گروه دیپلماسی: در روزهای تب و تاب منطقه، بازار دیپلماسی منطقهای جمهوری اسلامی ایران هم گرمتر شده است. همزمان با سفر وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران به عراق، علیاکبر ولایتی، رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در قالب سفری یک روزه وارد لبنان شد و پس از دیدار با عالیترین مقامهای کشور میزبان راهی سوریه شد و دیداری با بشار اسد، رییسجمهور این کشور تازه کرد. رسانههای منطقهای با پوشش کامل خبر دیدارهای ولایتی در بیروت و دمشق به نقش وی به عنوان مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالمللی اشاره کرده و تعبیرهای خود از این سفر را انعکاس دادند. در شرایطی که وزارت امور خارجه ایران به عنوان مسوول مذاکرات هستهای ایران با ١+٥ در حال به خط پایان رساندن قطار مذاکرات است، بدنههای مختلف سیاسی و امنیتی در نظام به دنبال یافتن راهحلهایی فراگیر برای بحرانهای بیشمار منطقهای هستند.
شرکت در گردهمایی علمای جهان اسلام برای فلسطین به دعوت مجمع جهانی بازگشت به فلسطین به لبنان سفر کرده بود در حاشیه این نشست با تمام سلام نخستوزیر لبنان، میشل عون نخست وزیر پیشین لبنان، سید حسن نصرالله دبیرکل حزبالله و نبیه بری رییس مجلس هم دیدار کرد. گفته میشود که میشل عون در پازل سیاسی پیچیده لبنان از بیشترین شانس برای احراز پست ریاستجمهوری برخوردار است. پست ریاستجمهوری در لبنان از ٩ ماه پیش تاکنون خالی مانده است و قانونگذاران این کشور تاکنون ٢٢ بار برای تعیین فرد مدنظر تلاش کرده اما این تلاشها ره به جایی نبرده است.
این خلأ سیاسی در شرایطی که لبنان در قلب بحرانهای امنیتی و سیاسی در منطقه گرفتار شده است برای این کشور تبعات منفی سیاسی بسیاری را به دنبال داشته است. در چهار سال اخیر با توجه به ناامن شدن سوریه دولت مرکزی در لبنان هم قربانی فعالیتهای تروریستی بسیاری شده است.
ابراز امیدواری به انتخاب رییسجمهور لبنان
سوژه اصلی دیدار ولایتی با میشل عون، مبارزه با افراطگرایی و جریانهای تکفیری بود که از قریب به سه سال پیش ویروسوار منطقه را مبتلا کردهاند. ولایتی در دیدار با عون با محوریت قرار دادن لزوم همکاریهای بیشتر منطقهای ایران و لبنان بر نقش دو کشور در مقابله با گسترش افراطگرایی و جریانهای تکفیری در منطقه تاکید کرد. وی گفت: روابط دو کشور در مسائل مهم منطقهای تاثیرگذار بوده و باید برای گسترش این روابط تلاش و برنامهریزی کرد و امیدواریم با انتخاب رییسجمهور لبنان این روند توسعه و گسترش بیشتری پیدا کند. نقش دو کشور برای مبارزه با افراطگرایی و جریانات تکفیری که دامن منطقه را گرفته بسیار مهم تلقی میشود.
ولایتی در ادامه با اشاره به نقش و جایگاه شخصیتهای تاثیرگذار در این کشور، تصریح کرد: همانگونه که لبنان در بسیاری از اتفاقات منطقهای به پیروزی دست یافته حتما با تدابیر شخصیتهای برجسته داخلی میتواند برخی مشکلات داخلی را حل و فصل کند و مهمترین سرمایه ارزشمند در اختیار این کشور دارا بودن نیروی انسانی و شخصیتهای فرهیخته است که در فرهنگ و سیاست درست جهان عرب نیز نقشآفرینی کردهاند. میشل عون نیز در این خصوص گفت: امیدواریم منطقه هرچه زودتر از شر این جریانات تکفیری به ویژه در سوریه خلاص شود و حتما دو کشور ایران و لبنان میتوانند در این زمینه نقش جدی و تاثیرگذاری را ایفا کنند و در مورد مسائل داخلی لبنان هم تحولات مثبت و ارزندهای را شاهد خواهیم بود.
