پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: نزدیک به سه هفته است که آمریکائی ها با ادعای استفاده سوریه از سلاح شیمیایی موضوع حمله به این کشور را مطرح کرده اند. اواسط دو هفته قبل اوباما اعلام کرد که تا پنچ شنبه همان هفته به سوریه حمله می کند، اما بعد از چند روز اعلام کرد تصمیم گیری در این باره را به کنگره آمریکا ارجاع می دهد. اکنون کنگره آمریکا مهلت 60 روزه با قابلیت تمدید 30 روزه را برای انجام یک حمله محدود به سوریه تعیین کرده است. چرا اوباما این موضوع را به کنگره ارجاع داد؟ چگونه این طرح در کنگره رأی آورد و چرا کنگره به حمله محدود رأی داد و آیا این حملات محدود خواهد ماند؟ و در نهایت این که پاسخ سوریه به این حملات چگونه خواهد بود؟ هادی محمدی، کارشناس ارشد مسائل منطقه ای در گفتگو با پایگاه بصیرت به این سؤالات پاسخ می دهند که در ذیل تقدیم خوانندگان می شود: بصیرت: علت اینکه باراک اوباما تصمیم گیری حمله به سوریه را به کنگره داد علت چی بود؟ محمدی: براساس قوانینی که در آمریکا اختیارات رئیس جمهور را مشخص می کند، رئیس جمهور آمریکا اجازه دارد که در شرایط اضطراری ��رای ورود به جنگ هایی که در زمان بسیار کوتاه می باشد، دستور جنگ بدهد. بعد از حمله ایی که آمریکایی ها در زمان اوباما به لیبی داشتند، کنگره اختیارات رئیس جمهور را در این زمینه مسدود کرد. لذا اوباما در حالی که با موانع بیرونی هم مواجه شده، ناچار شد تا این مسیر را طی بکند. یکی از این موانع این بود که مجلس عوام انگلیس با ورود این کشور به جنگ مخالفت کرد و از دولت انگلیس خواست تا انتشار گزارش سازمان ملل اقدامی انجام ندهد. بنابراین آمریکا اصلی ترین شریک خود را در جنگ از دست داد. همچنین فرانسه علیرغم مواضع تندی که دارد باید مسئله را در پارلمان خود مطرح کند و آقای اولاند، رئیس جمهور فرانسه، با مسیر خیلی آسانی برای ورود به جنگ مواجه نیست. حتی در تصمیم کاری که از قبل انجام داده بودند نقش عملیاتی برای نیروهای فرانسوی منظور نشده بود و دقیقا نقش لجستیک و جاسوسی و شنود به نیروهای فرانسوی واگذار شد که اگر این موضوع هم با مخالفت پارلمان فرانسه روبرو شود، همین نقش هم بسیار کمرنگ می شود. همچنین اوباما با مخالفتی که بعضی از شرکایش مثل کانادایی ها، استرالیایی ها، آلمان و ایتالیا با رویکرد جنگی وی داشتند، عملا تکیه گاه خارجی خودش رااز دست داده و در واقع مانع دوم پیش روی وی فقدان یک اجماع قابل اتکا جدی غربی برای حمله به سوریه می باشد. مانع سوم، مخالفت هایی است که در سطح افکار عمومی داخل امریکا و در سطح جهان و کشورهای مختلف به ویژه در سطح خاورمیانه وجود دارد. گفته می شود بین 70 تا 80 درصد مردم مخالف اقدام نظامی اوباما در سوریه هستند ضمن اینکه افکار عمومی آمریکا نسبت به سیاست های حمایت تسلیحاتی از نیروهای تروریست هم با مخالفت شدیدی همراه است. مانع چهارم خارجی مخالفت های جدی و مستمر روسیه و کشورهای مثل ایران و برخی کشورهای دنیا همانند چین است. (که در اجلاس گروه 20 مخالفت چین و روسیه بیشتر آشکار شد.) به هر جهت می توان گفت اوباما ضمن اینکه تا حدودی از برخی اختیارات قانونی هم برخوردار است که بتواند خودزنی و جنگ افروزی کند، ترجیح داد در یک فرآیند داخلی از طریق کنگره این درخواست را داشته باشد. مسئله جدی اوباما مخالفت بخش قابل توجه جمهوری خواه ها با این طرح است. شاید جمهوری خواهان در دوره بعد ریاست جمهوری را عهده دار باشند و آنها نمی خواهند وضعیت امریکا به سمتی برود که با یک کوله باری از مشکلات مضاعف از طریق یک جنگ افروزی جدید مواجه شوند. به همین دلیل گمانه زنی می شود که بعد از کمیسیون خارجی سنا که احتمالا در سنا رای مثبت به لایحه اوباما بدهند، در مجلس نمایندگان مسیر آسانی برای رای موافقت نیست یا با تردید روبرو می شود. بصیرت: اوباما بعد از ارجاع تصمیم حمله به سوریه به کنگره، شروع به لابی گری کرد تا این تصمیم در کنگره قطعی شود. هدف وی از این اقدام چه بود؟ محمدی: اوباما چند روز قبل با روسای کمیسیون یا کمیسیون های سنا و مجلس نمایندگان یا در واقع روسای دو حزب بزرگ در مجلس سنا و مجلس نمایندگان نشستی داشت و در واقع کلیات طرح با آنها در میان گذاشته شد ولی آن چیزی که پر قدرت تر اتفاق افتاده و مجاری قانونی امریکا را به سمت مشخصی حرکت می دهد و فشار می آورد و به جنگ تشویق می کند، لابی های صهیونیستی هستند که هم در سنا و هم در مجلس نمایندگان نقش بسیار پررنگی دارند. از آنجایی که جنگ افروزی در سوریه و وارد کردن آمریکا به یک جنگ جدید و حتی یک جنگ منطقه ایی، جزء مسئولیت های اسرائیل به شمار می آید، لابی های صهیونیستی بسیار فعال تر از لابی های کاخ سفید در حال فعالیت هستند که رای مثبت را برای لایحه جنگی اوباما مهیا بکنند. بصیرت: علت این که هم اوباما و هم کنگره آمریکا از حمله محدود به سوریه صحبت می کنند، چیست و کیفیت چنین حمله ای چگونه خواهد بود؟ محمدی:اوباما ضمن اینکه نام عملیات خودش را محدود گذاشته ولی نکته تمایزش با نگاه مجلس سنا و افراد حاضر در کمیته روابط خارجی در واقع زمان بندی این عملیات نظامی است. اوباما دوست داشت که به جهت زمانی محدودیتی برای طرح وی قائل نشوند. در صورتی که در کمیته خارجی سنا مهلت یا سقف60 روزه برای اجرای این طرح در اختیار اوباما قرار داده که بعد از 60 روز اوباما یا باید مجددا از مجاری قانونی کسب رای بکند یا اینکه مهلتش پایان پیدا می کند. آن چیزی که محور دوم اختلاف کمیته سنا و اوباما است این که ترکیب کمیته سنا در این است که حتما عملیات زمینی توسط نیرویی آمریکایی انجام نشود؛ دلیل این موضوع بسیار واضح است و آن تلفات بسیار سنگینی است که آمریکا در عراق و افغانستان داشت و الان موجب شده که دستگاه های قانونی و دستگاه های تصمیم گیر و افکار عمومی امریکا تحمل تلفات بالا را نداشته باشند و به همین دلیل بحث هایی که در کمیته سنا صورت گرفت تاکید شد که جنگ زمینی و یا نیروهای زمینی امریکا در این عملیات شرکت نداشته باشند. من تصورم بر این است که همان طور که اوباما در سخنرانی جلسه مربوط به کمیته مشاوران امنیتی خود که اعلام رسمی کرد استراتژی گسترده ایی برای حمایت تسلیحاتی از گروه های تروریست در سوریه در اختیار دارد که در واقع این ها پیاده نظام حمله نظامی امریکایی را تشکیل می دهند و همچنین محور ترکیه و عربستان و اردن که قرار است وارد خاک سوریه شوند و بخش های از شمال و جنوب این کشور را مورد اشغال قرار دهند. در واقع در موضوعاتی همچون تخصیص بودجه و دامنه جنگ و هم در خصوص زمان درخواستی مجوز جنگی نگاه متفاوتی بین کاخ سفید و سناتورهای سنا آمریکا وجود دارد آن چیزی که مهم ترین نگرانی آنها است و در واقع رایزینی دیپلماتیک یا پنهانی امریکایی ها در سطح جهانی و منطقه ایی می خواهد این اطمینان را بدهد که حتما از یک جنگ محدود فراتر نمی روند ولی این موضوع به شدت از نظر کارشناسان نظامی و استراتژیک با تردید روبرو است، چرا که امریکا جنگ را با شلیک یک موشک در سوریه آغاز می کند ولی نهایتا آن چیزی که به دنبالش است تغییر نقشه منطقه است و لذا جنگ محدود فقط یک فریب و به اصطلاح یک عملیات فریبکارانه می باشد و آن چیزی که رخ خواهد داد یک جنگ فراتر از آن چیزی که در واژه های جنگ محدود به شمار می آید. اما همین که اوباما مجبور می شود برای یک جنگ افروزی