گفت‌و‌گوی جناح‌ها؛ تنها راه تأمین منافع ملی

ایده برگزاری ضیافت افطار مشترک فعالان حزبی احزاب اصولگرا و اصلاح طلب کشور با رئیس جمهوری؛علی رغم برخی حواشی آن، بازتاب مثبتی میان اغلب اهالی سیاست داشت.

هرچند در این سالها تنها مراسم ترحیم نزدیکان متوفی فعالان سیاسی بهانه‌ای بود برای اینکه آنها اختلافات را به کناری بگذارند و به رسم احترام زیر یک سقف گرد هم آیند،‌ اما آنچه در هفتمین روز ماه مبارک رمضان اتفاق افتاد، نوع دیگری از همنشینی را رقم زد. این بار عالی ترین مقام اجرایی کشور شرایطی را فراهم کرد که فعالان حزبی و سیاسی با مواضع کاملاً متفاوت و گاه متناقض گرد هم آیند و حتی شنونده سخنرانی‌ها و بیان دیدگاه‌های رقبا باشند. اینکه این اتفاق تا چه حد می‌تواند یخ روابط جناح‌های سیاسی‌ کشور را ذوب کند و آنان را به تعامل ترغیب کند را در گفت‌و‌گو با برخی فعالان سیاسی حاضر در آن نشست، به پرسش گذاشتیم.

توکلی: جریانات سیاسی نمی‌توانند یکدیگر را حذف کنند

احمد توکلی، از نمایندگان اصولگرای مجلس نیز در گفت‌و‌گو با «ایران» مقدمه هر تفاهمی را کنار هم نشستن و گفت‌و‌گو کردن عنوان کرد و گفت: جریانات سیاسی باید بدانند که نمی‌توانند یکدیگر را حذف کنند و اگر می‌خواهند کشور را به درستی اداره کنند، باید رقیب را به حساب بیاورند.

وی در گفت‌و‌گو با «ایران» پیرامون ضعف فرهنگ گفت‌و‌گو میان جریان‌های سیاسی با بیان اینکه چنین ضعفی، صرفاً مربوط به وقایع سال 88 نیست، اظهار داشت: پیش از این سال هم گفت‌و‌گو میان جریان‌های سیاسی وجود نداشت و هرکس ساز خود را می‌زد،‌ زیرا احساس می‌کرد که می‌تواند بدون اداره دیگری کشور را اداره کند.

توکلی تغییر قطاری و اتوبوسی مدیران دولتی را حاصل همین نگاه دانست و با انتقاد از این روند گفت: بعد از پایان رقابت انتخاباتی خود با رئیس دولت اصلاحات، به شهر بهشهر رفتم و در آنجا با جمعی از فرهنگیان هوادار خود جلسه‌ای را برگزار کردم و در آنجا تأکید کردم که اکنون  ایشان رئیس جمهوری قانونی ماست و ما باید به دولت ایشان کمک کنیم. اما در همان جلسه یکی از حاضران گفت مبصر کلاس را به خاطر اینکه پدرش عضو ستاد شما بوده است، عوض کردند. گرچه این مورد ممکن است نادر باشد، اما نشان دهنده وجود یک بیماری در کشور ماست که جریان‌های سیاسی، به محض رسیدن به قدرت، تلاش می‌کنند دیگری را حذف کنند. درست به همین دلیل است که ما نمی‌توانیم کشور را اداره کنیم،‌ کما اینکه تاکنون نتوانسته‌ایم.

وی نشست اخیر احزاب سیاسی اصولگرا و اصلاح‌طلب در ضیافت افطار رئیس جمهوری را اقدامی مثبت ارزیابی کردو افزود: این اقدام از آن جهت مثبت است که می‌تواند زمینه ساز از بین رفتن برخی دلخوری‌ها و سردی‌های موجود شود. توکلی با قدردانی از روحانی برای برگزاری این نشست، ادامه داد: این نشست یک قدم مقدماتی بود و در آینده نیز نمی‌دانم که آیا خود احزاب می‌توانند چنین نشست‌هایی برگزار کنند یا خیر، اما امیدوارم که چنین اقداماتی ادامه یابد.

