نویسنده: دکتر یدالله جوانی
در یک کلام همه ایرانیان با توجه به شعار سال و مذاکرات هستهای، همدل و همزبان هستند روی توافقی که «خوب» باشد و بر همین اساس همدل و همزبان هستند بر توافقی که «بد» باشد. ملت ایران به صورت یکپارچه به توافق «خوب»، «آری» میگوید و به توافق «بد»، «نه» میگوید.
توافق خوب از نظر ملت ایران، آن توافقی است که در آن عزت، استقلال، منافع و امنیت ملت ایران حفظ شود. بر همین مبنا توافق بد، آن توافقی است که این ارزشهای اساسی طی آن مخدوش شود. خطوط اصلی، چارچوبهای اساسی و خطوط قرمز ترسیمی از سوی مقام معظم رهبری برای دولت و تیم مذاکرهکننده، در واقع برای جهت دادن به حرکت برای رسیدن به یک توافق «خوب» و بازداشتن از یک توافق «بد» است. معظمله در این خصوص میفرمایند: «بنده در جزئیات مذاکره دخالتی نکردم، باز هم نمیکنم؛ من مسائل کلان، خطوط اصلی، چارچوبهای مهم و خط قرمزها را به مسئولان کشور همواره گفتهام.»
حضرت امام خامنهای (مدظله العالی)، از توافق خوب با عنوان توافق عزتمندانه یاد کردهاند و میتوان از مجموعه بیانات ایشان برای چنین توافقی، شش مؤلفه زیر را مورد توجه قرار داد:
1- توافق عزتمندانه و خوب، توافقی است که طی آن زیرساختهای هستهای کشور حفظ شده و در قبال اقدامات اعتمادساز ایران، تمامی تحریمها با زیرساختهای آن یکجا و همان روز توافق برداشته شود.
2- توافق عزتمندانه و خوب توافقی است که طی آن روند تحقیق و توسعه علمی و فنی کشور تضمین شود و بدون وقفه تداوم یابد.
3- توافق عزتمندانه و خوب، توافقی است که شیوه نظارتی بر اساس آن از مراکز هستهای ایران، همان شیوههای نظارتی معمول و مانند بقیه کشورها باشد.
4- توافق عزتمندانه و خوب، آن توافقی است که به دشمن و بیگانگان با پوشش بازرسان آژانس، مجوز بازرسی و نفوذ به مراکز دفاعی- امنیتی کشور داده نشود.
5- توافق عزتمندانه و خوب آن توافقی است که طی آن از حریم و توسعه قدرت دفاعی و امنیتی کشور حراست شود.
6- توافق عزتمندانه و خوب، آن توافقی است که بر اساس آن اقتدار منطقهای جمهوری اسلامی ایران و سیاست حمایت از محور مقاومت در منطقه حفظ شود.
رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، با توافقی که دارای مؤلفههای مذکور باشد، موافق و به طور قطع با توافقی که مؤلفههای آن در یک یا چند مورد برخلاف آنچه آمد باشد، مخالف هستند.
معظمله در همین راستا میفرمایند: «از رسیدن به یک توافقی که منافع ملت ایران را تأمین کند و عزت ملت ایران را حفظ کند، صددرصد حمایت میکنم و استقبال میکنم؛ این را همه بدانند. اگر کسی بگوید که ما مثلاً با توافق یا با رسیدن به یک نقطه مخالفیم، نه، خلاف حق و خلاف واقع گفته است. اگر یک توافقی انجام بگیرد که این توافق توافقی باشد که منافع ملت را، منافع کشور را تأمین بکند، بنده کاملاً با آن موافقت خواهم کرد. البته این را هم گفتیم که توافق نکردن بهتر از توافق بد است- که این حرف را امریکاییها هم میزنند- این فرمول درستی است؛ توافق نکردن از توافق کردنی که در آن منافع ملت پایمال بشود، عزت ملت از بین برود، ملت ایران با این عظمت تحقیر بشود [بهتر است]، توافق نکردن شرف دارد بر یک چنین توافق کردنی.»