جدید مراجعه به کنگره آمریکا بکند خود این نوعی عقب نشینی تاکتیکی است که از طرف ناظران سیاسی این گونه ارزیابی می شود. یعنی همین که امریکا احساس می کند از طریق مولفه های خارجی یا محیط بین المللی و قدرت های جهانی و شرکاء خودش در انزوا قرار گرفته و نمی تواند شرکاء قابل اعتمادی را برای حمله به سوریه تامین کند و در داخل هم تحت فشار جریان های حزبی قرار گرفته مجبور به این عقب نشینی شده است که حتی بپذیرد که در حمله احتمالی به سوریه از نیروی زمینی حتما استفاده نکند؛البته امریکایی ها تقریبا در محیط پیرامونی سوریه گفته می شود که بیش از 2000 هزار نفر نیروی نظامی را مستقر کردند که بخش قابل توجهی را در اردن مستقر کرده اند و یگان های ارتش امریکا در قالب ناتو و شکل های دیگر در ترکیه حضور دارند. همچنین بخش دیگری از آنها روی ناوهای جنگی یا ناوهای هواپیمایی امریکایی تحت عنوان تفنگداران دریایی حضور دارند که به نظر می رسد که حتما دامنه جنگ این نظامیان امریکایی را در زمین سوریه باز خواهد کرد. بصیرت: پاسخ سوریه نسبت به حملات آمریکا محدود خواهد بود یا به طور گسترده صورت خواهد گرفت؟ محمدی: آمریکایی ها از روی لجاجت و فریبکارانه با بهانه یک رخداد شیمیایی که بوسیله گروه های منتسب به خود آنها یا کشورهای هم پیمان آنها در جنگ داخلی سوریه به وجود آمده طرح جنگ علیه سوریه را مطرح کردند و این طبیعی است که موجب ایجاد واکنش هم از طرف سوریه و هم از طرف هم پیمانان یا حامیان سوریه می شود. همین که روسها بلافاصله بعد از شلیک موشک کروز اسرائیلی اعلام هشدار و حتی اعلام شلیک می کنند قبل از اینکه رسانه های اسرائیلی و آمریکایی ها از آن اطلاع رسانی می کنند، نشان دهنده حساسیت جبهه ایست که در مقابل آمریکا وجود دارد و طبیعی است که سوریه در قبال هرگونه تجاوزی از خودش دفاع کند و این امکانات برای او وجود دارد. از آنجایی که امریکایی ها مجبور هستند به اهرم های غیراصیل در اقدام تجاوزگرانه تکیه بکنند حتما در این پروسه و فرآیند با موانع و واکنش ها و عکس العمل های و هزینه های محاسبه نشده روبرو می شوند. بدیهی است که سوریه از توانمندی های موشکی خود و از توانمندی های رسمی خودش در پدافند، در مقابل نیروهای امریکایی استفاده می کند و به میزانی که امریکایی ها اقدام جدیدتری انجام دهند واکنش های سوریه هم گسترش پیدا می کند. ولی نکته مهم این است از آنجایی که به شکل آشکاری از طرف اوباما و جان کری در جلسه هیرینگ سنا(جلسه پرسش پاسخ شدید) اعلام شد، اهداف این حمله نظامی فراتر از موضوع سوریه است در واقع نگاه مستقیم آنها به ایران است و اسرائیلی ها به شکل واضحی عنوان می کنند حمله به سوریه پیام روشن به ایران است به معنای این است که معادله منطقه ایی را به زیان ایران و به نفع رژیم صهیونیستی و امریکا تغییر بدهند. طبیعی است که در این مسیر به میزانی که امریکا وارد باتلاق جدید می شود واکنش ها در مرزهای سوریه هم فراتر خواهد رفت و از آنجایی که لبنان یکی از هدف های این حمله نظامی به شکل غیرمستقیم است دامنه درگیری و شروع جنگ فراتر از مرزهای سوریه خواهد رفت و به شکل طبیعی واکنش های گسترده تری در سطح منطقه چه از طرف لبنانی ها و از سوی ایران به وجود می آورد و از آنجایی که منافع ملی و امنیت منطقه ایی جمهوری اسلامی ایران در معرض هجوم مستقیم امریکا یا هم پیمانان آنها است طبیعی است که از سوی ایران هم به شکل های متنوعی که ابزار آن با قدرت در اختیار جمهوری اسلامی ایران است نسبت به شرایط جدید واکنش نشان خواهد داده شد./ با تشکر از جناب آقای محمدی که وقت خود را در اختیار پایگاه بصیرت قرار دادند. مصاحبه از: وحید قاسمی