رضا گرمابدری
یکی از برجسته ترین ویژگی های انقلاب اسلامی در دوران مبارزه با رژیم مستبد و سفاک پهلوی به ویژه در نیمه دوم سال 1357 وحدت و یکپارچگی ملت ایران بود که چشم جهانیان را به خود خیره ساخت. اهمیت این ویژگی بی بدیل آنقدر زیاد است که در بیانات بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران حضرت امام خمینی(ره) و امام خامنه ای(مدظله العالی) بارها و بارها تکرار و بر آن تأکید شده است.
از قضا دشمنان انقلاب اسلامی نیز به این نکته اساسی توجه ویژه داشته اند. آنها که از ابتدای پیروزی انقلاب دشمنی و توطئه علیه انقلاب را آغاز کردند، در این باره اتفاق نظر داشتند که وحدت و یکپارچگی ملت ایران از اصلی ترین ارکان پیروزی و تداوم انقلاب است؛ از این رو از همان ابتدا تفرقه و شکست این وحدت را در دستور کار قرار دادند؛ اما به لطف الهی، هوشیاری مردم و هشدارهای امام خمینی(ره) و امام خامنه ای(مدظله العالی) پیوسته شکست خوردند. مهم ترین ابزار وحدت شکنی و تفرفه افکنی دشمن به ویژه در سال های اخیر، رسانه های گسترده، گوناگون و رنگارنگ آنها بوده که روش های بسیار متنوع و متعدد ایجاد گسست اجتماعی و برکندن عوامل چسبندگی بخش های موزائیکی جامعه ایرانی را تبلیغ و ترویج کرده اند. وحدت جامعه ایرانی برای دشمن آنچنان کشنده و زجرآور و تلخ است که کمتر تحرکی از دشمن را می توان یافت که وحدت را هدف نگرفته باشد. در مقابل برنامه های هدفمند وحدت شکن دشمن که لحظه ای از آن غافل نشده و این از رفتار و اقداماتش معلوم است، به نظر نمی رسد در داخل، اقدام خاصی با موضوع تحکیم وحدت و انسجام ملی صورت گرفته باشد و اگر چنین هم بوده، اثر مشخص و مویدی درباره آن به چشم نمی آید.
همین مقدار نقص کفایت می کند که در این مسئله مهم بازنگری اساسی و جدی صورت گیرد. بحث وحدت و اهمیت آن از جمله مسائلی است که نیاز چندانی به اثبات ندارد، ضمن اینکه اثبات برخی نشانه های گسست و پیشرفت دشمن در وحدت شکنی بی سر و صدا هم کار چندان سختی نیست و با نگاهی عادی به عرصه های مختلف می توان نشانه های آن را یافت. در این میان، آنچه امیدوارکننده است، وحدت پذیری جامعه ایرانی و برخوردار بودن از عوامل وحدت بخشی است که جامعه ایرانی به آن واکنش بسیار مثبتی نشان داده است. وحدت جامعه ایرانی در مبارزه علیه رژیم پهلوی و سرنگونی آن و نیز رویارویی آشکار و جدی علیه شیطان بزرگ که آخرین نظرسنجی ها نیز پایبندی مردم ایران به این مبارزه مقدس را تأیید می کند، از میان تجربه های متعدد وحدت پذیری جامعه ایرانی، دو نمونه بسیار برجسته است که می تواند نویدی برای تکرارپذیری آن در برابر برنامه های دشمن باشد. درباره عوامل وحدت بخش نیز می توان به موارد متعددی اشاره کرد از جمله، تاریخ کهن پرافتخار، دین، نژاد و سنت های تاریخی و ملی که مغایر با آموزه های دینی نیست.
به غیر از عوامل وحدت آفرین ذکر شده که درباره چگونگی وحدت آفرینی آنها باید بحث های مبسوط منجر به برنامه و عمل داشت، عوامل موثر دیگری نیز وجود دارند که کمتر به آنها توجه شده است. یکی از این عوامل، قهرمانی در میدان های ورزشی جهان است. هفته گذشته مردم ایران و چه بسا، مسلمانان جهان شاهد هنرمندی های قهرمانانه ورزشکاران ایران در رشته های ورزشی کشتی فرنگی، وزنه برداری و دو میدانی در بازی های المپیک لندن بودند و پیروزی این قهرمانان همه را به وجد آورد، حتی مسلمانان غیر ایرانی را. برای اینکه ظرفیت بالا و ابعاد وحدت آفرینی قهرمانی در رشته های مختلف ورزشی در سطح جهان و به ویژه المپیک تا حدودی آشکار شود، ابتدا لازم است المپیک و جایگاه جهانی آن خوب شناخته شود.