با قاطعیت میتوان گفت، نقطه تمرکز رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در تعیین سیاستهای کلی و ترسیم خطوط قرمز برای مذاکرات هستهای، تأمین منافع ملی و در صدر این منافع، امنیت ملی است.
معظمله طی بیانات اخیرشان در چندین نوبت، ضمن اعلام حمایت از تیم مذاکرهکننده هستهای و اعتمادی که به آنان دارند، با صراحت فرمودهاند که در خصوص مذاکرات نگران بوده و دغدغه دارند. ایشان دلیل اصلی دغدغه داشتن را ماهیت طرف مقابل و خصوصاً امریکاییها میدانند و میفرمایند: «همانطور که عرض کردم بنده به مجریان امر اعتماد دارم؛ این را شما بدانید؛ این آقایانی که مشغول کار هستند؛ اینها افرادی هستند مورد اعتماد. من در مورد آنها هیچ تردیدی [ندارم]؛ در آنچه تا حالا بوده، لکن در عین حال جداً دغدغه دارم، این دغدغه ناشی از آن است که طرف مقابل به شدت اهل فریب و دروغ و نقض عهد و حرکت در خلاف جهت صحیح است. طرف مقابل این جوری است.»
این دغدغه رهبر معظم انقلاب اسلامی را باید تمامی مردم و تک تک مسئولان و به ویژه دولتمردان و اعضای تیم هستهای جدی بگیرند و مراقب باشند و هوشمندانه عمل کنند تا مبادا خسارتی بر کشور وارد شود. پس از مذاکرات لوزان و انتشار بیانیه پایانی، امریکاییها به گونهای سخن گفتند که آقای محمدجواد ظریف با صراحت اعلام کرد، امریکاییها قابل اعتماد نیستند.
آقای دکتر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی نیز در مراسم بزرگداشت شهدای هستهای با اشاره به مذاکرات با طرف غربی گفت: «از حالا روی یکسری مباحثی که توافق کردیم دبه در میآورند.» این کلمه «دبه در آوردن»، نشانهای از همان اهل فریب بودن و اهل نقض عهد بودنی است که موجب شده رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص مذاکرات و یک توافق احتمالی دغدغه داشته باشند. سخن اصلی اینجاست که چه تضمینی وجود دارد بعد از عمل ایران به تعهداتش، آنها هم با این ماهیت فریبکارانهای که دارند، به تعهداتشان عمل کنند؟
یکی از نکات کلیدی در بحث مذاکرات، موضوع نظارتهای آژانس بینالمللی انرژی هستهای است. نظارتهای آژانس را میتوان به طور کلی به دو نوع نظارتهای متعارف و غیرمتعارف تقسیمبندی کرد. نظارتهای متعارف به آن نوع نظارتهایی گفته میشود که بر اساس پادمان یا حتی پروتکل الحاقی، آژانس به دنبال کشف حقیقت، راستیآزمایی و پی بردن به ماهیت صلحآمیز فعالیتهای هستهای یک کشور عضو است که آن را تحت نظارت قرار داده است. اما نظارتهای غیرمتعارف، به آن نظارتهایی گفته میشود که قدرتهای غربی و خصوصاً امریکاییها با استفاده ابزاری از آژانس و صلاحیتهای نظارتی آن، به دنبال جاسوسی در کشورهای مورد نظر از طریق بازرسیهای آژانس میباشند.
