پایگاه بصیرت: با سفر رییس جمهور افغانستان به امریکا، حدس و گمان ها درباره استراتژی آینده کاخ سفید در کابل افزایش یافته و حتی خبرهایی درباره خروج کامل ایالات متحده از این کشور به میان آمده است. در حالی که در هفته گذشته موضوع حضور کم تعداد نظامیان امریکایی در افغانستان مطرح شد، اما حالامشاور امنیت ملی امریکا از احتمال خروج کامل نظامی کشورش از افغانستان خبر می دهد. نیویورک تایمز، واشنگتن پست، وال استریت ژورنال و سی ان ان به نقل از «بن رادز» مشاور امنیت ملی امریکا از احتمال خروج کامل نظامیان امریکایی از افغانستان بعد از سال 2014 خبر داده اند. بر اساس گفته های مقامات نظامی امریکا، کمیت و کیفیت خروج امریکایی ها از افغانستان به ارزیابی های ژنرال «جان آلن» فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان بستگی دارد. آلن باید به واشنگتن گزارش دهد که وضعیت القاعده در افغانستان چگونه است. در این رابطه امریکا به دنبال اطمینان خاطر از پاکسازی افغانستان از وجود عناصر القاعده است. پیشتر ژنرال «جان آلن«فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان پیشنهاد داده بود بین شش تا 20 هزار نفر از نظامیان امریکایی پس از سال 2014 در افغانستان باقی بمانند. براساس این گزارش ها، چند رقم شامل: 3، 6، 9، 15 و 20 هزار نیرو درباره آمار نیروهای امریکا در افغانستان روی میز پنتاگون و کاخ سفید قرار دارد. بر همین اساس هر تعداد نیرو که در افغانستان باقی بماند، چند ماموریت را برعهده خواهد داشت. مهم ترین بخش از نیروهایی که در افغانستان باقی می مانند شامل نیروهای ویژه هستند که وظیفه آنها حمله به مواضع القاعده و دیگر گروه های تروریستی است که امنیت افغانستان را تهدید می کنند.
دیدگاه های متفاوت بازیگران
پنتاگون، کاخ سفید، کابل و حتی بازیگران منطقه یی و بین المللی در موضوع ادامه حضور امریکا در افغانستان نظرهای متفاوتی دارند. براساس تایید مقامات غربی و افغان، حضور نیروهای غربی در افغانستان موجب افزایش خشونت هایی در این کشور شده و حامد کرزای نیز بارها بر این موضوع تاکید کرده و مردم افغان نیز با برپایی تظاهرات های متعدد خواستار خروج کامل نیروهای غربی از کشورشان شده اند. اما از شواهد به نظر نمیرسد دولت افغانستان بتواند در برابر طرح آشتی ملی، سیاست موفقی اتخاذ کند. طالبان تاکنون به هیچ کدام از طرح های افغانستان و بازیگران منطقه یی و بین المللی پاسخ مثبت نداده است. اخیرا نیز پس از نشست پاریس باردیگر تاکید کردند که بایدقانون اساسی جدیدی برای افغانستان نوشته شود. یک دیدگاه درباره خروج امریکا از افغانستان و در نتیجه سیاست امریکا نسبت به طالبان این است که اساسا امریکا به دنبال حذف طالبان نیست بلکه هدف امریکا تغییر جهت و استراتژی طالبان است. یعنی طالبان از القاعده که معتقد است باید با دنیای غرب بجنگیم تا اسلام را بر جهان حاکم کنیم، تغییر جهت داده و به جای غرب، در افغانستان متمرکز شود.
بدین منظور احتمالابا خروج یا اقامت امریکا، یک سناریو برای آینده افغانستان، طرح آشتی ملی یا طرح فدرالی کردن این کشور میباشد. خروج امریکا از افغانستان حساسیت سایر بازیگران را نیز نسبت به تحولات داخلی این کشور خواهد کاست. تحولات سیاسی امنیتی افغانستان پس از حمله امریکا به این کشور و اشغال آن توسط نیروهای ائتلاف، یکی از مهم ترین و پیچیده ترین چالش های منطقه یی و بین المللی در خلال 12 سال گذشته بوده است. این مساله تحت تاثیر عواملی مانند رویکردها، منافع، اهداف و سیاست های متفاوت و در مواردی متعارض بازیگران منطقه یی و فرامنطقه یی در قبال افغانستان است. در این میان سیاست های دوگانه بازیگران فرامنطقه یی و ممانعت از تحقق یک رویکرد مشترک منطقه یی نسبت به افغانستان، سبب تداوم منازعات سیاسی، اجتماعی و امنیتی در این کشور شده است. بازیگران فعال پاکستان و روسیه هستند و بازیگران نیمه فعال کشورهایی مانند هند، ترکیه، عربستان و مجموعه کشورهای عضو شورای خلیج فارس. اما با این حال به نظر میرسد روسها هم علاقه یی به خروج کامل امریکا از افغانستان ندارند. هرکدام از وضعیت هایی که منجر به حاکم شدن غرب یا طالبان در افغانستان شود، برای روسیه تهدید محسوب می شود.
یک نکته
برخی از تحلیلگران خروج کامل امریکا از افغانستان را باور ندارند چرا که آنها جنگ افغانستان را در واقع ادامه تلاش امریکا برای تثبیت موقعیت خویش، به عنوان تنها ابرقدرت در دوران پس از جنگ سرد تلقی می کنند و نابسامانیهایی که بعد از آن اتفاق افتاده را ناشی از همان هرج و مرج و چالش هایی میدانند که امریکا در این راستا با آن موجه بوده و یکی از آن صحنه ها در افغانستان بوده و هست.محتوای پیش نویس پیمان استراتژیک امریکا و افغانستان نیز، در برگیرنده مفاد قابل توجه درباره حضور طولانی مدت امریکا در افغانستان است و امریکا حق استفاده از سراسر قلمرو این کشور را داراست. براساس این پیمان، پایگاه های نظامی مهم شیندند، شورآبک، قندهار، بگرام و خوست به امریکا واگذار می شوند و امریکا بر خطوط هوایی افغانستان مسلط می شود. اعتماد