گروه دیپلماسی: به نظر میآید ایران و عربستان در رابطه با مسائل مهمی از جمله وضعیت یمن، سوریه و بحرین اختلافات اساسی دارند به گونهای که لبخندهای عمیق ظریف به منطقه و همسایگان نیز تاکنون نتوانسته است تاثیر بسزایی در بهبود این رابطه داشته باشد. محمدجواد ظریف، در پاسخ به سخنان وزیر امور خارجه عربستان که مدعی شده بود «ایران باید بر سر عقل بیاید» گفت: «عربستان دچار نگرانی خیالی است». علاوه بر این حسین امیرعبداللهیان، معاون عربی و آفریقای وزرات امور خارجه نیز با انتقاد از سخنان اخیر «عادل الجبیر»، وزیر امور خارجه عربستان در رابطه با ایران، تصریح کرد: این اظهارات به دور از تجربه و قدمتی است که ما از دستگاه سیاست خارجی عربستان سراغ داریم و آن را پیش از آن که اظهاراتی سیاسی بدانیم، اظهاراتی عصبی، غیر متوازن و غیر سازنده میدانیم.
ظریف: عربستان دچار نگرانی خیالی است
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در جلسه کمیته روابط خارجی مجلس ملی پاکستان در پاسخ به سوال یکی از اعضای این کمیته در خصوص روابط ایران و عربستان گفت: من از همان اوایل که به عنوان وزیر خارجه ایران منصوب شدم، برای روابط خوب با عربستان اعلام آمادگی کردم. اعتقاد داریم که نه ایران و نه عربستان نمیتوانند از معادلات منطقه کنار گذاشته شوند.
وی افزود: ما هرگز نگفتهایم که عربستان نباید در منطقه نقش نداشته باشد. حرف ما این است که همه کشورها باید از راه صحیح برای حل مشکلات و مسایل منطقه کمک کنند. اما عربستان گویا دچار یکی سری نگرانیهای خیالی و غیر واقعی است.
وزیر امور خارجه ایران با تاکید بر نقش سازنده گفتوگو و مذاکره برای حل اختلافات و مسایل گفت: در یکی از نشستها در قطر، حرف خوبی مطرح و گفته شد اگر ایران و گروه 1 + 5 توانستند با مذاکره مسایل را حل و فصل کنند، چرا شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (عربستان، قطر، بحرین، کویت، امارات عربی متحده و عمان) نتوانند از طریق مذاکره با ایران، سوء تفاهمها و اختلافات را حل و فصل کنند.
ظریف در پاسخ به این سوال که آیا دیپلماسی لبخند که تهران در مذاکره با غرب درباره پرونده هستهای از آن استفاده میکرد، برای گفتگو با عربستان سعودی هم مناسب است؟ گفت: ما از صمیم قلب برای دوستانمان در منطقه لبخند میزنیم.
ظریف: سعودیها باید ما را راضی کنند
ظریف همچنین در مصاحبه با روزنامه السفیر لبنان درباره ابراز تردید عربستان سعودی درباره حسن نیت تهران در منطقه و متهم کردن آن به دخالت در امور داخلی کشورهای منطقه گفت: ما معتقدیم دوستان ما در عربستان باید واقعیتها را آنطور که هست ببینند. ما با مشکلات زیادی روبرو شدیم و آنها را تحمل کردیم. ما با رنجهای بزرگی از طرف همسایگانمان روبرو شدیم. این ما نبودیم که از صدام حسین علیه سعودیها حمایت کردیم، بلکه آنها بودند که از صدام حسین در جنگ علیه ما حمایت میکردند. اگر قرار باشد کسی طرف دیگر را راضی کند آنها هستند که باید ما را راضی کند. البته ما چنین خواستهای را مطرح نکردهایم.
علاوه بر این حسین امیرعبداللهیان، معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه که در جریان دو سفر اخیر منطقهای ظریف، حضور داشته است، در مصاحبه با ایسنا از برگزاری گفتوگوهای منطقهای بین ایران و شش کشور حاشیه خلیج فارس به ابتکار امیر قطر و وزیر خارجه عمان خبر داد و گفت: حداکثر تا پایان شهریورماه، مرحله اول گفتوگوها آغاز میشود.
آغاز مرحله اول گفتوگوهای ایران و شش کشور حوزه خلیج فارس حداکثر تا پایان شهریور
معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه با اشاره به دور دوم سفرهای منطقهای وزیر خارجه و پیشنهاد اخیر محمدجواد ظریف مبنی بر تاسیس یک مجمع گفتوگو در خلیج فارس، گفتوگوهای منطقهای تحت عنوان جی7 را بین ایران و شش کشور حاشیه خلیج فارس نامید و گفت: این گفتوگوها با ابتکار امیر قطر دنبال میشود، البته پیش از آن بن علوی (وزیر خارجه عمان) این ایده را مطرح کرد، اما شرایط منطقهای اجازه نداد که بتوانیم آن را عملیاتی کنیم.
