جعفر تکبیری
«اگر منطقه خلیجفارس امن باشد، همه کشورهای منطقه از این امنیت بهرهمند خواهند شد اما اگر خلیجفارس ناامن شود، برای همه کشورهای منطقه ناامن خواهد بود.» این گفته رهبر معظم انقلاب است که حالا برای جمهوری اسلامی تبدیل به یک مانیفست مهم در موضوع امنیت خلیجفارس شده است. خلیجی که با دارا بودن بزرگترین منابع انرژی جهان همواره نقطهای وسوسهانگیز برای کشورهای غربی بوده است.
این روند در حالی است که جمهوری اسلامی همواره با تأکید بر حفظ امنیت خلیجفارس توسط کشورهای منطقه، خواستار بهرهبرداری صلحآمیز از این نقطه مهم توسط تمامی کشورهای همسایه است. اما کشورهای منطقه بدون داشتن درکی درست از مقوله امنیت، با سیاستهای توسعهطلبانه خود باعث باز شدن پای ناوگان نظامی کشورهای بیگانه در این منطقه حساس شدهاند.
نکته مهم در این میان نیز آن است که این حضور فقط به شناورهای جنگی خلاصه نشده، بلکه برخی کشورهای حاشیه جنوبی خلیجفارس میزبان پایگاههای نظامی امریکا و فرانسه در خاک خود هستند که همین موضوع تأثیر بسیار زیادی بر ناامن شدن خلیجفارس گذاشته است.
اعترافات آمریکایی
اما روند تحولات در منطقه خلیجفارس با احتمال حصول توافق هستهای ایران شکل جدیدی به خود گرفته است. دولت ایالات متحده به عنوان قدرتی ذینفوذ در کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیجفارس، که حالا رودرروی جمهوری اسلامی ایران در حال پیشبرد مذاکرات هستهای است و میکوشد از این طریق حیات سیاسی خود را در ایالات متحده تضمین کند، در عرصه بینالملل نیز تلاش میکند با پیش بردن پروژه «ایران پس از توافق»، عملاً بار دیگر سناریوی قدیمی ترس از ایران را در منطقه نهادینه کند و از این مسیر نه تنها سودهای کلانی را از محل فروش تسلیحات به کشورهای حاشیه خلیجفارس به جیب بزند، بلکه حضور خود را در خلیجفارس به بهانه حمایت از این کشورها تقویت کند.
در همین ارتباط باراک اوباما رئیسجمهور ایالات متحده روز پنجشنبه گذشته در پایان نشست کمپ دیوید به سران کشورهای حاشیه خلیجفارس اطمینان داد که ایالات متحده از آنها در مقابل تهدیدات احتمالی از سوی ایران یا هر کس دیگر، حتی با توسل به نیروی نظامی، حمایت خواهد کرد. او افزود که امریکا آماده است برای حفظ منافع خود در منطقه خلیجفارس و همچنین امنیت متحدان و شرکای خود از همه ابزار قدرت استفاده کند.
قدرت بلامنازع سپاه در خلیجفارس
اما این گفته باراک اوباما که منجر به تقویت حضور نیروهای بیگانه در منطقه خلیجفارس خواهد شد، در حالی است که بر اساس دکترین دفاعی جمهوری اسلامی، دفاع و تأمین امنیت خلیجفارس و تنگههرمز بر عهده سپاه پاسداران و تأمین امنیت بخش ورودی تنگههرمز و دریای عمان بر عهده نیروی دریایی ارتش است.
در همین حال، سپاه پاسداران به عنوان یکی از بازوهای امنیتساز جمهوری اسلامی، همواره کوشیده که روالی متناسب در زمینه تهدیدات علنی و خاموش در پیش بگیرد و تمرکز خود را حفظ آمادگی و نمایش توانمندی دفاعی برای ایجاد بازدارندگی قرار دهد؛ واقعیتی که مرور تاریخ جمهوری اسلامی آن را به اثبات رسانده و بیانکننده این حقیقت است که جمهوری اسلامی هیچگاه کشوری متخاصم نبوده و همواره به دنبال ایجاد یک صلح پایدار است. البته اگر کسانی بخواهند به این صلح پایدار خدشهای وارد کنند، ایران پاسخی کوبنده به اقدامات آنان خواهد داد.
این تسلط جمهوری اسلامی بر مهمترین شریان انرژی جهان در حالی است که جمهوری اسلامی ایران به دلیل گستردگی مرزهایش در جنوب کشور، بیشترین پهنه را در منطقه استراتژیک خلیجفارس و تنگه هرمز در اختیار دارد.
این در حالی است که مقامات کشورمان همواره اعلام کردهاند که این منطقه محلی برای امنیت و صلح پایدار جهانی است و ایران همواره میکوشد که در راستای حفظ امنیت اقتصادی جهان، صلح را در خلیجفارس و تنگه هرمز برقرار نگه دارد. البته در این میان، ایران شرطی مهم نیز در کنار این هدف خود قرار داده است؛ شرطی که در آن از تأمین امنیت خود به صراحت نام برده و عنوان کرده تا زمانی این آبراه استراتژیک برای عبور و مرور نفتکشها و کشتیهای تجاری در امنیت خواهد بود که امنیت جمهوری اسلامی ایران حفظ شود.
