در جلسه عصر دیروز شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی بیانیه رسمی جمهوری اسلامی ایران قرائت و منتشر شد .متن بیانیه که علی اصغر سلطانیه آن را قرائت کرد به این شرح است: آقای رئیس قدردانی خودم را از مدیر کل و خانم انا ماریا گتو معاون مدیر کل و کارکنان آن به خاطر گزارش و همینطور اطلاعات فنی جامع درباره برنامه های پیشنهادی اعلام می کنم.ما از بخش همکاریهای فنی آژانس برای آمادگی حرفه ای و بی طرفانه این بخش در راستای فراهم کردن برنامه های همکاریفنی برای سال 2007 - 8 قدردانی می کنیم.تشکر خود را از بیانیه هایی که توسط سفرای محترم بولیوی و کوبا بهنمایندگی از اکثریت اعضای آژانس , گروه , 77 چین و همینطور جنبشغیرمتعهدها صادر شد, اعلام و خود را متعهد به بیان قدردانی خالصانه دولتم برای حمایتهای ارزشمندآنها میدانم.آقای رئیس بر اساس بند 3 مقررات , آژانس اجازه دارد تا تحقیقات را تشویق و بر توسعه و استفاده عملی از انرژی اتمی برای مقاصد صلحآمیز در سراسرجهان تاکید نماید.کمیته همکاریهای فنی آژانس ستون اصلی نقش ثبات بخشی تضمینها در ترویج استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای در سراسر جهان است.کمیته همکاریهای فنی آژانس محرک اصلی برای کشورهای در حال توسعه است.یکی از کمبودهای جدی آژانس وجود مکانیزم برای تاسیس پروژه های همکاری فنی, به نام همکاریهای داوطلبانه است.اینکه کارکرد آژانس بر اساس اصول داوطلبانه غیر مطمئن و غیر قابل پیش بینی باشد غیر قابل توجیه است, بخشیکه بر اساس فعالیت های پادمانها و از بودجه کشورهای عضو تاسیس شده است.انتظار کشورهای در حال توسعه در این زمینه طی دهه اخیر کاملا نادیده گرفته شده است.ما در چند رویداد شاهد بوده ایم که کمک کنندگان نقش نظارتی اعمال کرده اند و حتی به بهانه اینکه آنها به پروژه همکاریهای فنی کمک مال می کنند , دخالت کرده و انگیزه های سیاسی و سیاست های تبعیضآمیز خود را در فرایند ارزیابی فنی پروژه ها در دبیرخانه اعمال کردند.این وضعیت موجود باید بدون درنگ بیشتری, اصلاح شود.آقای رئیس این مسئله سبب تاسف عمیق است که کمیته کمک های فنی و تکنیکی , سیاسی شده است.بنابراین تمایل دارم تا توجهات را به اصولی که پارگراف C در بند 3مقررات تصریح کرده جلب کنم : آژانس در انجام وظایفش نباید به اعضایی که در معرض هرگونه نفوذ سیاسی, اقتصادی, نظامی یا دیگر وضعیت های منافی با بندهای این مقررات هستند , کمک کند .همچنین به اسناد 267 , INFC1RC تائید شده از طرف شورای حکام تحت عنوان اصول و انجام مقررات کامل برای نظارت بر ماده کمک فنی از طرف آژانس در جایی که تاکید می کند اشاره می کنم ,بند کمک های فنی یک کارکرد بسیار مهم و با اولویت برای مسئولیت آژانس و موفقیت تفویض آن درباره تمام بخش های دبیرخانه ایجاد می کند .بعلاوه تاکید می کند آژانس نباید به کشورهایی که در شرایط نامناسب نظامی , اقتصادی و سیاسی و دیگرشرایط ناسازگار با بندهای مقررات آژانس باشند ارائه کند.آقای رئیس در پایان, قطعنامه پنجاهمین کنفرانس عمومی آژانس 10//RES/ 5 GC جایی که در پاراگراف های کاربردی هدف و کارکردهای آژانس نکاتی را به شرح زیربیان می کند: تشویق اعضا و دولتهای عضو برای ادامه بررسی خدمات امنیتی آژانس بهمنظور افزایش ایمنی هسته ای , تشعشعی , انتقال و ایمنی فضولات و بررسی جامع مقررات به منظور بهبود مداوم تنظیم کارایی.تشویق دبیرخانه برای انجام یک فرایند ارزیابی جامع تر در تاسیس اولویتهای امنیتی و همکاری در درون این فرایند برای بررسی تمام خدماتش.