اشاره به جایگاه مهم ایران در منطقه
مسائل منطقهای و روابط دو جانبه تهران- بیروت اصلیترین سوژههای دیدار ولایتی با تمام سلام، نخستوزیر لبنان بود. تمام سلام در این دیدار سخنان خود را با اشاره به جایگاه منطقهای ایران آغاز کرد و در این خصوص گفت: جمهوری اسلامی ایران دارای جایگاه مهمی برای حل برخی از مسائل بینالمللی و منطقهای است و به دیدگاههای مثبت و انگیزههایی که بتواند مشکلات را حل و فصل کند، نیاز داریم. دو کشور در زمینههای مختلف دارای روابط مهم و تاثیرگذار بوده و هستند که باید این روابط را گسترش داد. همچنین در ادامه این دیدار مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل با اشاره به روابط دو کشور تصریح کرد: روابط ایران و لبنان دارای سابقه دیرینه و تاریخی است و موضوعات منطقهای بر تحولات هر دو کشور تاثیرگذار خواهد بود و باید در جهت بسط و گسترش هر چه بیشتر این روابط برنامهریزی و تلاش کرد و این رابطه بسیار تعیینکننده خواهد بود که باید تقویت شود.
خوابهایی که تعبیر نخواهد شد
دیدار با سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان؛ آخرین زنجیره از دیدارهای ولایتی در مدت زمان اقامت یک روزه در بیروت بود. بازتاب این دیدار به علت اتحاد مشخص میان ایران و حزبالله لبنان در رسانههای منطقهای پررنگتر از سایر دیدارهای انجام گرفته در لبنان بود. در ابتدای این دیدار، دبیرکل حزبالله گزارشی از آخرین تحولات منطقهای و موضوعات مرتبط با مبارزه با افراطگرایی و جریانات تکفیری و همچنین اقدامات جریان مقاومت ارایه کرد. وی با اشاره به پیروزیهای به دست آمده در قلمون و دیگر مناطق، از حمایتها و تدابیر جمهوری اسلامی ایران تقدیر کرد. مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل هم ضمن ابراز خرسندی از این دیدار و تبریک پیروزیهای به عمل آمده، وحدت جهان اسلام و کشورها و گروههایی که سابقه تشریک مساعی و همکاری در زمینههای مختلف را داشتهاند برای مبارزه با جریانات افراطی و گروههای تکفیری با اهمیت اعلام و تصریح کرد: گروههای تکفیری و افراطیون با حمایتهای برخی کشورها و همچنین دولتهای منطقه در تلاش برای ارایه چهرهای خشن از اسلام بوده و برای حتی تجزیه برخی از کشورهای اسلامی برنامهریزی میکنند.
هرچند که معتقدیم جریان مقاومت که در برابر رژیم صهیونیستی به پیروزیهای بزرگ دست یافته، همچون گذشته در این زمینه هم پیروز خواهد شد و یقینا دشمنان نخواهند توانست خوابهای شوم خود را برای منطقه و برخی از کشورها همچون سوریه، لبنان و عراق تعبیر کنند. وی با اشاره به پیروزیهای به دست آمده در برابر گروههای تکفیری و داعش در منطقه ابراز امیدواری کرد دامنه این توفیقات، بیشتر از قبل گسترش یافته و شاهد از بین رفتن این جریانات که با حمایتهای برخی از کشورها به جنایت دست میزنند باشیم که یقینا جریان مقاومت پیروز خواهد شد. در ادامه این جلسه در خصوص برخی موضوعات بینالمللی، منطقه و جهان اسلام بحث و تبادلنظر صورت پذیرفت.
عربستان به اقدامات مثبت ایران پاسخ مثبت نداد
سخنان ولایتی در دیدارهای غیررسمی بیش از اظهارنظرهای وی در گفتوگو با مقامهای رسمی لبنان به چشم رسانههای منطقه آمده است. در مدت زمان یک روز اقامت ولایتی و هیات همراه در بیروت وی با تلویزیون المنار وتلویزیون اوتیوی (otv) لبنان نیز گفتوگوهایی داشت. مشاور مقام معظم رهبری در بخشی از مصاحبه با المنار به پیروزیهای به دست آمده از جمله در قلمون اشاره و در این خصوص گفت: این مقدمهای است برای پیروزیهای بعدی که بیتردید تاثیر مثبتی خواهد داشت در ایجاد روحیه و تلاش مضاعف برای مبارزه با افراطگرایی در منطقه و یقینا پیروزی با مقاومت خواهد بود. ولایتی که سابقه حضور در راس هرم وزارت امور خارجه ایران را هم در پرونده خود دارد، با اشاره به روابط تاریخی و دیرینه ایران و لبنان گفت: این روابط استراتژیک و راهبردی است و ملاقاتهای انجام شده در این سفر با مقامات عالی لبنان در خصوص مسائل منطقهای، روابط دوجانبه و مشورت برای ایجاد هم افزایی است که به تقویت مواضع دو کشور کمک خواهد کرد.
