آژانس بین المللی انرژی اتمی به دلیل وجود اختلافات نظرات شدید غرب با کشورهای مستقل در خصوص برنامه هسته ای ایران، تصمیم گیری درباره ارایه کمک فنی به ایران در ساخت راکتور آب سنگین اراک را تا روز پنجشنبه به تعویق انداخت. این در حالی است
که خبرگزاری اتریش به نقل از علی اصغر سلطانیه گزارش کرد: ایران با وجود رویکرد منفی کشورهای غربی، به ساخت راکتور آب سنگین ادامه خواهد داد.
به گزارش ایسنا، این خبرگزاری افزود: علی اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی روز دوشنبه در وین اعلام کرد، دولت تهران یک هفته پیش از آژانس بین المللی انرژی اتمی برای ساخت راکتوری در اراک درخواست کمک کرده است. اگر مقامات آژانس این تقاضا را رد کنند، به این معنا نخواهد بود که تهران این پروژه را پایان خواهد داد.
بر اساس این گزارش، شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی باید تا روز جمعه تصمیم بگیرد که آیا به تهران در امر تأمین ایمنی راکتور اراک کمک خواهد کرد یا خیر؟
بنا به اعلام دیپلماتها، در جلسات مشاوره ای که روز دوشنبه در مقر آژانس صورت گرفت، کشورهای غربی و به ویژه فرانسه حمایت از ساخت راکتور اراک را رد کردند.
«آنا ماریا سیتو»، مسؤول امور همکاریهای فنی آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرده است که درخواستهای ایران در تضاد با قطعنامه ماه ژوئیه شورای امنیت سازمان ملل نیست که از تهران خواسته بود برنامه غنی سازی اورانیوم خود را به حال تعلیق در آورد.
دیپلماتها می گویند آژانس بین المللی انرژی اتمی می خواهد رسیدگی به درخواست ایران را به تعویق بیندازد تا مبنایی حقوقی برای نپذیرفتن درخواستهای ایران پیدا شود.
آسوشیتدپرس نیز به نقل از دیپلماتهایی که همگی از حاضران در نشست وین بودند و در حالی صحبت می کردند که کمیته بررسی کمکهای فنی آژانس دومین روز کاری اش را آغاز می کرد، ادعا کرد: بر اساس این توافق موقت، پیش بینی می شود درخواستهای تهران برای دریافت کمک آژانس بین المللی انرژی اتمی در خصوص هفت پروژه هسته ای دیگر تصویب شود، اما درخواست این کشور برای کمک به ساخت راکتور اتمی اراک رد شود.
این گزارش حاکی است، روز دوشنبه زمانی که آمریکا اعلام کرد درخواستهای تهران برای دریافت کمک سازمان ملل در خصوص هفت پروژه از هشت پروژه اعلام شده را می پذیرد، اما در مورد اراک موافقت نمی کند، نشانه هایی از یک مصالحه ظاهر شده بود.
کمیته بررسی کمکهای فنی آژانس بین المللی انرژی اتمی از روز دوشنبه در مقر این سازمان در وین تشکیل جلسه داده است. نشست کامل شورای حکام آژانس روز پنجشنبه و ساعت 30/10 به وقت محلی آغاز می شود. در آغاز این نشست همانند گذشته محمد البرادعی، مدیرکل آژانس درباره موضوع نشست سخنرانی می کند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی دیگر نوشت: قدرتهای غربی از آژانس بین المللی انرژی اتمی خواستند درخواست ایران برای دریافت کمک در ساخت راکتور تحقیقاتی اراک را رد کند. این در حالی بود که واشنگتن با کمک به هفت پروژه دیگر مورد درخواست ایران هیچ مخالفتی نداشت.
نماینده آمریکا در آژانس
«گرگوری شولتی» ، نماینده آمریکا در آژانس بین المللی انرژی اتمی در این باره گفت: با توجه به تصمیات شورا در گذشته و تداوم وجود پرسشها درباره برنامه هسته ای ایران و خطر انحراف پلوتونیوم، به مورد استفاده قرار گرفتن در سلاح آمریکا به دیگران می پیوندد که نمی توانند پروژه (اراک) را تصویب کنند.
شولتی گفت: واشنگتن آماده است به اجماعی برای راه حل بپیوندد؛ زیرا کارشناسان آژانس تأیید می کنند که پروژه های دیگر توانایی تولید سوخت هسته ای را تقویت نمی کند.
نماینده اتحادیه اروپا در آژانس
بر اساس این گزارش، اتحادیه اروپا نیز از شورای حکام خواسته است که پس از بررسیهای کمیته فنی و در جلسه کامل شورا در روز پنجشنبه، از ارایه کمک به پروژه اراک خودداری کند.
بیانیه عدم تعهد
در بیانیه ای که جنبش عدم تعهد متشکل از کشورهای در حال توسعه ارایه کرده اند، این جنبش هر گونه تلاش برای استفاده از برنامه همکاری فنی آژانس بین المللی انرژی اتمی به عنوان ابزاری برای اهداف سیاسی و با نقض اساسنامه آژانس را محکوم می کند.
این گزارش حاکی است، مورد اراک بحران دیپلماتیک بر سر خواسته های هسته ای ایران را سمبلیک کرده است.
روسیه و چین خواستار کمک آژانس به پروژه اراک
در این گزارش به نقل از دیپلماتها آمده است که روسیه و چین که با تحریمهای سازمان ملل علیه ایران مخالفند، هیچ مشکلی با پروژه اراک ندارند.
فرانسه در خدمت آمریکا و انگلیس
دیپلماتها گفتند که با توجه به این که توافق شورای امنیت در خصوص تحریم ایران به علت مخالفت روسیه و چین با مشکل روبرو شده است، آمریکاییها در نشست وین به پس صحنه رفته اند. در عوض، فرانسه رهبری درخواستها در خصوص این که تمامی هشت پروژه ایران مورد بررسی قرار گیرد و احتمالاً رد شود را به عهده گرفته است.
بر اساس این گزارش، آمریکا، اتحادیه اروپا، کانادا و اسرائیل از آن دسته ای هستند که جلوگیری از کمک آژانس را خواستارند، اما روسیه چین و کشورهای غیرمتعهد می گویند باید این کمک ارایه شود.