قاسم غفوری
کشورهای آمریکای لاتین که روزی به عنوان مستعمره های قدرت های بزرگ مورد چپاول و سوء استفاده قرار می گرفتند، اکنون تلاش دارند تا به عنوان بازیگرانی مستقل و آزاد در عرصه جهانی ایفای نقش نمایند. نکته قابل توجه در تحولات آمریکایی لاتین، گرایش این کشورها به تشکیل اتحادیه های واحد و حل اختلافات فی مابین برای حضور متحد در معادلات جهانی است. تشکیل اتحادیه ملتهای آمریکای لاتین ( یوناسور) میان 12 کشور این منطقه، تلاش برای اجرای طرح نظامی ایجاد پیمان نظامی واحد آمریکای لاتین یا همان ناتوی آمریکای لاتین، تاسیس پیمان های منطقه ای برای مبارزه با فقر و اجرای طرح های مشترک برای توسعه و پیشرفت، احداث شبکه های رسانه ای واحد، ایجاد ائتلاف های ضدآمریکایی و ... را می توان از تلاش های جدید کشورهای این منطقه برای دست یابی به اتحاد فراگیر و دوری از اختلافات گذشته ارزیابی نمود. این رویکرد در شرایطی اجرایی گردیده که:
1) عامل اصلی در تحولات آمریکای لاتین را می توان شکل گیری و توسعه اندیشه های آزادی خواهی دانست. در شرایطی که قدرت های بزرگ، همچنان استعمار آمریکای لاتین را اجرایی می کردند، گرایشات مردمی به استقال و مقابله با سلطه، نهضت های ضد امپریالیستی را در منطقه تقویت نمود که نتیجه آن دگرگونی در ساختار سیاسی کشورها و ظهور مخالفان سلطه گر بود. پیروزی و ظهور نهضت های آزادی خواه در اکثر کشورهای آمریکای لاتین نظیر ونزوئلا، کوبا، بولیوی، اکوادور، پاراگوئه، شیلی ، برزیل و نیکاراگوئه نگاهی هماهنگ در منطقه ایجاد کرده که نتیجه آن تشکیل اتحادیه آمریکای لاتین برای مقابله با سلطه گران جهانی می باشد در حالی که محور آن را ملتها تشکیل می دهند و دولتها تنها مجری آن می باشند.
2) آمریکا که در سالهای اخیر بسیاری از منافع خود را در آمریکای لاتین از دست داده با ایجاد بحران های داخلی و تقابل مرزی میان کشورهای منطقه برای رسیدن به اهدافش تلاش می کند. کشورهای آمریکای لاتین که مقابله با آمریکا را اساس طرح های خود می دانند برآنند تا با تشکیل اتحادیه های منطقه ای نظیر اتحادیه ملتهای آمریکای لاتین، ضمن حفظ وحدت و یکپارچگی خود به مقابله فراگیر با واشنگتن ادامه دهند.
3) دنیای امروز دنیای اتحادیه های منطقه ای است بگونه ای که کشورها به تنهایی توانایی بازیگری جهانی را ندارند و باید در قالب این اتحادیه ها قرارگیرند. کشورهای آمریکای لاتین نیز برای رقابت با بازیگرانی چون، اتحادیه اروپا، اتحادیه آفریقا و سایر اتحادیه هایی که در عرصه جهانی شکل گرفته اند، نیازمند برخورداری از اتحادیه ای فراگیر می باشند که در قالب اتحادیه ملتهای آمریکای لاتین شکل گرفته است. این کشورها برآنند تا با تحکیم اتحاد و همگرایی به بازیگرانی جهانی مبدل شوند چرا که ظرفیتهای اقتصادی و زیربنایی لازم برای این مهم را در اختیار دارند.