دبیرکل مجمع جهانی بیداری اسلامی در پاسخ به سوال المنار در ارتباط با انتخاب رییسجمهور لبنان گفت: با توجه به خردمندی و شخصیتهای ارزشمندی که در این کشور حضور دارند حتما براین موضوع و حل مساله فائق خواهند آمد و جمهوری اسلامی ایران هم هر کمکی که لازم باشد به کشور دوست و برادر لبنان خواهد داشت و در روابط استراتژیک خود با لبنان از کسی اجازه نمیگیرد و با هماهنگی دولت لبنان این همکاریها ادامه خواهد داشت.
وی در رابطه با ترویج ایرانهراسی از سوی برخی کشورهای منطقه و اقدامات تکفیری و افراطگرایی و همچنین حمله به یمن نیز، گفت: آنها برای توجیه اقدامات غیرقانونی خود به ایرانهراسی دامن میزنند و این در حالی است که ایران همیشه حامی منافع کشورهای منطقه بوده و سیاست حسن همجواری و برقراری روابط دوستانه و مسالمتآمیز با کشورهای مربوطه را دنبال کرده و میکند اما اقدامات برخی که واقعا قابل درک نیست در راستای ترویج این نگاه و ایجاد اختلاف و تفرقه حرکت میکند.
مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل در ارتباط با روابط ایران و عربستان نیز خاطرنشان کرد: عربستان به اقدامات مثبت ایران پاسخ مثبت نداده و نمونه آن بمباران بیدلیل مردم مظلوم یمن که به خاک و خون کشیده میشوند بوده و البته یمنیها این ظرفیت را دارند که مشکلات خودشان را در صورت عدم مداخله عوامل خارجی به انجام رسانند.
عدم تاثیرگذاری مذاکرات هستهای بر رابطه با سوریه
ولایتی در مصاحبه جداگانه با شبکه تلویزیونی «otv» لبنان در پاسخ به پرسشی درخصوص نفوذ ایران در منطقه و ابراز نگرانی از این مساله گفت: باید به جای نفوذ از جاذبههای ایران و حضور دوستانه یاد کرد و ایران آماده است از کسانی که در مقابل توسعهطلبیهای صهیونیستها ایستادگی میکنند حمایت و همکاری داشته باشد و نمونه آن در سفر بنده به لبنان است که با همه گروهها دیدار داشته و در خصوص موضوعات مختلف از جمله با تمام سلام نخستوزیر، نبیه بری رییس مجلس، ژنرال میشل عون و دیگر شخصیتها مذاکره شده است.
باید تاکید کرد که اگر کمک و همکاری ایران بهطور مثال در عراق نبود بیتردید بغداد در اختیار گروههای افراطی و داعش قرار میگرفت و در سوریه هم به این صورت در مقابل جنایات تکفیریها ایستادگی شده است و حمایت ایران علیه ملت منطقه نیست بلکه در جهت حفظ استقلال و به نفع مردم منطقه است. مشاور مقام معظم رهبری در خصوص پرونده هستهای هم گفت: هنوز مذاکرات ادامه دارد و البته دارای پیچیدگیهایی است که باید گفتوگو صورت گیرد و البته در هر صورت روابط ایران بدون توجه به این مهم با کشورهای منطقه از جمله سوریه، لبنان، عراق و... دیرینه و ادامهدار خواهد بود.
دیدار معنادار ولایتی با بشار اسد
ورود ولایتی به سوریه از مرز زمینی لبنان آغازگر انعکاس حضور سومین مقام ایرانی در کمتر از ١٠روز در سوریه و تعبیرهای رنگارنگ در این خصوص بود. طبیعتا نخستین میزبان ولایتی در سوریه، بشار اسد، رییسجمهور پرحاشیه این کشور بود؛ مردی که دولتش از چهار سال پیش تاکنون فراز و فرودهای سیاسی و امنیتی بسیاری را تجربه کرده و البته در این مدت از حمایت کامل ایران هم برخوردار بوده است. علیاکبر ولایتی پس از سفر به لبنان به سوریه رفت و با رییسجمهور این کشور دیدار کرد. جبهه مقاومت، مبارزه با تروریسم و افراطگرایی، مواضع برخی کشورها در ایجاد تفرقه و ظلم و جنایت، روابط دوجانبه و دیگر موضوعات بینالمللی و منطقهای از جمله سوژههای دیدار ولایتی و اسد اعلام شده است.
