پیدا کردن تنها روزنامه ای که در این روزها منتشر می شد باید نصفی از سطح شهر را زیر پا می گذاشتی تا به دکه روزنامه فروشی بازی دست پیدا کنی و چنانچه روزنامه به وی رسیده و تمام نشده نسخه ای تهیه کنی. تعطیلی روزنامه ها در روزهای اول سال نو موضوعی تکراری است که سال ها از آن گله و درباره آن مطلب گفته و نوشته می شود، اما راه به جایی نمی برد و این دور باطل همچنان در گردش است. به نظر می رسد چنانچه برای توقف این دور باطل اقدام اختیاری و سنجیده ای انجام نگیرد، با فزونی یافتن بیشتر اهمیت کسب اخبار و اطلاعات بهنگام، این اتفاق رخ دهد. البته پر واضح است آسودگی خاطر و اعتماد به نفس از آن کسانی است که خود مرکب شان را می رانند نه کسانی که مرکب شان آنها را به جایی که می خواهد می برد.