منتجب‌نیا: احساس امنیت پیش‌نیاز هم‌اندیشی است

حجت‌الاسلام رسول منتجب نیا، قائم مقام حزب اعتماد ملی نیز درباره اهمیت برگزاری نشست‌های مشترک میان گروه‌های مختلف سیاسی کشور به «ایران» گفت: برای نزدیک شدن افکار و اندیشه‌های نیروهای درون نظام به یکدیگر و رسیدن به وحدت نظر و در نهایت تثبیت و تحکیم وحدت ملی، چاره‌ای نیست جز اینکه هم‌اندیشی‌ها و جلساتی از سوی بزرگان برگزار شود تا در آن، صاحبان فکر و اندیشه، آزادانه نظرات خود را ابراز کنند.

وی البته احساس امنیت صاحبنظران در بیان اظهار نظرهای خود را پیش نیاز تحاطی افکار صاحبنظران دانست و افزود:اگر این احساس امنیت ایجاد نشود، ممکن است برخی در اظهانظرهای خود دچار خودسانسوری شده و دیدگاه‌های خود را به طور کامل بیان نکنند که در این صورت به وحدت مورد نظر نیز نخواهیم رسید. از این رو انتظار می‌رود که مسئولان نظام این اصل را بپذیرند هر کس قانون اساسی و کلیات نظام را قبول دارد، باید در اظهارنظرهای خود آزاد باشد.

منتجب‌نیا با تأکید بر اینکه در این جلسات نباید تنها به بیان کلیات اکتفا شود، اظهار داشت: خوب است که در این جلسات دیدگاه‌های مختلف مطرح شده و افراد فرا جناحی که مقبول طرفین هستند ‌بتوانند وجوه افتراق و اشتراک را استخراج کرده و از طرفین بخواهند که روی وجوه اشتراک تکیه کرده و به نقاط افتراق دامن نزنند. این فعال سیاسی اصلاح طلب با بیان اینکه در این صورت مشخص خواهد شد که بر خلاف تصور جریان‌های سیاسی، وجوه اشتراک بسیاری در دیدگاه‌های خود دارند، افزود: در این صورت دعواها و اختلاف‌های نامعقول به رقابت سالم سیاسی تبدیل خواهد شد و اگر اختلافی هم وجود دارد، روی این اختلاف‌ها رقابت سالم سیاسی شکل می‌گیرد و داوری نهایی درباره این اختلاف‌ها نیز به جامعه سپرده می‌شود.

کاشفی: تعامل محترمانه از آداب زندگی در ملک مشاء است

حسین کاشفی، از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب، با اشاره به اینکه سال گذشته مراسم افطار اصلاح‌طلبان و اصولگرایان با رئیس جمهوری به صورت جداگانه برگزار شده بود، ابتکار عمل روحانی برای برگزاری نشست مشترک به مناسبت ماه مبارک رمضان و دعوت از چهره‌های سیاسی و حزبی اصلاح طلب و اصولگرا در زمانی واحد را اقدامی بسیار مناسب توصیف کرد و گفت: این اقدام می‌تواند تأثیر بسزایی در ایجاد فضای تعامل و گفت‌و‌گو میان جریان‌های سیاسی کشور فراهم آورد.

وی در گفت‌و‌گو با «ایران»، با تأکید بر اینکه اختلاف نظر در حوزه‌های مختلف سیاسی به معنای تقابل نیست به طرح نظرات موافق و مخالف لوایح و طرح‌ها در مجلس اشاره کرد و اظهار داشت: نمایندگان مجلس نظرات خود را به صراحت از پشت تریبون رسمی مجلس بازگو می‌کنند و در نهایت آنچه در چارچوب قانون اساسی و به صلاح کشور است تصویب می‌شود. این گونه نیست که پس از جلسه نماینده‌ای بخواهد دیگری را به دلیل بیان نظراتش متهم کند یا او را بازخواست کند که چرا به یک طرح رأی موافق یا مخالف داده است.

کاشفی با بیان اینکه کشور متعلق به هیچ یک از جریان‌های سیاسی نیست و ایران برای همه ایرانیان است،‌تعامل محترمانه بر اساس قانون، اخلاق و احترام متقابل را از آداب زندگی در این ملک مشاء دانست و افزود: از این منظر این جلسات نیز می‌توانند به محلی برای تعامل و گفت‌و‌گو به دور از برخورد حذفی و تقابل گرایی تبدیل شوند.