پذیرش پروتکل الحاقی برای اعضای معاهده انپیتی، اختیاری بوده و هیچ کشوری را نمیتوان ملزم به پذیرش آن نمود. پروتکل الحاقی دارای ماهیتی است که در صورت تحمیل بر یک کشور عضو، به راحتی زمینهها و بسترهای لازم را برای سوءاستفاده قدرتهای غربی از نظارتها در راستای اهداف سیاسی و کسب اطلاعات نظامی از کشور مورد نظر فراهم میسازد. اساساً مفاد پادمان و پروتکل الحاقی برای نظارت بر مراکز و تأسیسات هستهای میباشد، لکن تجربه تاریخی نشان میدهد، قدرتهایی چون امریکا، به بهانه بازرسیها و نظارتها در موضوع هستهای به دنبال کسب اطلاع از مراکز و تأسیسات نظامی کشورهای هدف میروند. کره شمالی به همین دلیل از انپیتی خارج شد که متوجه شد غربیها به بهانه نظارتها، میخواهند سایتهای نظامی آن را مورد بازرسی قرار دهند. این داستان در عراق نیز رخ داد و غربیها حتی کاخهای صدام را به بهانه سلاحهای هستهای مورد بازرسی قرار دادند و پس از اطمینان از وضعیت قدرت دفاعی ارتش عراق، این کشور را مورد تهاجم نظامی قرار دادند.
شواهد بسیاری وجود دارد که بر اساس این شواهد میتوان با اطمینان گفت، امریکاییها به همراه متحدین اروپایی خود در تلاش هستند از طریق یک توافق هستهای با ایران، به بهانه نظارت بر تأسیسات هستهای ایران از طریق آژانس بینالمللی انرژی هستهای، با گسیل داشتن جاسوسان خود به سیستم دفاعی- امنیتی کشورمان نفوذ کنند. بر اساس چنین ایدهای آنان از هماکنون از بازرسیها و نظارتهای سختگیرانه و بیسابقه در تاریخ سخن میگویند. آقای اوباما با چنین اهدافی در مصاحبه با روزنامه تایمز میگوید: «باید ساز و کاری ایجاد کنیم که بازرسان آژانس بتوانند هر جایی بروند.»
در فکتشیت امریکاییها هم در خصوص بازرسیها و نظارتها، با عنوان «پیشرفتهترین، مدرنترین و بیسابقهترین نوع بازرسیها» یاد میشود. جالب اینکه برخی از رسانههای غربی و همچنین برخی دیگر از مقامات امریکایی با صراحت موضوع بازرسی از مراکز و سایتهای نظامی را مطرح کردهاند. آقای «اشتون کارتر» وزیر دفاع امریکا طی مصاحبهای با سیانان، با صراحت اعلام میکند که امریکا خواستار دسترسی به مراکز نظامی ایران است، یا رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا طی یادداشتی که برای سیانان مینویسد، با صراحت میگوید: «آژانس باید بتواند در هر زمان و هر مکان، از تأسیسات نظامی ایران بازدید کند.» موضوع کاملاً روشن است که این نوع بازرسیها، در ردیف بازرسیهای متعارف آژانس نبوده و در ردیف بازرسیهای غیرمتعارفی قرار میگیرد که به سفارش پنتاگون و سازمان سیا و دیگر سازمانهای اطلاعاتی و امنیتی امریکا، انگلیس، فرانسه یا رژیم صهیونیستی و از سوی جاسوسان حرفهای تحت عنوان بازرسان آژانس انجام میشود.
به طور قطع پذیرش چنین توافقی، یعنی فرستادن «امنیت ملی» به «کمینگاه نظارتهای غیرمتعارف»، آن هم کمینگاهی که از سوی دشمنان اصلی ملت ایران شکل میگیرد. رهبر معظم انقلاب اسلامی با چنین هوشمندی است که برای حفظ منافع ملت ایران، پذیرش هر نوع نظارت غیرمتعارف و به صورت خاص را رد میکنند و می فرمایند: «به هیچ وجه اجازه داده نشود که به بهانه نظارت، اینها به حریم امنیتی و دفاعی کشور نفوذ کنند؛ مطلقاً مسئولان نظامی کشور به هیچ وجه مأذون نیستند که به بهانه نظارت و به بهانه بازرسی و مانند این حرفها، بیگانگان را به حریم و حصار امنیتی و دفاعی کشور راه بدهند.»