رسول سنائیراد
به دنبال چند هفته هیاهوی تبلیغاتی، ائتلاف جهانی مبارزه علیه داعش با محوریت آمریکا تشکیل شد تا با حمله به مراکز این گروهک بعثی ـ تکفیری، ادعای مبارزه با تروریسم را پیش برد، اما جالب اینکه این ائتلاف دارای ویژگیهایی است که از همین الان میتوان این ادعا را شکست خورده تلقی کرد، چرا که کشورهایی در این ائتلاف شرکت دارند که خود در پدید آوردن و حمایت از داعش مشارکت فعال و آشکار داشته و هنوز هم به صورت راهبردی داعش را ابزاری برای تحقق اهداف منطقهای خود به حساب میآورند. کشورهایی چون آمریکا، عربستان، قطر و اردن بیپروا در اتصال بازماندگان رژیم بعث عراق به پیکره نیروهای تکفیری از سالهای 2005 به بعد نقش برجستهای داشتهاند و این گروهک از زمانی که به عنوان القاعده در سرزمین رافدین و دولت اسلامی عراق، فعالیت میکرده است در یمن به نیابت از آلسعود علیه مردم معترض به علی عبدالله صالح میجنگیده و از سال 2011 هم با ورود به سوریه، تحت عنوان دولت اسلامی عراق و شام، سیاستهای منطقهای آمریکا و بخشی از این ائتلاف یعنی عربستان، قطر، امارات و اردن را پیش میبرده است. همان گونه که پس از شورش در عراق و اشغال موصل، آمریکاییها تنها به نظاره نشستند و دولت نوری المالکی را دعوت به پذیرش تمامی نیروها از جمله جریان بعثی ـ تکفیری کردند و باوجود حضور گستردة نظامی در خلیجفارس و داشتن توان عملیاتی، هیچ اقدامی علیه تروریستهای دستپرورده خود نداشتند و سعودیها از حرکات تروریستی در عراق به عنوان انقلاب مردمی یاد کردند و حمایت اردن، قطر و امارات از تروریستهای بعثی ـ تکفیری تشکر دختر صدامحسین از این کشورها را بهدنبال داشت.
اما پس از آنکه گروهک تکفیری داعش با همکاری نیروهای بعثی با حمله علیه مسیحیها و ایزدیها و توسعة مناطق اشغالی به سمت حوزههای نفتی و شمالی و سربریدن خبرنگار آمریکایی و... عدم پایبندی خود به هر گونه هنجار و قاعده نیابتی را نشان داد و با اعلام خلافت اسلامی و تعیین حدود سرزمینهای مورد ادعای این خلافت، زنگ خطر را برای اربابان دیروز به صدا در آورد، اولین زمزمههای تنبیه این ولیدة ناخلف به هوا برخاست.
تروریستهای بعثی ـ تکفیری در جنایات آشکار علیه بشریت و همچنین رو کردن اهداف و توهمات که فراتر از منطقه بوده و بر سرنوشت کشورهای مسلمان که باید به خلافت ابوبکر بغدادی گردن میگذاشتند و تأثیرگذار میشد و دامن اروپائیان را نیز میگرفت، موجب صدور قطعنامه علیه این گروهک و رقم خوردن فضای سنگین و بروز دغدغههایی شد که حتی پادشاه عربستان را به اعلام هشدار نسبت به خطر آیندة این گروهک تروریستی برای اروپا و آمریکا واداشت.
بریدن سر دو خبرنگار آمریکایی که در آن تحقیر آمریکا و انگلیس به صورت پررنگ موج میزد، تیر خلاصی بود که اربابان دیروز را به فکر واداشت تا برای مهار داعشیها چارهاندیشی کنند و این در حالی بود که روند قدرت تروریستها سیر نزولی یافته و پس از شکست در آمرلی وارد مرحله سرنوشتسازی شده بود.
به عبارتی پیش از شکلگیری ائتلاف ادعایی، ارتش عراق با حمایت کشورهایی چون ایران و روسیه و مهمتر از آن همراهی نیروهای مردمی نه تنها جلوی تهاجم تروریستهای وحشی را سد کردند، بلکه با ضد حمله علیه آنها روند آزادسازی مناطق و پیشروی را آغاز و ضربات مهلکی را به ماشین نظامی تروریستها وارد کردند.
بنابراین شکلگیری ائتلاف جهانی مبارزه با داعش در حالی اتفاق افتاده که:
1ـ آمریکا و تعدادی از این کشورها در گذشته جزء حامیان و پشتیبانان اصلی تشکیل و تقویت گروهک تروریستی داعش بودهاند.
2ـ این کشورها از این گروهک برای جنگ نیابتی در یمن، سوریه و عراق استفاده کردهاند.
3ـ این کشورها در شروع حمله داعش به عراق و اشغال موصل، هیچ موضعگیری جدی و عملیات محدود نظامی علیه این گروهک نداشتهاند، بلکه آمریکا در آن اوضاع با استفاده از ابزار داعش برای فشار، دنبال تغییر در دولت عراق بوده و عربستان از تروریستها به عنوان انقلابیون و حرکت مردمی یاد میکرده است.
4ـ در زمان حمله داعش و سقوط موصل، آمریکاییها در عین داشتن قراردادهای نظامی با عراق، حتی از واگذاری تجهیزات و تسلیحات نظامی به دولت نوری المالکی برای مقابله با تروریستها خودداری و تنها هواپیمای جنگندة واگذاری را پس از حملة داعش از کشور عراق خارج کردند.
5ـ زمزمه تشکیل ائتلاف جدید در مرحلهای سر داده شد که تروریستها وارد مرحلة عقبنشینی و شکست شده و توان پیشبرد اهداف نیابتی را از دست داده و بر عکس وارد مرحله تهدید حامیان دیروز شدهاند.
بنابراین تشکیل این ائتلاف، پیش از آنکه بهدنبال نابودی تروریستها باشد، بهدنبال مدیریت بر روند پدید آمده و جلوگیری از افتضاحاتی است که میتواند سبب رو شدن نقش برخی از کشورهای ائتلاف در شکلگیری و حمایت داعش، شود.
البته این ائتلاف پیش از این هم در شکلدهی طالبان در افغانستان و سپس حمله به آنان نشان داده که تنها بهدنبال استفاده ابزاری از این گروهکها بوده و لذا حامیان دیروز میتوانند به دشمنان امروز تبدیل شوند. مارهای تکفیری که در آستین سران برخی کشورهای ائتلاف امروزی به افعی تبدیل شدهاند، چنانچه به این کشورها برگردند میتوانند صاحبان آستینهای مادر را هم نیش بزنند. همانگونه که پیش از این، خانم بینظیر بوتو که در خلق طالبان نقش محوری داشت، با اقدامی تروریستی به خط پایان رسید.
عامل دیگری که میتواند به شکلگیری این روند شتاب دهد، تلاش آمریکا و متحدان امروز او برای نفوذ به سوریه و عراق به بهانه مبارزه با تروریستها است، یعنی در حالی که این کشورها با کمک تروریستها موفق به نفوذ نشدهاند، به بهانه مبارزه با تروریسم درصدد توسعه نفوذ به این کشورها بر آمدهاند. به عبارتی داعش برای این کشورها، ابزاری برای همه فصول به حساب میآید.