بشار اسد در ابتدای این دیدار سفر دکتر ولایتی را دارای پیام سیاسی مشخص دانست و گفت: با توجه به جایگاه شما در تاریخ سیاسی جمهوری اسلامی ایران و همچنین مشاورت رهبری معظم ایران، سفر شما به سوریه میتواند آثار ارزشمندی را به دنبال داشته باشد و امیدواریم شاهد پیروزیها و توفیقات روزافزون در مقابله و مبارزه با تروریسم باشیم.
اسد در ادامه این دیدار گفت: محور مقاومت در منطقه شکل گرفته و کسی نمیتواند آن را در هم بشکند و بیتردید به پیروزی خواهیم رسید و تاکنون حمایت عربستان، ترکیه و برخی دیگر از کشورها نتوانسته مقاومت را از بین ببرد و انشاءالله شاهد پیروزیهای روزافزون خواهیم بود و البته بدون حمایتهای جمهوری اسلامی ایران این توفیقات امکانپذیر نبود و پیروزی در برابر تروریسم، برخی قدرتهای منطقه، تفکرات تفرقهافکنانه، افراطگرایی، پیروزی جمهوری اسلامی ایران و سوریه است. ولایتی نیز ضمن ابراز خرسندی از این دیدار و تبریک پیروزیهای بهدستآمده به ویژه در قلمون، افزود: تردید نداریم که در اثر مقاومت دولت و ملت سوریه، جبهه مقاومت و شخص جنابعالی امروز بیتردید سوریه در جایگاه بهتری نسبت به ابتدای بحران قرار دارد و تمام این بحران به دلیلی نقش تعیینکننده در محور مقاومت محسوب میشود و با وجود آنکه تصور میکردند سوریه بیش از سه تا چهار هفته دوام نخواهد داشت امروز بیش از چهار سال مقاومت کرده و روز به روز بر قدرت آن افزوده میشود و توفیقات بیشتری را به دست آورده است.
مشاور مقام معظم رهبری در امور بینالملل با اشاره به توهمات ایجادشده در برخی کشورهای منطقه و دیگر کشورهایی که در جهت تعلیم، تجهیز و اعزام گروههای تروریستی فعالیت میکنند، افزود: این اقدامات بیتردید دامن خود این کشورها را خواهد گرفت و توهمات و تصورات شوم آنها برای تسلط بر منطقه و ایجاد تفرقه و حتی تجزیه برخی کشورها هرگز تعبیر نخواهد شد و جمهوری اسلامی ایران مانند همیشه در کنار مقاومت دولت و مردم سوریه حضور خواهد داشت.
نمایش تداوم حمایت ایران از سوریه
دیدار ولایتی با بشار اسد در شرایطی که رایزنیهای سیاسی در خصوص آینده سیاسی سوریه در ژنو با میانجیگری نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه ادامه دارد به سوژهای برای گمانهزنیهای رسانهای بدل شده است. دیلی استار در این خصوص نوشت: در شرایطی که فشارهای داخلی از سوی شبهنظامیان بر دولت بشار اسد ادامه دارد و فشارهای خارجی برای تغییر حاکمیت در سوریه نیز همچنان برقرار است، سفر مشاور رهبر ایران به دمشق و دیدار با بشار اسد میتواند نشاندهنده تداوم سیاست حمایت ایران از دولت مرکزی در سوریه باشد. نویسنده این مطلب در ادامه با اشاره به اینکه ولایتی به مدت ١٦ سال وزیر امور خارجه ایران بوده است وی را سومین مقام ارشد ایرانی خوانده است که در کمتر از یک هفته به دمشق سفر کردهاند.