وی در ادامه با یادآوری اینکه خانه احزاب نیز با هدف قرار گرفتن دیدگاه‌های مختلف زیر یک سقف مشترک و در عین حال تقویت تحزب به عنوان مسیر سیاست ورزی قاعده‌مند و اخلاقی طرح ریزی شده است، گفت: با این حال امیدواریم که دولت همچنان که بحث تعامل با دنیا را مطرح کرده و تا کنون بخوبی پیش برده است، با تکرار برگزاری چنین نشست هایی به مناسبت‌های مختلف بانی تعامل و گفت‌و‌گوی بر مبنای احترام میان گروه‌های سیاسی شود و اعضای جریان‌های سیاسی نیز با استقبال از این فرصت به دستور الهی که مؤمنان را به برخورد احسن و منطق درست دعوت می‌کند، عمل نمایند.

توسلی: این اندیشه تا عمل راه زیادی دارد

غلامعباس توسلی، از چهره‌های ملی و مذهبی دعوت شده به ضیافت افطار رئیس جمهوری اما با نگاه محتاطانه تری به آنچه اتفاق افتاده است، پرداخت. وی با بیان اینکه بی‌گمان قدمی که روحانی در این زمینه برداشته است از نیت خوبی برخوردار بوده است، به «ایران» گفت: این اندیشه که میان گروه‌های خارج از قدرت و گروه‌های حاضر در آن امکان گفت‌و‌گو فراهم شود و همه گروه‌ها بتوانند در تعامل با یکدیگر به گفت‌و‌گو درباره ایده‌های مشترک و مختلف خود بپردازند، اندیشه خوبی است که برای تبدیل شدن به عمل راه زیادی در پیش دارد.

توسلی سرانجام راهی را که دولت برای ایجاد گفت‌و‌گو در داخل کشور آغاز کرده است را منوط به جمع بندی واکنش‌ها و اظهار نظر هایی دانست که پس از این نشست مطرح شده‌اند و اظهار داشت: البته من به شخصه از اینکه این جلسه با حضور جناح‌های مختلف برگزار می‌شود اطلاع نداشتم و با اینکه به عنوان یک اصلاح طلب دعوت شده بودم، ترجیح دادم که به عنوان یک دانشگاهی که به جناح خاصی وابستگی ندارد در جلسه حاضر شوم.

وی درباره نتایج احتمالی چنین نشست‌های مشترکی با بیان اینکه در این نشست نتیجه خاصی ظاهر نشد، دستیابی به تعامل و گفت‌و‌گو میان گروه‌های مختلف سیاسی را منوط به اعتقاد آنها به بینش دموکراتیک دانست و گفت: البته فکر نمی‌کنم که کسی از افراد جناح‌های سیاسی کشور مخالف برقراری این گفت‌و‌گو باشد، اما برای به نتیجه رسیدن این هدف باید قائل به آن باشیم که همه گروه‌های سیاسی حق دارند بر اساس اصول متقن قانون اساسی در انتخابات‌ها و تصمیم گیری‌های کشور شرکت داشته باشند و این‌طور نباشد که عده‌ای ذاتاً خوب و عده‌ای ذاتاً بد تلقی شوند.

حسن بیادی،‌ فعال سیاسی اصولگرا نیز ابتکار روحانی برای حضور احزاب و شخصیت‌های سیاسی اصولگرا و اصلاح طلب در یک جلسه را ابتکار خوبی دانست که در صورت استمرار به نتایج مثبتی در عرصه سیاست داخلی منتهی خواهد شد. با این حال وی دستیابی به این نتایج مثبت را مستلزم آن دانست که فعالان سیاسی نیز آستانه تحمل خود را بالا ببرند.

بیادی در گفت‌و‌گو با «ایران»،‌ با بیان اینکه تشریک مساعی فعالان سیاسی با دیدگاه‌های غیرهمسو، امری است که اکنون در خانه احزاب نیز شکل گرفته است، افزود: البته این دستاوردها در حوزه احزاب نیز ثمره توجه دولت به سیاست داخلی است و این می‌تواند پاسخی به کسانی باشد که عنوان می‌کنند نگاه دولت تنها به سیاست خارجی و مذاکرات هسته‌ای است.