المپیک بزرگ ترین و مهم ترین آوردگاه ورزشی جهان است که بهترین های جهان در رشته های مختلف و از کشورهای گوناگون برای رقابت در آن گرد می آیند و صدها میلیون بیننده تلویزیونی در سراسر جهان دارد. در بازی های المپیک لندن، چهار تن از ورزشکاران غیور و قدرتمند ایران در رشته کشتی فرنگی و وزنه برداری با شایستگی تمام بر رقیبان شان پیروز شدند و پرچم جمهوری اسلامی ایران به همراه پخش سرود ملی ایران در لندن به اهتزاز درآمد. شاید انتظار نمی رفت که ایرانی های حاضر در سالن که بخشی از آنها ساکن لندن بودند و تعدادی هم از کشورهای دیگر برای دیدن مسابقات به لندن رفته بودند و برخی از آنها در ظاهر با جمهوری اسلامی ایران نسبتی هم نداشتند و... آن طور شادمانه به پیروزی ورزشکاران ایرانی و به اهتزاز درآمدن پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران واکنش سرشار از خوشحالی و شادمانی نشان دهند. در ایران هم که وضع کاملاً معلوم بود. نکته عجیب و قابل ستایش در ایران، نحوه استقبال مردم از مسابقه نام آوران ایرانی و رقبا و واکنش به پیروزی افتخارآفرین آنها بود.
مصادف شدن این پیروزی ها با اولین شب قدر و ضربت خوردن حضرت امیر(ع) میدان آزمونی برای ایرانیان متدین و شیعه امیرالمومنین(ع) و معتقد به قرآن و شب قدر بود. خانواده قهرمانان و مردمی که در منزل و بیرون منزل آنها تجمع کرده بودند با دعا و تضرع و عزاداری برای حضرت امیر(ع) و حتی در مواردی، قرآن به سر گرفتن از خداوند پیروزی ورزشکاران جوان ایران را مسئلت می کردند و نام اولین مظلوم عالم و یگانه عدالت پروری که به جرم عدالت پروری به شهادت رسید، بر زبان جاری می کردند تا به برکت آن، قهرمان شان پیروز شود و پس از پیروزی قهرمان شان هم در غالب موارد، با بلند کردن دست ها به آسمان و سردادن و فریاد یا علی در حالی که در دل، داغ شهادت مولای شان را داشتند و بعضاً اشک ماتم بر گونه های شان جاری بود، حس شادی شان از پیروزی یکی از شیعیان مولای شان و طنین افکن شدن سرود ملی کشورشان را که در آن، نام شهدا به بزرگی و احترام یاد شده، بروز می دادند. این تجلی زیبای وحدت در کلام و بیان بسیاری از مداحان و مراثی خوان های حضرت امیر(ع) در آن شب که این پیروزی ها را پاس داشتند نیز مشاهده شد.
یقیناً اگر این پیروزی ها مصادف با چنین شب هایی نبود، جهان شاهد جلوه دیگری از شورآفرینی وحدت بخش ایرانیان می شد. تاریخ اجتماعی ورزشی ایران هیچ گاه شادی سراسری ملت ایران را در زمانی که در بازی های جام جهانی فوتبال تیم ایران، تیم شیطان بزرگ را مغلوب کرد، فراموش نمی کند.
اگر به موقعیت اجتماعی و طبقاتی این گروه از ورزشکاران دقت شود، بعد دیگری از اهمیت بحث آشکار می شود. تقریباً تمام این ورزشکاران به طبقه متوسط به پایین جامعه تعلق دارند و از ریشه ها و اعتقادات دینی برخوردارند و به این سبب می توانند، حرکت های وحدت بخش گسترده ایجاد کنند. با این توضیحات، اگر باور نیم بند و ضعیفی نسبت به ظرفیت بالای وحدت آفرینی قهرمانان ورزشی ایجاد شده باشد که به نظر نگارنده این ظرفیت قطعی و انکارناپذیر است، جا دارد درباره آن مطالعه مبسوطی انجام گیرد و در صورت مثبت بودن پاسخ، ورزش قهرمانی با هدف درخشش در میادین جهانی، در ردیف مسائل وحدت آفرین و تأثیرگذار بر انسجام و امنیت ملی جایگاهی پیدا کند که در این صورت، هم ورزش قهرمانی کشور در رشته های مختلف متحول می شود و پیشرفت می کند و هم یکی از عوامل تقویت کننده انسجام و امنیت ملی با قرار گرفتن در جایگاه خودش، وظیفه فرا ورزشی اش را هم به نحو مطلوب انجام می دهد.