تشویق دبیرخانه و کشورهای عضو در صورت تمایل برای کاراتر کردن منابعهمکاری های فنی آژانس برای افزایش ایمنی.آقای رئیس نمایندگی ایران درآژانس از چند کشور عضو که مخالف پذیرش طرحی که از طرف دبیرخانه ارائه شده هستند مایوس شده است, طرحی که پس از ارزیابی دقیق از طرف بخش های مختلف آژانس ارائه شده است.اعتراض ناشی از انگیزه سیاسی نه تنها کمیته همکاریهای فنی را سیاسی کرده است بلکه همچنین سوالاتی جدیدرباره بی طرفی و حرفه گرایی بخش همکاریهای فنی مطرح کرده است و نقش سازنده آژانس را در ترویج و توسعه استفاده از انرژی هسته ای برای مقاصدصلح آمیز به شیوه امن تر تضعیف کرده است.آقای رئیس با وجود این حقیقت که دبیر خانه با فصاحت و بلاغت تمام ابعاد فنی , مالی و حقوقی پروژه های پیشنهاد برای ایران را طی دو نشست فنی فشرده و کوتاه تشریح کرده است , به هر حال من توضیحات بیشترذیل را برای تسهیل در تصمیمگیری کمیته همکاری فنی اضافه خواهم کرد .راکتور آب سنگین خ 40 IR جایگزین MW 5 راکتور تحقیقاتی تهران خواهد شد که زمان استفاده آن تاکنون تمام شده است .این راکتور بیشتر برای تولید رادیو ایزوتوپها برای کاربردهای پزشکی, کشاورزی و صنعتی طراحی و احداث می شود.تامین کنند گان بالقوه ایران را از داشتن حتی راکتور آب سبک برای جایگزینی راکتور تحقیقاتی تهران منع کردند.بنابراین تهران باید متکی به توانمندی بومی احداث راکتور تحقیقاتی جدید باشد.دلیل اینکه ایران تصمیم گرفت به جای راکتور آب سبک راکتور آب سنگین را انتخاب کند, این حقیقت بود که آن با اورانیوم طبیعی کار می کند.در جایی که راکتور های تحقیقاتی آب سبک نیازمند اورانیوم غنی شده دست کم 22 درصد هستند .سوخت اصلی راکتور تهران قرار بوده توسط امریکا دریافت شود کهاورانیوم غنی شده 93 درصد دارد.وقتی این تصمیم یک دهه پیش گرفته شد , ایران مطمئن نبود که به زودی درغنی سازی اورانیوم مورد نیاز برای راکتور آب سبک موفق خواهد شد .اطلاعات مشروح و کامل مربوط به طراحی و احداث 40 IR در اختیار آژانس قرار گرفته است و آنها هم از راکتور تحقیقاتی و همچنین مرکزتولیدآب سنگینبازدید کردهاند.بنابراین آن تحت نظارت کامل پادمانهای آژانس قرار دارد .این پروژه مورد درخواست و پیشنهادی صرفا برای دریافت توصیه های فنی از آژانس در زمینه ایمنی هسته ای است که اولین اولویت در میان اهداف آژانس بین المللی انرژی اتمی برای تضمین ایمنی فعالیت تاسیسات هسته ای در سرتاسر جهان است .ایران از طریق این پروژه هیچ کمکی را برای ساخت سوخت هسته ای و تجهیزات درخواست نکرده است.بلکه ماموریتهای متخصصین آژانس در خصوص ابعاد ایمنی پروژه بوده است.ایران تقریبا نیمی از کمک های لازم را به پروژه خود برای برنامه 2007 و 2008 ارائه داده است.آزمایشها و سلولهای داغ در اطراف راکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک برای باز فراوری سوخت مصرف شده طراحی نشده است .اطلاعات مشروح DIQ , به آژانس ارائه شده است .در حقیقت این پروژه تحقیقاتی کوچک بیشتر از یک دهه قبل پایان یافت بنابراین عبارت تعلیق فعالیتهای باز فراوری درقطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل نادرست و با واقعیت مغایر است .همانطور که مدیر کل در آخرین گزارش خود گفت که هیچ فعالیت بازفراوری در ایران وجود ندارد و بنابراین قطعنامه ها اساس قانونی ندارند.آقای رئیس ,سازمان انرژی اتمی ایران مصمم به ادامهاحداث و فعال کردن هرچه زودتراین راکتور برای پایبندی به در خواستهای فزاینده برای رادیو ایزوتوپها به ویژه توسط بیماران سرطانی است .