على اسماعیلى
حضرت امام خمینی(ره) بنیانگذار جمهوری اسلامی را می توان یکی از منحصربه فردترین رهبران جهان دانست که به دلیل وجود برخی ویژگی های شخصیتی، مدیریتی و اخلاقی خاص خود حتی احترام دشمنانش را نیز برمی انگیزاند. نگاهی به 10 سال سکانداری پیر فرزانه انقلاب اسلامی، آموزه ها و تجارب زیادی را برای همگان به ویژه سیاسیون به همراه دارد. یکی از درس هایی که می توان از ایشان گرفت، نحوه برخورد حضرت امام(ره) با چالشگران نظام اعم از چالشگران داخلی و خارجی است و اهمیت این مسئله آن جایی است که بدانیم برخی از این چالشگران از مسئولانی بودند که در از دوستان و شاگردان وی محسوب می شدند.
الف) چالشگران داخلی نظام
مخالفان داخلی نظام را در دوره حضرت امام می توان به دو گروه تقسیم کرد، گروهی که دست به توطئه ها و خرابکاری می زدند که حضرت امام(ره) از همان ابتدا قاطعانه خواستار برخورد شدید و جدی با آنان بودند، گروه هایی چون تجزیه طلبان، و ضدانقلاب که تمامیت ارضی و کلیت نظام را مورد تهدید قرار می دادند وگروه دوم کسانی که در پست های کلیدی نظام بوده و حتی برخی از نزدیکان وی به شمار می آمدند. برخورد حضرت امام با این گروه به هنگام خطا، اشتباه و ضدیت با انقلاب در ابتدا به عنوان پدرپیر، ناصح، دلسوزانه و هشدارگونه بود. نحوه برخورد معمار بزرگ انقلاب با افرادی چون بنی صدر، بازرگان، شریعتمداری ،منتظری و ... موید این مطلب است.
در همین راستا ما می بینیم که در مناقشات بین مجلس با بنی صدر در مورد انتخاب نخست وزیر و کابینه وی، حضرت امام(ره) ضمن اتخاذ موضعی بی طرفانه دست به نصیحت هر دو طرف دعوا زده، می فرمایند: «دولت بخواهد مجلس را تضعیف کند، مجلس بخواهد رئیس جمهور را تضعیف کند، تمام اینها برخلاف مکتب اسلام است، مخالف با اسلام است...نصیحت به آنها می کنم.» (صحیفه نور، ج12، ص 253) این مسئله را ما در برخورد صبورانه و دلسوزانه حضرت امام با منتظری نیز می بینیم، آنجا که امام(ره) در نامه ای دلسوزانه و مشفقانه درخصوص باند مهدی هاشمی و منافقین به وی هشدار می دهد اما وی لجوجانه بر دیدگاه خود پافشاری می کند. امام که آینده انقلاب و نظام را پس از خود با وجود شخص منتظری در خطر می بیند سرانجام در نامه معروف (6/1/ 1368) خود، ضمن عزل منتظری، دلیل آن را نیز چنین بیان می فرمایند: از آنجا که روشن شده است که شما این کشور را و انقلاب اسلامی عزیز مردم مسلمان ایران را پس از من به دست لیبرال ها و از کانال آنها به منافقین می سپارید، صلاحیت و مشروعیت رهبری آینده نظام را از دست داده اید.»
این برخورد حضرت امام(ره) نشان داد که ایشان در برخورد با مسئولان خطاکار آنجا که می دیدند این افراد، اهل نصیحت پذیری نبوده و ادامه فعالیت آنان به نظام و اسلام ضربه می زند، قاطعانه با آنان برخورد می کردند و مصلحت نظام را بر مصلحت این افراد و خود ترجیح می دادند.
ب) چالشگران خارجی نظام
امام(ره) با چالشگران و دشمنان خارجی نظام به ویژه مستکبران غربی چون؛ آمریکا و صهیونیست ها با توجه به شناختی که از خوی استکباری آنان داشت، از همان ابتدا رفتاری قاطع و سخت داشتند و بر مبارزه با آنان تأکید می کردند، البته در رابطه با رژیم صهیونیستی به دلیل نامشروع بودن آن، جز نابودی اش به چیزی دیگر نمی اندیشیدند.
بررسی و تحلیل برخورد معمار بزرگ انقلاب با چالشگران نظام نشان داد هنگامی که پای منافع انقلاب و اسلام به میان می آمد حضرت امام(ره) حتی از نزدیک ترین دوستان و آشنایان خود نیز دست می کشید و با آنان به شدت برخورد می کرد. به عبارتی، برخورد حضرت امام با مخالفان نظام بر اساس مصلحت دینی و اخلاقی و منافع ملی و اسلامی بود، نه مصلحت فردی، گروهی، حزبی و جناحی.