قدس:حسن احمدی فرد :روز چهارشنبه 24 آذر رئیس جمهور ایالات متحده عازم پایتخت ویتنام شد تا در اجلاس سران سازمان همکاریهای اقتصادی آسیا - اقیانوس آرام (اپک) شرکت کند. جرج بوش در این سفر، در فرودگاه مسکو پیاده شد تا با رئیس جمهور روسیه ملاقات کند. این ملاقات یک ساعته که در همان محل فرودگاه انجام شد، در واقع مقدمه ای برای دیدار مفصل دو رئیس جمهور در هانوی در حاشیه اجلاس اپک بود. تأثیرات اقتصادی رویارویی ایران و آمریکا، محور مذاکرات بوش و پوتین بود.جرج بوش پس از آن، برای یک سفر شش ساعته وارد اندونزی شد؛ در حالی که پارلمان اندونزی مخالفت صریح خود را با ورود بوش به کشورشان اعلام کرده بود و مردم این کشور نیز با تظاهرات میلیونی در چند شهر اندونزی و امضای طومار 1500 متری، خواستار لغو سفر وی به کشورشان شده بودند. رئیس جمهور آمریکا از سنگاپور هم دیدار کرد و پس از آن راهی مقر اجلاس در هانوی شد تا در طی دو روز، به مذاکرات فشرده اقتصادی سیاسی با سران اپک بپردازد. روز یکشنبه گذشته بوش و پوتین در هانوی به ملاقات هم رفتند. این ملاقات در حالی صورت گرفت که روسیه آماده برگزاری انتخابات ریاست جمهوری می شود و رئیس جمهور آمریکا انتخاباتی شکست خورده را پشت سر گذاشته بود. محور مذاکرات مطابق پیش بینیها، برنامه هسته ای ایران و رویکردهای متفاوت آمریکا و روسیه نسبت به آن بود. بوش در این مذاکرات کوشید پوتین را متقاعد کند تا در اعمال تحریمهای گسترده بر علیه ایران، آمریکا را مورد حمایت قرار بدهد و در قبال آن از تلاشهای مثبت آمریکا برای پیوستن روسیه به اتحادیه تجارت جهانی برخوردار شود. بوش که پس از شکست در عرصه انتخابات می کوشد در بیست و چند ماه باقیمانده از دوران ریاست جمهوری اش، تحرکات بیشتری در سیاست خارجی از خود نشان بدهد، به پوتین قول داد که تحریمهای مورد نظر ایالات متحده، پروژه مشترک ایران و روسیه در بوشهر را شامل نشود. آمریکا که به رأی این کشور بزرگ و تأثیرگذار آسیایی در شورای امنیت احتیاج دارد، کوشید با ارایه مشوقهای مختلف، روسیه را برای فشار بر ایران با خود همراه کند. با این همه بوش باز هم نتوانست از همراهی گسترده پوتین با سیاستهای خود برخوردار شود. تحریمی که بوش، پیش از این نسبت به شرکتهای تسلیحاتی روس اعمال کرده بود، پوتین را بیش از پیش به سوی سیاستهای مستقل سوق داد.دولت جرج بوش تابستان امسال تحریمهایی علیه هفت شرکت از کشورهای روسیه، هند، کره شمالی از جمله دو شرکت روسی «روس آبارون اکسپورت» و «سوخو» اعمال کرد. این تحریمها شامل ممنوعیت عملیات بانکی و مالی و انصراف از صدور مجوز صادراتی می شد. در این میان تحریمهای آمریکا علیه آژانس صدور اسلحه روسیه -روس آبارون اکسپورت- خشم روسها را برانگیخت. روسیه یکی از پنج کشور صادر کننده اقلام تسلیحاتی محسوب می شود و می کوشد تا بازارهای مهم تسلیحاتی دنیا -از جمله آسیا- را در رقابت با شرکتهای آمریکایی، انگلیسی، فرانسوی و چینی در اختیار بگیرد. اعمال تحریم آمریکا علیه دو شرکت مهم تسلیحاتی روسیه، اقدامی نبود که با وعده های آمریکا برای توافق با پیوستن روسیه به سازمان تجارت جهانی آن را جبران کند. دو رئیس جمهور در حالی هانوی را ترک کردند که لبخندهایشان در برابر دوربینها، نتوانسته بود عمق اختلافات شان بر سر سیاستهای خارجی دو کشور را پنهان کند. چند روز بعد دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در گفتگو با خبرگزاری فرانسه، خبر خرید تسلیحات دفاع موشکی از روسیه، که بارها از سوی نهادهای غیررسمی عنوان شده بود را صریحاً تأیید کرد تا نشان بدهد که سیاست روسیه در قبال ایران تغییر نکرده است.لاریجانی گفت: این خرید در ادامه خریدهای قبلی ایران از کشورهایی نظیر روسیه و چین است و ادامه همکاری این کشورها با ایران را مورد تأیید قرار می دهد. اما این تسلیحات دفاع موشکی چه بود؟ یک سال قبل یک روزنامه روسی به نام «وداموستی» به نقل از یک مسؤول صنعت نظامی روسیه که خواسته بود نامش فاش نشود، نوشت که روسیه به ایران 29 سیستم موشکی «تور- ام یک» فروخته است. خبرگزاریها ارزش این خرید را 700 میلیون دلار اعلام کردند. «روس آبارون اکسپورت» که فروشنده این اقلام اعلام شده بود، آن روزها اعلام کرد که از چنین قراردادی بی خبر است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اما همان روزها اعلام کرد که در صورت صحت، پرونده این خرید به دقت بررسی خواهد شد. سیستم موشکی متحرک دفاع ضدهوایی «تور- ام یک» یک سیستم پرتاب زمین به هواست. این دفاع ضدهوایی از سیستمهای نسل پنجم به شمار می رود که با دقت بالا، توانایی هدف قرار دادن انواع هواپیماها، بالگردها، موشکهای بالدار و کلاهکها را دارد و در واقع بیش از آن که یک سیستم دفاعی به شمار برود، سلاحی برای هدف قرار دادن موشکهاست که بنا به گفته یک مقام عالی رتبه وزارت دفاع روسیه، مراکز مهم دولتی و نظامی در اصفهان، بوشهر، تهران و شرق ایران را پوشش دفاعی خواهد داد. فروش این سیستم دفاعی به ایران، البته به شدت با مخالفت آمریکا روبرو شد، تا آنجا که شرکت «روس آبارون اکسپورت» به خاطر انجام این معامله، مورد تحریم آمریکا قرار گرفت. با این همه روسیه همواره بر همکاریهای دفاعی خود با ایران تأکید کرده و می کند؛ تأکیدی که مذاکرات بوش و پوتین را در هانوی شدیداً تحت تأثیر خود قرار داد و مانع از آن شد تا دو رئیس جمهور به چشم اندازهای مشترکی در افق سیاستهای خارجی خود دست پیدا کنند. روسیه روز گذشته از ارسال نخستین محموله از سیستم دفاعی «تور- ام یک» به ایران خبر داد تا نشان بدهد که تلاشهای بوش برای همراهی این کشور با سیاستهای آمریکا به طور کامل شکست خورده است.