امیرعبداللهیان در این ارتباط ادامه داد: در این مرحله بر مبنای تلاشهای وزارت خارجه قطر و شخص بن علوی راجع به این مساله توافق شد و ظریف در سفر به کویت و قطر از برگزاری این نشست در سطح وزرای خارجه در مکانی که درباره آن توافق شود، استقبال کرد.
وی در پاسخ به این سوال که زمان و مکان این نشست مشخص شده است؟ گفت: حداکثر تا پایان شهریورماه مرحله اول گفتوگوها آغاز میشود.
وی افزود: مکان این گفتوگوها ممکن است در منطقه یا کشور دیگری که توافق شود باشد. البته ما از برگزاری گفتوگوهای منطقهای در داخل منطقه به عنوان یک اولویت یاد میکنیم.
امیرعبداللهیان تاکید کرد: نفس برگزاری گفتوگوها، خروج از سوء تفاهمات و رسیدن به درک مشترک و متقابل برای مقابله با بحرانهای موجود در منطقه و رسیدن به صلح و ثبات و امنیت پایدار، بیش از هر چیز دیگری حائز اهمیت است.
این دیپلمات عالیرتبه کشورمان ادامه داد: این ایده دکتر روحانی از شروع دولت یازدهم است؛ به ویژه این که عربستان را برای بازگشت روابط تهران و ریاض به حالت طبیعی فراخواندند.
دیدار صریح و شفاف مقامهای وزارت ایران و عربستان در جده
معاون وزیر امور خارجه درباره روابط ایران و عربستان و این که آیا تغییر جدیدی در این رابطه ایجاد شده است، گفت: در آستانه ماه مبارک رمضان و در حاشیه نشست سازمان همکاری اسلامی (OIC) در جده فرصت گفتوگو با آقای «عادل الجبیر»، وزیر خارجه عربستان را داشتم. وی حرفهای صریح و شفافی را درباره منطقه مطرح کرد و البته پاسخهای صریح را هم شنید. در این دیدار بر اهمیت گفتوگوهای ایرانی ـ سعودی برای کمک به کشورهای بحرانی منطقه در مبارزه با افراط و تروریسم تاکید شد.
وی تاکید کرد: از این منظر مایلم از این دیدار به عنوان دیداری صریح اما سازنده یاد کنم. ما مواضع خودمان را در ارتباط با سوریه و ضرورت حمایت از این کشور در مقابله با جریانات تروریستی که به دنبال اسقاط نظام سیاسی سوریه هستند، به وزیر خارجه عربستان یادآور شدیم.
اظهارات وزیر خارجه عربستان در مورد کنارهگیری اسد از قدرت، غیر سازنده و غیر واقعی است
این دیپلمات عالیرتبه کشورمان در خصوص اظهارات اخیر عادل الجبیر درباره حل مشکل سوریه و کنار رفتن بشار اسد از قدرت گفت: معتقدم اظهارات شتابزده و نسنجیده وزیر خارجه عربستان و سخن گفتن از کنارهگیری اسد از قدرت، اظهاراتی غیر سازنده، غیر واقعی و غیر ضروری است.
معاون عربی و آفریقای وزارت خارجه کشورمان تصریح کرد: از دیپلماتی حرفهای که سابقه سالهای طولانی فعالیت سیاسی و بینالمللی دارد، چنین اظهاراتی به دور از انتظار است.
گفتوگو بین تهران و ریاض یک ضرورت است
امیرعبداللهیان درباره سخنان عادل الجبیر درباره برقراری رابطه ایران و عربستان و این که «این ایران است که باید سر عقل بیاید»، گفت: این اظهارات به دور از تجربه و قدمتی است که ما از دستگاه سیاست خارجی عربستان سراغ داریم و آن را پیش از آن که اظهاراتی سیاسی بدانیم اظهاراتی عصبی، غیر متوازن و غیر سازنده میدانیم.
معاون وزیر امور خارجه در خصوص سطح روابط فعلی ایران و عربستان گفت: در سطح دیپلماتیک سفارتخانههای فعالی در دو کشور داریم. سفیر ایران در عربستان حضور فعال دارد. البته عربستان همچنان با سطح کاردار روابط خود را در تهران دنبال میکند. اما در سطوح سیاسی همواره گفتوگو و رایزنی بین دو کشور در محافل منطقهای و بینالمللی و در مواردی در دیدارهای دوجانبه ممکن، جریان دارد.
وی افزود: معتقدیم به حکم همسایگی و اسلامی بودن دو کشور و با توجه به جایگاه ایران و عربستان، گفتوگو بین تهران و ریاض یک ضرورت است.
این دیپلمات عالیرتبه کشورمان تاکید کرد: انتظار داریم عربستان با اتخاذ رویکرد منطقی و دیپلماسی سازنده از فرصت موجود به نحو مطلوب بهره گیرد.