قاسم غفورى
این روزها انگلیس در تب و تاب برگزاری مراسم شصتمین سالگرد تاج گذاری ملکه الیزابت است. ملکه الیزابتی که خاندانش چندین قرن است به صورت موروثی بر انگلیس حکومت می کنند. هر چند در ظاهر ادعا می شود که خاندان سلطنتی نقشی در سیاست ندارد و حتی در انتخابات نیز شرکت نمیکند، اما حوزه اختیارات آنها نشانگر حاکمیت مطلق شان بر انگلیس است. برگزاری مراسم تاج گذاری ملکه، خود سندی بر خودستایی و برتری طلبی خاندان سلطنتی است که تلاش دارد تا همچنان حاکمیت خود را بر مردم تحمیل تند. هر چند خاندان سلطنتی تلاش دارد تا همچنان چنبره خویش بر انگلیس را حفظ کند و مردم این کشور و مناطق تحت سلطه قلمرو پادشاهی را همچون بردگان، تحت سیطره خود داشته باشد؛ اما روند تحولات نشان می دهد که خاندان سلطنتی برای رسیدن به این امر با چالش های بسیاری مواجه شده که این روزها در حال شدت گرفتن است.
الف) تشدید جمهوریخواهی:
مراسم سالگرد تاج گذاری ملکه انگلیس با میلیون ها پوند هزینه در حالی محور تحولات انگلیس قرار گرفت که همزمان نگرشی به نام جمهوریخواهی نیز در حال تقویت است. پیروان این نگرش که در مراسم شصتمین سالگرد تاج گذاری ملکه تظاهرات کردند، تأکید دارند که خاندان سلطنتی، آنها را از تمام حقوق شهروندی محروم کرده و حکومتی موروثی را ایجاد کرده اند. هر چند ملکه ادعا دارد که در حکومت دخالت نمی کند، اما ساختار سیاسی انگلیس نظیر موروثی بودن مجلس لردها و نیز اختیاراتی که برای وضع قوانین و انحلال دولت و پارلمان برای ملکه وجود دارد در کنار عدم پاسخگویی آن به دستگاه های قضایی و نیز فرماندهی نیروهای مسلح، نشانگر جایگاه ملکه در عرصه سیاسی است.
مردم تأکید دارند که خاندان سلطنتی عملاً قدرت را تحت سیطره خود دارد و با ادعای نظام پارلمانی، این سلطه را پنهان می سازد.
محور دیگر اعتراض های جمهوریخواهان را هزینه های سنگین خاندان سلطنتی برای کشور تشکیل می دهد. بر اساس گزارش های منتشره سالیانه دو میلیون پوند از پول شهروندان برای خاندان سلطنتی هزینه می شود این در حالی است که سالیانه میلیون ها پوند درآمد خاندان سلطنتی است که عمدتاً از طریق گردشگری کاخ های شان کسب می کنند. نظرسنجی موسسه «آی سی ام» نشان می دهد میزان افرادی که نبود ملکه را موجب بحران در کشورشان می دانند از 63 درصد به 51 درصد کاهش یافته است. مردم تأکید دارند که خاندان سلطنتی باری بر اقتصاد کشورشان هستند که نمود عینی آن را در مراسم ازدواج پرنس ویلیام نوه ملکه می توان مشاهده کرد. در این مراسم که در اردیبهشت سال 1390 برگزار شد 48 میلیون پوند از جیب مالیات دهندگان هزینه شده در حالی که هر روز اقتصاد مردم بدتر می شود چنانکه اکنون تعداد بیکاران انگلیس به دو میلیون و 600 هزار نفر رسیده است.
ب) فریاد استقلالخواهی:
چالش دیگر خاندان سلطنتی را افزایش فریاد استقلال خواهی در میان مناطق تحت سلطه آنها تشکیل می دهد. در حوزه پیرامونی، مردم در اسکاتلند و ایرلند شمالی فعالیت های خود را برای رهایی از بند انگلیس و خاندان سلطنتی آغاز کرده اند. در این چارچوب، اسکاتلندی ها به دنبال اجرای رفراندوم جدایی از انگلیس هستند و تلاش دارند تا به هر نحوی شده از زیر سلطه ملکه خارج شوند. فعالیت جمهوریخواهی نیز در ایرلند شمالی گسترش یافته است به گونه ای که برخی از آغاز احتمالی دوران مبارزه با خاندان سلطنتی خبر می دهند.
برخی ناظران سیاسی تأکید دارند که اسکاتلند پاشنه آشیل لندن گردیده و مردم آن به دنبال استقلال واقعی از انگلیس هستند.
در حوزه فراپیرامونی نیز خواسته های جدایی از رژیم سلطنتی انگلیس در حال شتاب گرفتن است چنانکه در استرالیا به یکی از ارکان تبلیغات انتخاباتی مبدل شده است. در کانادا نیز اندیشه پایان دادن به حاکمیت ملکه انگلیس در حال گسترش است چنانکه مردم خواستار استقلال کامل اقتصادی و سیاسی از این رژیم هستند. در قوانین تابعیتی کانادا همچنان باید به ملکه اعلام وفاداری شود و ساختار سیاسی کشور نیز همچنان وابستگی هایی به ملکه دارد.
به هر تقدیر مجموع تحولات عرصه داخلی انگلیس و مناطق تحت سلطه آن نشان می دهد، نگرش منفی به خاندان سلطنتی در حال گسترش است و مردم خواستار پایان حاکمیت خاندان سلطنتی است. آنها تأکید دارند که نه آرای آنها بلکه خواست و نظر ملکه و خاندان سلطنتی است که کشور را اداره می کند، در حالی که با عناوین مختلف این حاکمیت استعماری پنهان می شود. با توجه به این نگرش است که مردم انگلیس به سوی جمهوریخواهی پیش می روند و تأکید دارند که نظام پارلمانی حاکم بر کشورشان باید تغییر کند. مردم تأکید دارند مجلس لردها با بیش از 600 نماینده تماماً از جانب ملکه منصوب می گردند، در اصل قوانین کشور را وضع کرده و مجلس عوام عملاً کارکردی ندارد لذا آرای مردم در نهایت، اعتبار ندارد و در برابر خواسته های خاندان سلطنتی نابود میشود.
با توجه به این شرایط و نیز هزینه های مالی سنگین خاندان سلطنتی بر دوش مردم انگلیس، اکنون فریاد جمهوریخواهی در حال بلند شدن است هر چند که در مقطع کنونی دولتمردان لندن با سانسورهای خبری و ترفندهای متعدد به مقابله با آن می پردازند، اما در نهایت اوج گیری این حرکت ها در داخل انگلیس و مناطقی مانند اسکاتلند، ولز و ایرلند شمالی دور از انتظار نیست به ویژه اینکه هر روز ابعاد جدیدی از ماهیت واقعی خاندان سلطنتی و سلطه طلبی آن برای مردم فاش می شود. سلطه طلبی که منافع مردم را قربانی حکومت خاندان سلطنتی کرده است.