تصویب قطعنامه تأیید جمعبندی مذاکرات هستهای ایران و ۱+۵ در شورای امنیت، از آنرو که حکایت از نوعی دگرگونی بنیادین در رویکرد ۴دههای این شورا نسبت به جمهوری اسلامی ایران دارد، قابلتوجه و ارزیابی ویژه است؛
چراکه براساس آن، نهتنها برای نخستین بار برنامه غنیسازی یک کشور به رسمیت شناخته شده، بلکه این قطعنامه غنیسازی کشوری را با اکثریت مطلق آرا مورد تأیید قرار داده که تا همین چند سال گذشته، غربیها بهدنبال باز کردن پیچ و مهرههای تأسیسات هستهایاش بودند. آنها حتی وقتی هم که راضی شدند ایران، برنامه هستهای داشته باشد در حد داشتن نیروگاه بود و بههیچوجه در تصوراتشان نمیگنجید که روزی با انجام غنیسازی در این کشور موافقت کنند و از این اقدام خود، خوشحال هم باشند.
رئیسجمهور آمریکا چند ساعت پس از تصویب قطعنامه2231 شورای امنیت، در کاخ سفید ضمن تکرار تلویحی این ادعا که ایران در تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای بوده، به خبرنگاران گفت که نهتنها کشورهای درگیر در جریان مذاکرات هستهای با ایران، بلکه دیگر کشورها نیز از روند جاری استقبال میکنند و امیدواریم کنگره به پیام این رأی در شورای امنیت توجه کند. اشاره اوباما به تصمیمی است که کنگره آمریکا قرار است تا 2 یا 3ماه آینده در قبال برنامه جامع اقدام مشترک که مورد توافق ایران و 1+5 قرار گرفته، اتخاذ کند.
اوباما پیش از این گفته بود که نگرانی خاصی نسبت به رد این توافق از جانب کنگره ندارد و مطمئن است که در نهایت، توافق از سد کنگره آمریکا که اکثریت آنرا جمهوریخواهان در اختیار دارند، عبور خواهد کرد.
وزیر خارجه آمریکا هم در مصاحبهای تأکید کرده چنانچه توافق هستهای از جانب کنگره رد شود، تمام اعتبار آمریکا از دست خواهد رفت. جان کری به رادیو ملی آمریکا گفت: برخلاف تصور طرفداران حمله نظامی، اگر تصمیم هم بگیریم که از گزینه نظامی استفاده کنیم، هرگز سازمان ملل یا متحدان اروپایی از ما حمایت نخواهند کرد، در عوض، سخن رهبر ایران اثبات میشود که نمیتوان به غرب اعتماد کرد، چراکه آنها به شما دروغ میگویند و تقلب میکنند، آنها همین هستند، هیچکسی وجود ندارد که بتوان با او مذاکره کرد، آنها 535وزیر خارجه( اشاره به تعداد اعضای کنگره) دارند.
عصبانیت کنگره و صهیونیستها
نانسی پلوسی، رهبر اقلیت مجلس نمایندگان آمریکا از جان کری، وزیر خارجه، ارنست مونیز، وزیر انرژی و جک لیو، وزیر خزانهداری آمریکا دعوت کرد تا امروز و فردا در 2 نشست استماع محرمانه با دمکراتهای کنگره شرکت و درباره توافق هستهای با ایران بحث کنند. همچنین قرار است ارنست مونیز، وزیر انرژی آمریکا در جلسه استماع کمیته روابط خارجی سنا حضور یابد. جان بینر، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا گفته باراک اوباما با دادن اجازه رأیگیری در شورای امنیت درباره سند برجام پیش از اینکه این سند در کنگره بررسی شود، موقعیت کنگره را تضعیف کرده است. اد رویس، رئیس کمیته سیاست خارجی مجلس نمایندگان آمریکا هم تأیید برنامه جامع اقدام مشترک از سوی شورای امنیت، پیش از تأیید کنگره آمریکا را محکوم کرده است. پیش از این، رسانهها خبر داده بودند که در جریان مذاکرات، آمریکا تلاش کرده تصویب قطعنامه شورای امنیت را به پس از تأیید کنگره موکول کند که با مخالفت شدید ایران و دیگر کشورهای1+5 مواجه شده است.
از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی که دقیقا مشخص است از نتیجه رأیگیری درباره قطعنامه 2231مستأصل شده، گفته این اتحاد و اتفاق آرا در تأیید قطعنامه مذکور به معنی درستی این رفتار در برابر ایران نیست. وزیر دفاع آمریکا هم که در یکی دو روز گذشته برای دلداری دادن به صهیونیستهای سرخورده از مذاکرات هستهای به تلآویو رفته بود، در کنفرانس خبری با همتای صهیونیست خود، گفت که آمریکا همچنان خود را متعهد به ارائه پیشرفتهترین تجهیزات نظامی به اسرائیل میداند و مصمم است قدرت تلآویو در خاورمیانه را حفظ کند.
در عین حال، رئیسجمهور آرژانتین که کشورش با توطئه صهیونیستها چندینسال است که درگیر ماجرای آمیاست، بعد از تصویب قطعنامه2231 در صفحه توئیتر خود تأکید کرده که غرب برای تأمین منافع اقتصادی خود به توافق با ایران نیاز دارد و نشانه آن، سفر 2روز قبل وزیر اقتصاد آلمان به تهران بود. کریستینا فرناندز پیش از این هم از اینکه آمریکا، توافق با ایران را تاریخی میداند، اما در راستای منافع صهیونیستها، تفاهم میان ایران و آرژانتین برای شفاف شدن ابعاد توطئه انفجار آمیا را مورد حمله قرار میدهد، انتقاد کرده بود.
مخالفت با قطعنامه، نقض توافق نیست
موضوع دیگر اینکه درباره محتوای قطعنامه و بحث محدودیتهای موشکی که در قطعنامه 2231شورای امنیت مورد اشاره قرار گرفته و به محل بحث در داخل کشور هم تبدیل شده، عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه گفت که در متن برنامه جامع اقدام مشترک هیچ اشارهای به موضوع محدودیت فعالیت موشکی ایران نشده و این موضوع فقط در متن قطعنامه آمده و ایران هم در برجام تأکید کرده که مخالفت با قطعنامه بهمعنای نقض توافق نیست، بنابراین چنانچه ایران در مسیر پیشرفتهای فعالیتهای دفاعی خود، فعالیتهای موشکی داشته باشد، این بهمعنای نقض برجام نیست، کما اینکه در بیانیه وزارت امور خارجه پس از قطعنامه شورای امنیت هم به این مسئله اشاره شده است.
در بیانیه وزارت خارجه که پس از قطعنامه صادر شد، آمده است: جمهوری اسلامی ایران تدابیر لازم برای تقویت توانمندیهای دفاعی خود بهمنظور حراست از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی خود در مقابل هرگونه تجاوز و همچنین مقابله با تهدید تروریسم در منطقه را ادامه خواهد داد. در این چارچوب، توانمندیهای نظامی ایران ازجمله موشکهای بالستیک، منحصرا برای دفاع مشروع هستند. این تجهیزات برای حمل سلاحهای هستهای طراحی نشدهاند و بنابراین، خارج از حیطه یا صلاحیت قطعنامه شورای امنیت و پیوستهای آن هستند.