در بخشهایی از این گزارش آمده است: تلویزیون رسمی سوریه سفر ولایتی به دمشق را بسیار مهم توصیف کرده اما از بیان جزییات دیدار میان اسد و مهمان ایرانی، خودداری کرد. دیلیاستار در این خصوص مینویسد: دولت ایران در چهار سال گذشته بیشترین کمکهای اقتصادی را به دولت سوریه کرده است و البته خبرهایی هم از حضور مستشاران نظامی ایران در این کشور برای کمک به ارتش سوریه در راستای مبارزه با شبهنظامیان مسلح به گوش میرسد. دوشنبه هفته گذشته رستم قاسمی، رییس ستاد توسعه همکاریهای اقتصادی ایران و سوریه در سفر به دمشق با بشار اسد دیدار کرد. گفته میشود در این دیدار قاسمی وعده کمکهای اقتصادی بیشتر ایران به سوریه برای بهبود وضعیت اقتصادی را داده است.
پیش از قاسمی هم علاالدین بروجردی، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاسی خارجی مجلس شورای اسلامی به سوریه سفر کرده بود. دیلی استار در بخشهایی از گزارش خود نوشت: محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران ماه گذشته در اظهاراتی اعلام کرد که درخواست غرب و برخی کشورهای عربی برای برکناری بشار اسد خونریزی غیرضروری را به راه انداخت چرا که مانع از پیشرفت مذاکرات سیاسی در این پرونده شد.
اتهامات علیه ایران درباره آمیا دروغ است
علی اکبر ولایتی، رییس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفتوگو با شبکه تحلیلی- خبری C٥N آرژانتین در خصوص پرونده آمیا و دخالت ایران در این انفجار گفت: ما این را یک اتهام میدانیم، یک اتهام بیپایه و کاذب و به آرژانتین هم نصیحت میکنیم که ابزار دست صهیونیستها نشود.
وی با تاکید بر اینکه دشمنی صهیونیستها علیه ایران امری شناخته شده است، گفت: صهیونیستها در منطقه از ایران و متحدین ایران ضربه خوردند و دیگر جرات ندارند در منطقه علیه ایران کاری کنند لذا دیگران را تحریک میکنند.
ولایتی در پاسخ به سوال دیگری در مورد تمایل ایران برای حل موضوع آمیا و حضور نمایندگان ایران برای حل مساله در آرژانتین نیز با طرح این پرسش که آیا مقامات آرژانتینی حاضرند به دلیل نقض توافق فروش اورانیوم غنیشده در ایران محاکمه شوند؟ تصریح کرد: آرژانتین اکنون در موقعیتی نیست که اعضای مسوول یک کشور مستقل را مورد بازجویی قرار دهد، اگر کشوری نتوانست امنیت داخلی خود را حفظ کند، به کشور دیگر چه ارتباطی دارد. وی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه آیا ارتباطی بین ایران و حادثه آمیا وجود دارد، تاکید کرد: به هیچوجه، متاسفانه تعداد زیادی از مسوولان آرژانتین تحت فشار صهیونیستها تسلیم میشوند زیرا صهیونیستها در آنجا نفوذ زیادی دارند.
ولایتی در خصوص اینکه عدهای در آرژانتین تحت تاثیر جوسازی رسانهای، ایران را کشوری تروریستی میدانند؟ گفت: ما لازم نمیدانیم که به مردم کشور شما جواب دهیم؛ مگر مردم کشور شما حاضرند راجع به مطالبی که ما در مورد آرژانتین بیان میکنیم و درست هم است، جواب دهند. ما میگوییم که آرژانتین اغلب اوقات حکومتش تحت تاثیر نفوذ امریکاییها و صهیونیستهاست؛ شما حاضرید جواب دهید که چرا اینقدر ضعف نشان میدهید.
بعد از حادثه آمیا، لابی صهیونیستی در آرژانتین برخی مقامات جمهوری اسلامی ایران و برخی مقامات کشورمان را به دست داشتن در این حادثه متهم کردند؛ اتهاماتی که هیچگونه سند و مدرکی نداشت و در هیچ کدام از مجامع قضایی و دادگاههای بینالمللی به اثبات نرسید، اما لابی صهیونیستی موفق شد با این اتهامات از یک سو روابط ایران و آرژانتین را تحت الشعاع قرار داده و از طرف دیگر افکار عمومی آرژانتین را علیه ایران بسیج کند. در سالهای اخیر و با روی کار آمدن «کریستینا فرناندز» به عنوان رییسجمهور آرژانتین گامهایی برای رفع این اتهامات و روشن کردن افکار عمومی در آرژانتین و حوزه امریکای لاتین برداشته شد.