این فعال سیاسی اصولگرا در ادامه پویایی بیشتر احزاب و فعالان سیاسی مختلف در همنشینی با یکدیگر را مستلزم توجه دولت به نظرخواهی از احزاب دانست و گفت: در آن صورت احزاب می‌توانند ضمن ارائه راه حل به دولت در زمینه‌های مختلف، در جلب همراهی فعالان سیاسی و مردم نسبت به برنامه‌های دولت نیز مؤثر باشند. اما متأسفانه تاکنون شاهد اتخاذ چنین رویکردی از سوی دولت و مجلس نبوده‌ایم، چرا که در شکل‌گیری اتئلاف‌ها یا تصمیم سازی،‌ جایگاهی برای احزاب دیده نمی‌شود و تنها به مناسبات باندی توجه می‌شود.

حکیمی‌پور: گامی در شکل‌گیری مفاهمه برداشته شد

احمد حکیمی پور، فعال سیاسی اصلاح‌طلب هم در گفت‌و‌گو با «ایران»، نشست احزاب اصولگرا و اصلاح‌طلب با رئیس جمهوری را قدم مثبتی در شکل‌گیری مفاهمه و گفت‌و‌گو میان جریان‌های سیاسی کشور توصیف کرد و با بیان اینکه ایجاد گفت‌و‌گو میان نخبگان و فعالان سیاسی از یک‌سو و فعالان سیاسی و عامه مردم از سوی دیگر از جمله نیازهای ضروری امروز کشور است، اظهار داشت: اینکه نخستین گام در این زمینه از سوی عالی ترین مقام اجرایی کشور برداشته شده است، می‌تواند در صورت حمایت و پشتیبانی دیگر نهادها و جریان‌های سیاسی بارقه امیدی را در کشور ایجاد کند. زیرا این نشست‌ها در نهایت به ایجاد همدلی و همزبانی و وحدت حول منافع ملی منجر خواهد شد.

حکیمی‌پور با تأکید بر اینکه باید تلاش کرد که برگزاری این نشست‌ها تداوم یافته و تنها به مناسبت‌های خاص اکتفا نشود، گفت: قوام یافتن گفت‌و‌گو در کشور ما، نیازمند تدوین سازوکاری است که هم اجرایی باشد و هم گروه‌های مختلف سیاسی آن را بپذیرند. وی در این زمینه با انتقاد از برخی رسانه‌ها که در مسیر ایجاد تشتت حرکت می‌کنند و تندترین سخنان را علیه فعالان سیاسی غیرهمسو با خود منتشر می‌کنند، افزود: گرچه در دولت‌های نهم و دهم در فعالیت خانه احزاب و حتی گفت‌و‌گو میان جریان‌های سیاسی،‌ وقفه‌ای رخ داد، اما این گفت‌و‌گوها کم و بیش همیشه بوده است. باوجود این باید در نظر داشت که کار حزبی در کشور ما، همچنان نیازمند کار و تلاش بیشتر است و باید پیوسته در این مسیر حرکت کنیم.

کولایی: همراهی جریان‌های سیاسی به تأمین منافع مردم کمک می‌کند

الهه کولایی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب نیز با یادآوری اینکه رئیس جمهوری، امسال، برخلاف سال گذشته، به جای دعوت جداگانه از فعالان سیاسی با دیدگاه‌ها و سلایق متفاوت، همه فعالان جریانات اصلی سیاسی کشور را به یک نشست دعوت کردند چنین اقدامی را گامی رو به پیش دانست و گفت: در عین حال، با توجه به نامگذاری امسال به نام همدلی و همزبانی و نیز تقویت رابطه تعاملی گروه‌های سیاسی،‌ این امر می‌تواند گامی مفید و مثبت در مسیر تحکیم انسجام ملی قلمداد شود.

کولایی در گفت‌و‌گو با «ایران» افزود: از سوی دیگر، با توجه به وضعیتی که در داخل کشور با آن روبه رو هستیم و نیز حوادث منطقه، همکاری و همراهی جریان‌های سیاسی، البته در طول مرامنامه و نظامنامه‌های حزبی و گروهی خود، می‌تواند به تأمین منافع مردم کمک کند.

