یادگار گرامی امام با تأکید بر اعتماد به فهم جامعه گفت: اینگونه نیست که کسی که بلندتر صحبت میکند مقبولیت بیشتری در جامعه داشته باشد یا کسی که بیشتر صحبت میکند با پذیرش بیشتری رو به رو شود.به گزارش جماران، حجتالاسلام والمسلمین سیدحسن خمینی در دیدار با اعضای شورای هماهنگی روسای مرکز اطلاع رسانی دولت با اشاره به توصیه امام(ره) مبنی ضرورت گزارش مسئولین به مردم از کارهای انجام شده در کشور، «عصبانی نشدن» را یکی از شروط سخن گفتن دانست و اظهار داشت: عصبانیت گرچه تشفی خاطر میآورد ولی الزاما مورد قبول قرار گرفتن از طرف مخاطب را در پی ندارد.
در این خصوص تعبیری وجود دارد که میگوید «اگر جایی صحبت کردید و شب راحت خوابتان برد بدانید در مناظره شکست خوردهاید اما اگر خوابتان نبرد و به خاطر حرفهای نگفته افسوس خوردید بدانید که از نگاه بینندگان شما بردهاید». بنابراین انسان باید آرامش را حفظ کرده و عصبانی نشود.وی افزود: خشم در وجود انسان وجود دارد، اما باید بصورت کنترل شده به کار گرفته شود؛ همانگونه که ما تعبیری با عنوان «خشم مقدس» داریم. گرچه وجود انسان تک بعدی نیست، اما اگر با شنیدن هر سخنی عصبانی شود، متناسب با ماهیت کار اطلاع رسانی نیست.یادگار امام «ناصح بودن» را یکی دیگر از شروط سخن گفتن خواند و گفت: مخاطب باید بداند که گوینده قصد خیر دارد.
خیلی اوقات فردی قصد صحبت میکند اما نیت او این است که مخاطب از او راضی باشد یا او را تحسین کند اما این لزوما به معنای پذیرش سخن از سوی مخاطب نیست. در این راستا گوینده باید به فهم مخاطب اعتماد کند و بداند که اگر مطلب درستی را بگوید مخاطب میپذیرد. بنابراین دلیل ندارد که صدای او بلند باشد، رگ گردن بیرون زده باشد و بقیه نیز ساکت باشند؛ بلکه اگر سخن درستی میگوید به فهم جامعه و مخاطب اعتماد کند.یادگار امام ادامه داد: ممکن است ابتدا گفته شود چرا یک سخن پژواک و طنینی ندارد، اما مطمئن باشید که اگر سخن درستی در جامعه شنیده شود دلهای مردم به سوی آن جذب میشود.
وی خطاب به اعضای شورای اطلاعرسانی دولت گفت: این مسأله خیلی مهم است که به فهم مردم اعتماد کنید. حداقل در این روزگار باور به این مطلب بسیار آسان تر است. زیرا شاید قبلا گفته میشد جامعه بیسواد است اما امروز وضع دیگر بدان صورت نیست؛ روزی ملک المتکلمین در نشریه خود نوشت که امروز تمام ملت یکصدا خواهان چیزی هستند، در حالی که اکثریت قاطع مردم آن روز بی سواد بودند، اما امروز وضع تفاوت کرده است و اگر قبلا گفته میشد مردم را به خاطر بی سوادی میتوان فریب داد امروز اینگونه نیست و سالهای زندگی ما این واقعیت را ثابت کرده است. چیزهایی که تصور نمیشد مردم بفهمند میفهمند، گرچه ممکن است با ما سخن نگویند اما واقعیتها در چشم آنها هست و الزاما اینگونه نیست که کسی که بلندتر صحبت میکند مقبولیت بیشتری در جامعه داشته باشد یا کسی که بیشتر صحبت میکند با پذیرش بیشتری رو به رو شود.
یادگار امام «توهین آمیز نبودن» را از جمله شروط لازم دیگر برای سخن گفتن دانست و اظهار داشت: توهین امر عرفی است که به تناسب گوینده و شنونده مصادیق آن تغییر میکند؛ موارد توهین به تناسب افراد و عرف با هم متفاوت است. همانگونه که بیان ما بنا به شخصیت افراد توهین را تعیین میکند، ممکن است یک نوع سخن گفتن با کسی توهین نباشد اما با فرد دیگر توهین تلقی شود.وی با بیان اینکه توهین الزاما ایجابی نیست، گفت: گاهی اوقات رفتار سلبی ما میتواند توهین باشد؛ اگر در یک مجلس نسبت به شخصیت بزرگی بی محلی انجام شود کاری انجام نشده اما صرف بی محلی توهین محسوب میشود.
گرچه قبول دارم که در بعضی جاها جامعه شئون بی موردی قائل شده است اما در جاهایی که عرف تعریف درستی از شئون دارد باید آنها را رعایت کرد.وی تاکید کرد: نیت ما هرچه باشد توهین فرقی نمیکند؛ کار توهینآمیز توهین محسوب میشود؛ اگر قصد توهین نباشد قبح فاعلی از بین میرود و قبح فعلی آن سرجای خود باقی میماند.سیدحسن خمینی افزود: لفظ با معنا پیوندی عمیق دارد بنابراین حسن و قبح الفاظ تابع معانی است؛ اگر کسی بدون آگاهی از معنای یک زبان خارجی الفاظ زشتی را به آن زبان بگوید گرچه خودش از معنا مطلع نباشد و غرض نداشته باشد اما در شنونده که به آن زبان اشراف دارد اثر خود را میگذارد. لذا در حوزه سخن باید مراقب باشیم سخن ما عامدانه یا غیر عامدانه توهینآمیز نباشد زیرا توهین اثر نمیگذارد.
یک گروه ممکن است مدتی با توهین راضی شود؛ اما توهین اثر دراز مدت نمیگذارد.وی با بیان اینکه ممکن است در حوزه تبیین کارهایی که انجام میشود با نقدهایی مواجه شویم، توصیه کرد: زبان به کام نگیرید و واقعیت را بگویید؛ دروغ نگویید و توهین نکنید. توهین با توجه به گوینده، شنونده و موضوع فرق دارد اما به شنونده اعتماد کنید زیرا انسان اساسا باید به حقیقت اعتماد کند .یادگار امام ادامه داد: فریب ممکن است بیاید اما باقی نمیماند؛ «فریبت میدهد، بر آسمان این سرخی بعد از سحرگه نیست*حریفا! گوش سرما برده است این، یادگار سیلی سرد زمستان است»؛ بعد از چند دقیقه صبح نخست تمام میشود و کل دوره فریب آن کوتاه است.