در عین حال جمهوری اسلامی همواره با تحرکات مشکوک برخی از کشورها و طرح ادعاهایی درباره تمامیت ارضی کشورمان در خلیجفارس و صدمه زدن به منافع کشورمان در این منطقه مواجه بوده که همیشه با خویشتنداری و تذکر شفاهی مقامات ایرانی روبهرو شده و هیچ اقدام نظامی درخصوص این تهدیدات صورت نگرفته است. چراکه ایران نمیخواهد امنیت این نقطه حساس خدشهدار شود.
توانمندیهای ایران در خلیجفارس
تمامی این روند در حالی است که غربیها پس از یکدوره هجمه سنگین علیه جمهوری اسلامی و تهدیدات متعدد نظامی، حالا چند وقتی است که فتیله تهدیدات خود را پایین کشیدهاند و سخن از مذاکره به میان میآورند؛ سخنانی که نشاندهنده آگاهی آنان از توانمندیهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران است و همین آگاهی آنان را به پای میز مذاکره کشانده و مجبور به پذیرش قدرت ایران درمنطقه کرده است. البته این آگاهی نیز تنها از مسیر اطلاعات و اخبار به دستشان نرسیده بلکه آنان این توانمندی را مستقیم لمس کردهاند.
اوج این تماس به ماجرای شکار پهپاد امریکایی آرکیو۱۷۰ بازمیگردد که موج خبری سنگینی را در دنیا به راه انداخت و باراک اوباما را وادار کرد که ملتمسانه از ایران بخواهد که هواپیمای فوقپیشرفتهشان را پس بدهد. البته شکارهای پهپادهای امریکایی به همین یک پهپاد خلاصه نشد، بلکه بارها خبر به دام افتادن این پرندههای بدون سرنشین توسط رسانههای مختلف خبری، به دنیا مخابره شده است؛ اخباری که هزینههای گزاف تبلیغاتی را متوجه ایالات متحده کرد.
بنابراین ایران بدون شک امروز یکی از قدرتهای برتر نظامی جهان است. این نه یک ادعا در سطح داخل بلکه واقعیتی است که اکثر کارشناسان مسائل نظامی در دنیا به آن اذعان دارند؛ واقعیتی که در طول جنگ هشت ساله تحمیلی، ایران با دستان خالی به رخ دنیا کشید. جمهوری اسلامی بیشک با در اختیار داشتن انواع و اقسام موشکها به ویژه موشکهای ساحل به دریا و در کنار آن وجود یک نیروی دریایی توانمند که به رغم تمامی تحریمها امروز به درجهای از توانمندی رسیده که قادر به ساخت انواع ناوشکن در داخل و اعزام آنها به مأموریتهای بلندمدت خارجی است و همچنین در اختیار داشتن انواع و اقسام شناورهای جنگی سطحی و زیر سطحی به تنهایی قادر خواهد بود که تمامی عبور و مرورهای این تنگه را کنترل کند.
حالا باید به این توانمندیهای نیروی دریایی، قدرت نیروی هوایی را نیز اضافه کرد که همپای ابرقدرتها در عرصه تجهیزات، در حال پیشرفت است و میتواند دریا را به محلی ناامن برای منافع دشمنان تبدیل کند، البته کابوس اصلی دشمنان در خلیجفارس و تنگه هرمز قایقهای تندرو سپاه پاسداران است.
قایقهای کوچکی که یکباره میتوانند همانند دسته زنبورها به دشمنان حملهور شوند و آن را نابود کنند؛ واقعیتی که دشمنان بخش کوچکی از آن را در سالهای جنگ تجربه کردند، بنابراین ایران به راحتی میتواند برای حفظ منافع خود کنترل کل خلیجفارس، تنگه هرمز و دریای عمان را به دست بگیرد و حتی اجازه عبور قایقهای کوچک را نیز سلب کند، اما بیشک این تراژدی تلخ برای غرب در زمانی اتفاق خواهد افتاد که آنها پای خود را از گلیمشان درازتر کنند و بخواهند کشورمان را با چالشی سخت روبهرو کنند.
نقش همسایگان در امنیت خلیجفارس
حال کشورهای عربی با درک توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی در منطقه که متضمن ایجاد امنیت پایدار است، بهتر است به جای متوسل شدن به نیروهای فرا منطقهای که کاری جز ایجاد ناامنی برای پیشبرد پروژههای تسلیحاتی خود ندارند، پای کار بیایند و دوشادوش جمهوری اسلامی ایران در تأمین امنیت خلیج فارس شریک شوند؛ اقدامی که نه تنها صلح پایدار را به خلیجفارس هدیه میکند، بلکه باعث ایجاد وحدت میان کشورهای مسلمان خواهد شد.