وی با بیان اینکه باتوجه به حجم مشکلاتی که فراروی دولت دکتر روحانی است، دولت به درستی اهمیت تدوین سازوکار مناسب برای فعالیت احزاب و گروه‌ها را مورد توجه قرار داده است، گفت: اگر احزاب بتوانند با فعال کردن و کارآمد کردن خانه احزاب این هدف را محقق کنند، گامی در مسیر کاهش مشکلات و یکپارچگی در مسیر حل مشکلات داخلی و منطقه ای، قلمداد می‌شود.

کولایی ادامه داد: به این ترتیب، اینکه احزاب و جریان‌های سیاسی باید فعالیت خود را براساس تعادل میان منافع مردم و مصالح کشور تنظیم کنند، انکار ناپذیر است. اما متأسفانه در دوره‌ای شاهد بودیم که بخشی از انرژی‌های جریان‌های سیاسی، به جای مفاهمه،؛ صرف تقابل و خنثی‌سازی یکدیگر شده است. در این شرایط، ابتکار آقای رئیس جمهور مبنی بر اینکه همه جریان‌های سیاسی گرد هم آیند و در مسیر خود ملاحظات کلان تر ملی را مورد توجه قرار دهند، می‌تواند گام مهمی قلمداد شود. این تدبیری مهم و کارآمد است که می‌تواند جریان‌های سیاسی را به ایفای نقش مناسب در مسیر توسعه، همراه دولت به حرکت درآورد.

رئوفیان: اقتضای شرایط امروز کشور تشریک مساعی است

ابوالقاسم رئوفیان، فعال سیاسی اصولگرا و دبیرکل حزب اسلامی ایران زمین نیز در پاسخ به « ایران» درباره تأثیر این نشست‌های مشترک بر فضای سیاسی کشور، با بیان اینکه نیاز به گفت‌و‌گو و هم افزایی درباره مسائل مهم کشور امروز بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود، اظهار داشت: احزاب و جریان‌های سیاسی به عنوان پل ارتباطی میان مردم و ارکان حاکمیت محسوب می‌شوند که در صورت وجود مفاهمه میان آنها، دیدگاه‌های مشترک نسبت به مسائل اصلی کشور، بهتر قابل وصول خواهد بود.

وی ایجاد گفت‌و‌گو میان احزاب را در تحقق شعار سال یعنی «همدلی و همزبانی دولت و ملت» مؤثر دانست و افزود: اقتضای دشواری هایی که در کشور با آن روبه رو هستیم و نیز مشکلات گسترده‌ای که در منطقه وجود دارد، این است که با تشریک مساعی به راهکارهای مؤثر برای رفع چالش‌ها دست پیدا کنیم. رئوفیان با تأکید بر اینکه منافع ملی و جایگاه ایران در منطقه و جهان اقتضا می‌کند که در حوزه سیاست داخلی،‌ احزاب و جریان‌های سیاسی به سمت کاهش تنش‌ها و درگیری‌ها و افزایش مفاهمه حرکت کنیم، افزود: در شرایطی که تیم هسته‌ای ایران نیازمند حمایت و پشتیبانی قاطع مردم و جریان‌های سیاسی است تا قدرت چانه زنی اش افزایش پیدا کند؛ فعالان سیاسی باید از بداخلاقی و کج خلقی نسبت به تیم مذاکره کننده و حتی خود پرهیز کنند.

وی جلسه اخیر احزاب و فعالان سیاسی را حسن تدبیر رئیس جمهوری و نشان دهنده هدفگذاری روحانی برای سال همدلی و همزبانی دانست و در اشاره ضمنی به مطالب مطرح شده در سخنرانی غلامحسین کرباسچی ادامه داد: اکنون که همه احزاب و جریان‌های سیاسی نیاز به وحدت و گفت‌و‌گو را احساس می‌کنند، رعایت قواعد بازی برای نیل به این هدف ضروری است و در چنین نشست هایی باید از طرح برخی مطالب غیرضروری اجتناب کرد. زیرا طرح چنین مطالبی که جزو دغدغه‌های گروه‌های دیگر قلمداد نمی‌شود، می‌تواند باعث ایجاد تنش در این نشست‌ها شده و مانع دستیابی به اهداف برگزارکنندگان شود.