هر چند از میان این پروژه پیشنهادی ,حضور فیزیکی و نظارت آژانس افزایش خواهد یافت.زیرا بازرسان پادمانی و همچنین کارشناسان ایمن سازی در IR40 دخالت دارند .این یک نشانه آشکار از اراده سیاسیجمهوری اسلامی ایران برای شفافسازی کامل و نگرانی درباره ابعاد ایمنی از فعالیتهای هسته ای صلح آمیز خود است.در ادامه بیانیه ایران در آژانس آمدهاست: متاسفانه بهخاطر اینکه چند هیئت نمایندگی این کمیته فنی محترم را سیاسی کرده اند من مجبورم که اظهارات ذیل را ارائه دهم .با بازنگری تحولات تقریبا چهار سال گذشته در آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای حکام, هر کسی ممکن است به سادگی به این نتیجه برسد که اگر ایران عضو ان پی تی نبود, موضوعهسته ایش به عنوان بخشی از یک دستور کار قرار نداشت .هیچ قطعنامه ایتصویب نمی شد, هیچ بازرسی سرزده ای انجام نمی شد , پرونده هسته ای به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع نمی شد.و دراین برهه از زمان پروژه انساندوستانه پیشنهادی تحت بررسی دقیق در کمیته همکاری فنی یا شورای حکام قرار نمی گرفت .اگر کسی چنین ارزیابی را مورد تردید قرار دهد ممکن است به پروژه های پیشنهادی رژیم اسرائیل اشاره کند .شرم آور است که چند کشور که علنا اعلام کردند از طرفداران سرسخت ان پی تی و جامعیت آن هستند مانند کانادا و استرالیا حتی جرات ندارند که به این موضوع اشاره کنند و نگرانیهایی را روی قید کمک و همکاری فنی با یک کشور غیر عضو ان پی تی که سابقه بسیار تیره ای در نقض تمام مقررات آژانس و همین طور شورای امنیت سازمان ملل دارد و قاطعانه پادمانهای آژانس و انپی تی را رد می کند, مطرح کرده اند .این رژیم دارای تاسیسات هسته ای مانند آب سنگین است که از سوی اتحادیه اروپا و امریکا به آن داده شده است .راکتور این رژیم نه تنها خارج از پادمانهای آژانس است , بلکه براساس استانداردهای امنیتی آژانس همکار نمیکند.حتی از بازدید متخصصان ایمنی درصدد ارائه توصیه های امنیتی هستند خوداری می کند .بنابراین نگرانیهای جدی درباره عملیات و رادیونوکلوید آزاد شده در محیط, بنابراین نگرانیهای جدی درباره کار این راکتور و رادیو نکلوئیدهای آزاد شده از آن به محیط وجود دارد .باعت حیرتاست که دولتهای این کشور ها این واقعیتهای تلخ را از عموم مخفی نگه میدارند .گرچه رسانه های غربی در تلاش هستند تا حقایق مربوط به ارتباطاتپیشرفته جهانی را مخفی نگه دارند .حقایق این است که اخبار در چند ثانیهپخش می شود ودر چند ثانیه حتی در دورترین روستا در یک کشور در حال توسعه می رسد .دیر یا زود دولتهای این کشورها به عدالتخانه کشیده خواهند شد و مورد سوال قرار خواهند گرفت به خاطر فریب دادن ملت و جامعه بین المللی .یک ضرب المثل ایرانی می گوید که خورشید پشت ابر باقی نمی مانددر نتیجه انتظار می رود کمیته برای خودداری از سیاستهایی که به طور قطعروح همکاری بین کشورهای عضو را به مخاطره می اندازد, بپرهیزد و در عوض همکاری فنی بین کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته را تسهیل بخشد .در رابطه با توضیحات بالا و همین طور توضیحات, توصیفات و شفاف سازی وتضمینهایی که از سوی دبیرخانه داده می شود پذیرش تمام پروژه های فنیکشور های درحال توسعه از سوی کمیته می تواند بین کشور ها را تضمین بدهد که آژانس گامهایی را برای توسعه ستون ترویجی و تبلیغی خود و کمک به هدف نهایی ترویج ایمنی و اعمال امنیت انرژی هسته ای در سرتاسر جهان بر میدارد .