همان طور که رئیس جمهور پیشبینى مىکرد سخنانش در قم واکنشهاى متفاوتى را در پى داشت. برخى دولت را متهم به فرافکنى کرده و عدهاى آدرس سیگارفروش را مىگیرند. برخى دیگر نیز معتقدند رئیس جمهور نمىبایست تا این اندازه پردههاى اتاق سىسىیو اقتصاد بیمار ایران را کنار مىزد. رئیس جمهور در این سخنرانى گزارشى از کارشکنى برخى مفسدان اقتصادى در برابر برنامههاى دولت ارائه داد و بهطور تلویحى مشخصات برخى از عوامل کارشکن و دانه درشتهاى اقتصادى را برشمرد.
از بررسى وواکاوى انتقادات مطرح شده توسط برخى از جریانات سیاسى و رسانهها پس ازسخنان رئیس جمهور نکات زیر به دست مىآید:
-1 در فضاى رسانهاى کشور دو دسته انتقاد به دولت و رئیس جمهور مطرح است. یک سرى انتقادات وارد و صحیح که خود دولت و شخص رئیس جمهور در صف اول منتقدین حرکت مىکنند وطرح این انتقادات را از سردلسوزى و درراستاى اصلاح امورکشور و دولت مىدانند. سخنرانى اخیر احمدىنژاد در قم وانتقادات ساختارى و کارکردى وى به بخشهایى از دولت منجمله بانکها،گمرکات سیستم مالیاتى و ... نشان داد دولت نهم بهطور جدى به نقد درون گفتمانى اهتمام دارد و معتقد است لاپوشانى آنها دردى را از مشکلات کشور حل نمىکند. اما دسته دوم انتقاداتى است که به منظور تضعیف و کند کردن چرخهاى دولت صورت مىگیرد و از بنمایههاى علمى وکارشناسى تهى است. بنابر برخى از اطلاعات به دست آمده آبشخور این دست نقدها همان گلوگاههاى فساد در کشور است. اما دولت باید به این دست انتقادات نیز به دید خریدارى بنگرد و داورى در مورد منتقدین و حب و بغض آنها را به خود مردم بسپارد.
-2 این انتقادات در حالى به احمدىنژاد وارد مىشود که به اذعان دوست ودشمن دولت نهم یکى ازپرکارترین دولتهاى سه دهه گذشته بوده است. این دولت به لحاظ کارآمدى وتلاش براى پیشرفت کشور وخدمت صادقانه به مردم لحظهاى را فروگذار نکرده ودرکمتر از1000 روز کارى کارنامه درخشانى را ازخود به جاى گذاشته است. در5 سال دولت خاتمى 42 هزار پروژه در کشور شروع شد که این تعداد در2/5 سال اخیر 99 هزار پروژه بوده است واز این تعداد پروژه در کل 5 سال دولت گذشته 19 هزار پروژه به اتمام رسید و در 2/5 سال اخیر 49 هزار پروژه به علاوه 13 هزار پروژهاى که از 5 سال قبل آغاز شده بود. به اتمام رسیده است.فناورى صادر شده از ایران درکمتر از1000 روز به5/5 میلیارد دلار رسیده است. در 2/5 سال گذشته دولت نهم توانسته 20 میلیارد دلار سرمایهگذارى خارجى جذب کند و...
-3 برخى معتقدند که این حجم از تغییرات درکابینه نشان از ضعف دولت دارد در حالى که به زعم راقم این سطور این تغییرات حاکى از قوت واعتماد به نفس دولت است . ذهنیت منفى نسبت به عزل ونصبها محصول روحیه محافظهکارى و ضعفهاى حاکم بر مدیریت کشور دردولتهاى گذشته است. الگوى علوی، نمونه آرمانى مناسبى براى ارزیابى و قضاوت منصفانه درباره این رفتار دولت است. مولاى متقیان(ع) در حدود چهار سال حکومت خود تلاشهاى زیادى به منظور اصلاح ساختارها و رفتارهاى حاکم بر جامعه انجام دادند. ایشان معتقدند که اگر هواهاى حاکم گوناگون شود او را از عدالت بازخواهد داشت.
حضرت امیر (ع) در نامه41 نهجالبلاغه ضمن توبیخ یکى از فرمانداران خود مىنویسد:” پس از خدا بترس و اموال آنان را بازگردان واگر چنین نکنى و خدا مرا فرصت دهد تا برتو دست یابم تو را کیفر خواهم کرد که نزدخدا عذرخواه من باشید و با شمشیرى تو را مىزنم که به هر کس زدم وارد دوزخ گردید.”
ایشان درنامه به زیادبن ابیه جانشین فرماندار بصره مىنویسد: “ همانا به راستى به خدا ،به خدا سوگند مىخورم اگر به من گزارش کنند که دراموال عمومى خیانت کردى کم یا زیاد چنان بر تو سخت مىگیرم که کم بهره شده و در هزینه عیال درمانده، خوار و سرگردان شوى “
به امام على (ع) خبر دادند شریح قاضى خانهاى مجلل به 80 دینار خریده است. امام (ع) او را احضار کرده و به وى فرمودند :” به من خبر رسیده است که خانهاى به 80 دینار خریدهاى و سندى براى آن نوشته و گواهانى برآن شهادت دادهاند...اما اگر هنگام خرید خانه نزد من آمده بودى براى تو سندى مىنوشتم که دیگر براى خرید آن به درهمى یا بیشتر رغبت نمىکردی.” مطابق با الگوى علوى حجم تغییرات کابینه و عزل ونصبها نه تنها منفى نیست بلکه انعکاس کوچکى از آفتاب عدالت علی(ع) است . احمدىنژاد خاک پاى مولاى متقیان (ع) نیز نیست اما شیعه یعنى پیروان واقعى على (ع.) حاکم در عزل نباید دستش بلرزد.البته باید شئونات کسانى که به کشور خدمت کردهاند حفظ شود و ناکارآمدى شخصى در یک پست به معناى عدم صلاحیت وى براى یک پست دیگر نیست .
4 -هیچ کس براى دولت وشخص رئیس جمهور هالهاى از تقدس قائل نیست. رئیس جمهور یک مدیر است و مدیر باید کارآمد باشد. در2/5 سال گذشته حجم زیادى از انتقادات به دولت و شخص رئیس جمهور وارد شد. احمدىنژاد نیز خود در صف اول منتقدین دولت قرار دارد و بهطور مستمر به کارآمدى دستگاه اجرایى مىاندیشد. این در حالى است که در دورههاى قبل برخى سعى مىکردند براى روساى جمهورى یک حاشیه امنیت تحصیل کنند و عمده انتقادات را به کابینه معطوف دارند. اما در دولت کنونى از احمدىنژاد گرفته تا اعضاى کابینه همگى پاسخگوى نقدهاى وارده هستند. بر خلاف تصور برخى نقد پذیرى دولت نهم انتقادات تخریبى را به عاملى براى محبوبیت فزاینده احمدىنژاد و دولتش تبدیل کرده که انتخابات اخیر مجلس به خودى خود تصدیقى بر این مدعا بود .