پایگاه بصیرت؛ گروه بین الملل: دامنه بحران اوکراین هر روز وسیع تر می شود و در حال حاضر ارتش اوکراین برای جلوگیری از تمایل بخش های بیشتر این کشور به روسیه، وارد عملیات نظامی در شرق کشور شده است. نخست‌وزیر اوکراین روزهای فرارو را خطرناک‌ترین روزهای پس از استقلال آن برشمرد و به دنبال این سخنان ارتش این کشور به شهر اسلاویانسک که در خلال روزهای اخیر به تصرف نیروهای طرفدار روسیه درآمده است، حمله کرد. این اقدام برخلاف خواسته صریح رئیس جمهور روسیه است که خواستار عقب‌نشینی نیروهای نظامی از جنوب شرق اوکراین شده بود. با این حال نیروهای ویژه اوکراین حمله‌ای را به شهر اسلاویانسک آغاز و چندین ایست و بازرسی را در اطراف شهر از دست جدایی‌خواهان خارج کردند. آنان با مقاومت شدید نیروهای طرفدار روسیه روبه‌رو شدند که چند بالگرد نیروهای اوکراینی را سرنگون کردند. روز جمعه نیز نظامیان اوکراینی عملیات جنگی خود را در شهر کراماتورسک آغاز کردند. در جریان حمله ارتش اوکراین به شرق این کشور 50 کشته و 214 نفر مجروح شدند. سخنگوی پوتین عملیات نظامی اوکراین را اقدامی تنبیهی توصیف کرد و گفت: این کار عملاً هرگونه امید را برای برقراری موافقتنامه ژنو از بین می‌برد. با این وضعیت، بحران اوکراین به کجا خواهد انجامید؟ واکنش روسیه چگونه خواهد بود و در این مناقشه خشونت آمیز پیروزی با کدام طرف خواهد بود؟ خبرنگار گروه بین الملل بصیرت در گفتگو با دکتر سعید خالوزاده، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اروپا، به ابعاد مختلف بحران اوکراین پرداخته است که در ذیل می آید: بصیرت: طی روزهای اخیر شاهد حمله ارتش اوکراین به مناطق شرقی این کشور هستیم، ارزیابی شما از این اقدام ارتش چیست؟ دکتر خالوزاده: ارتش اوکراین به شهرهای شرقی این کشور حمله کرده که هم مرز با روسیه هستند و به خاطر این که تعداد قابل ملاحظه ای روس تبار در این منطقه وجود دارد و روسیه در این منطقه نفوذ سیاسی و معنوی دارد، این حمله به خاطر حضور تعداد زیادی از روس تبارها اتفاق افتاده است. بصیرت: دلایل اصلی حمله ارتش اوکراین چیست؟ دکتر خالوزاده: به نظر می رسد که شاید دولت موقت اوکراین به مرحله ای رسیده است که تصمیم گرفته اقتدار خودش را نشان بدهد تا این که روس ها احساس نکنند که می توانند با مسامحه این مسئله را بگذرانند و هر کاری را می خواهند، انجام دهند. این مسئله به این معناست که دولت موقت اوکراین می خواهد به روس ها بگوید ما با آشوب در سرزمینمان مقابله می کنیم. بصیرت: حمایت اتحادیه اروپا و امریکا را از سرکوب مخالفان اوکراینی چگونه ارزیابی می کنید؟ دکتر خالوزاده: اروپایی ها و امریکایی ها در ماه های اخیر حمایتشان را از دولت موقت اوکراین و مخالفین روسیه اعلام کرده اند و این موضوع مسئله جدیدی نیست و به خاطر همین حمایت ها بود که موضوع اوکراین به این مرحله رسید. به هرحال مقصر اصلی این اغتشاشات اروپایی ها هستند که حمایت امریکایی را هم دارند و این ها با روس ها عملا درگیر شدند. بصیرت: یکی از شهرهایی که در اوکراین در گیر شده شهر اودسا است و این شهر درصد قابل توجهی هم یهودی دارد به نظر شما احتمال دارد که اسرائیل در خصوص حمله به این منطقه موضع گیری کند؟ دکتر خالوزاده: این مسئله بسیار مهمی است، اما نکته ای دارد و این که اسرائیل به غرب و امریکا نگاه می کند و اگر بخواهد به دولت اوکراین اعتراض کند در حقیقت از روسیه طرفداری کرده و نسبت به مواضع اروپا و امریکا مخالفت نموده است و نوعی نقض غرض است. لذا رژیم اسرائیل اکنون در شرایط دشواری است و احتمالا موضع گیری نکند. بصیرت: برخی معتقدند که دو دستگی ارتش اوکراین به دلیل این است که بسیاری از نیروهای این ارتش از بخش های شرقی هستند و این مسئله باعث شده که آن ها نتوانند در مقابل معترضین درست عمل کنند. تحلیل شما از این مسئله چیست؟ دکتر خالوزاده: این مسئله مهمی است و چون آن ها به معترضین گرایش دارند در صحنه نبرد عملا یک موضع دیگری دارند و این قضایا اوضاع اوکراین را پیچیده تر کرده و با گذشت زمان اوضاع بدتر می شود و دامنه بحران شدیدتر می شود. بصیرت: آیا حمله اوکراین به مناطق شرقی منجر به درگیری غرب و روسیه در این منطقه خواهد شد؟ دکتر خالوزاده: هرچه تحولات اخیر را بیشتر مشاهده می کنیم، می بینیم که هر آن چه قبلا امکان وقوع نداشت، اکنون در حال رخ دادن است و اوضاع به سمت بدتر شدن می رود. لذا احتمال این درگیری را هم می تواند داد. اما طرفین می خواهند وارد یک روند خطرناک که مشخص نیست به کدام سمت می رود، نشوند. هم روس ها، اوکراینی ها، معارضین و امریکایی ها باید با احتیاط بیشتری گام بردارند و مسائل را درک کنند و شاید بتوان گفت اگر طرفین عاقلانه فکر کنند، روند بیشتر از این به سمت وخامت پیش نرود. بصیرت: کشورهای غربی در ناتو بحث گسترش به شرق را مطرح کردند. این امر چه عواقبی دارد و واکنش روسیه به این امر چیست؟ دکتر خالوزاده: ناتو عملا دایره حضور و نفوذش را به شرق سال ها پیش انجام داده است. برخی از کشورهای اروپای شرقی مثل رومانی به ناتو پیوسته اند، اما اوکراین خط قرمز روسیه است. قبلا هم بحث پیوستن اوکراین مطرح بود که با موضع گیری سخت روسیه، غربی ها عقب نشینی کردند. لذا به نظر نمی رسد که این موضوع در دستور کار باشد، به خصوص با توجه به اوضاع وخیم امروزه که هر چیزی می تواند تنش و بحران را افزیش دهد. بصیرت: دلیل عدم موفقیت نشست چهارجانبه اوکراین چه بود؟ دکتر خالوزاده: این نشست جنبه سمبلیک داشت و از ابتدا هم مشخص بود که این نشست موفقیتی نخواهد داشت. و فردای همان روز همه سعی داشتند دیگری را در خصوص بحران متهم کنند و اوضاع به سمت جنگ داخلی رفت./ با تشکر از جناب دکتر خالوزاده که وقت خود را در اختیار پایگاه بصیرت قرار دادند. مصاحبه از: یوسف شفیعی