دنیاى وب و شبکه

وحید نقشینه

دنیاى وب و شبکه ، پیوند برقرار کردن در این دنیا ، کلیک کردن در صفحات مجازى اینترنتى و گشت و گذارهاى اینترنتى به قدرى رایج شده است که اگر شما به صورت روزانه با دوستان خود در تماس نباشید احساس مى کنید که در آن روز کمبودى دارید و ممکن است این قضیه به اندازه ناهارخوردن روزانه براى شما حیاتى باشد. در این شبکه جهانى براى خود هویتى مى سازید اما نمى دانید که این هویت مجازى در کجا قرار دارد، نمى دانید شرکتى که به شما سرویس Mail مى دهد چه گرایش ها و تفکرات سیاسى و اجتماعى دارد و اصلاً چرا به شما این مقدار فضا جهت MailBox مى دهد و پس از مدتى نام کشور شما را از لیست کشورهایى که در کره زمین قرار دارند حذف مى کند و حتى مجبورید که با نام کشورهایى مانند افغانستان، عراق و ... براى خود MailBox بسازید.

به هر حال شما داراى یک هویت مجازى شده اید هویت هاى مجازى مانند yahoo، Msn، Aol، Gamil و شاید هم برخى از هویت هاى مجازى و ملى ایرانى. با این هویت خودساخته مجازى در سایت هاى دیگر عضو مى شوید، در کلوپ هاى گفت وگو به تبادل نظر مى پردازید و دیگران نیز شما را به این هویت مجازى مى شناسند و این هویت مجازى شما گاهى در معرض خطر نیز قرار مى گیرد و ممکن است به آن لطمه اى وارد شود از جمله این خطرات شایعات اینترنتى (Hoax) است که در سال هاى اخیر نیز بسیار رایج و پذیرفته شده است، به گونه اى که شما یک خبر و یا یک مطلب را تنها به دلیل این که در یک Forum شنیده اید بدون هیچ دلیل و توجیهى مى پذیرد و خود نیز موجب انتقال آن مى شوید.

تهدیدات نرم افزارى

با توجه به گستردگى شبکه جهانى وب تهدیدات فراوانى نیز در این شبکه وجود دارد که در ذیل به چند مورد از مهم ترین آنها اشاره مى شود.

جاسوس افزار (spy ware)

گول زننده ها (Hoax)

تروجان ها (Trojan)

ویروس ها (virus)

ثبت کننده فعالیت ها (keyloger)

۱ـ جاسوس افزار: به مجموعه اى از برنامه هایى که داراى اثر تخریبى مستقیم نیستند و تنها وظیفه آنها جمع آورى اطلاعات از روى رایانه کاربر و تحت نظر قراردادن فعالیت هاى وى هنگام کار با اینترنت است و سرانجام این اطلاعات جمع آورى شده را براى مقاصد مشخصى مانند اهداف تجارى و نظامى به سایت هاى خاصى ارسال مى کند.

۲ـ گول زننده ها: این قبیل از برنامه ها با سوء استفاده از کم بودن اطلاعات تخصصى کاربران آنها را فریب داده و با دستورات و توصیه هاى اشتباه باعث مى شوند که کاربر شخصاً موجب تخریب سیستم خود شود. Hoax و یا Hoaxes به اخبار و مطالب و عکس هاى فریبنده گفته مى شود که جهت شوخى و یا تحریف واقعیتى ایجاد شده و منتشر مى شوند. Hoax را مى توان دست انداختن نیز معنى کرد که از Hocus pocus (تردستى) گرفته شده است.

۳ـ تروجان: این فایل مخرب و جاسوسى معمولاً توسط یک هکر به رایانه قربانى ارسال شده و در رایانه تعبیر مى شود. وظیفه این فایل جمع آورى، گردآورى و ارسال اطلاعات مورد نیاز نفوذگر از رایانه قربانى به سوى نفوذگر است.

۴ـ ویروس: در صورت آلوده شدن یک رایانه به ویروس با توجه به نوع آن ممکن است گرفتارى هاى مختلفى براى سیستم رایانه شما به وجود آید که در بعضى از مواقع هیچ چاره اى نیز براى آن وجود ندارد.

۵ـ ثبت کننده فعالیت ها: این دسته از برنامه ها با قرار گرفتن در حافظه رایانه از کلیدهایى که کاربر هنگام کار با رایانه مى زند گزارش گرفته و در قالب یک فایل براى نفوذگر ارسال مى کند. این برنامه تهدیدى خطرناک براى امنیت حساب هاى بانکى و کارت هاى پرداخت اینترنتى است.

Hoax

در زندگى روزمره ما شایعات فراوانى به گوش مى خورد که هیچ گونه منبع مشخصى نداشته و دهان به دهان چرخیده تا به ما رسیده و مسلماً ما نیز نفر آخر این زنجیره نخواهیم بود و آن را به دیگران انتقال خواهیم داد، در اینترنت و فضاى مجازى، به این قبیل از شایعات Hoax گفته مى شود. شایعات اینترنتى را مى توان به دو دسته زیر تقسیم کرد:

۱- Hoax

۲- chain letter

Hoaxها همواره تلاش مى کنند که خواننده را ترغیب کنند تا آن مطلب را خوانده و سپس براى دیگران نیز ارسال کنند و براى رسیدن به این هدف از راه هاى روانشناسانه نیز بهره مى گیرند مانند اینکه سعى مى کنند حس ترحم شما را براى کمک کردن به یک کودک برانگیزانند و لذا براى کمک کردن به یک دختر کوچک که داراى سرطان نیز مى باشد از شما درخواست کمک مى کنند و یا در برخى مواقع منافع شما را به خطر مى اندازند مانند اینکه اعلام مى دارند یک ویروس بسیار خطرناک در اینترنت پیدا شده که رایانه شما را منفجر خواهد کرد و... برخلاف Hoaxها، Chain letter از شما درخواست هاى محترمانه اى براى باز کردن ایمیل و سپس فرستادن آن براى دوستانتان دارند مانند اینکه روش هاى پول درآوردن و یا برنده شدن در قرعه کشى ها را براى شما توضیح مى دهند و یا اینکه سرویس جدیدى بر روى اینترنت در حال راه اندازى است که پولى مى باشد ولى اگر شما این نامه را براى ۳۰ نفر بفرستید این سرویس به رایگان در اختیار شما قرار خواهد گرفت و...

اهداف Hoax

شایعات اینترنتى جداى از اثرات اجتماعى که دارد براى ایجاد ترافیک در یک mailserver نیز طراحى مى شوند، خصوصاً شایعاتى که از شما خواسته مى شود که آن را براى چند نفر دیگر نیز ارسال کنید، تعداد دیگرى از شایعات به منظور زیاد کردن بازدیدکننده سایت طراحى مى شوند و به همراه خود حاوى لینکى مى باشند که در صورتى که شما آن لینک را Click کنید به مجموعه بازدیدکنندگان آن سایت پیوسته اید و برخى دیگر نیز براى ضرر زدن به شما این کار را انجام مى دهند.

روش شناسایى

براى شناخت Hoaxها از اخبار درست به چند نکته زیر توجه کنید:

۱- Hoaxها براى مهم جلوه دادن خود منبع خبر را یک شرکت یا فرد معروفى معرفى مى کنند ولى در مطلب آنها هیچگونه لینکى به سخنان آن شخص و یا شرکت که در یک وب سایت رسمى اعلام شده باشد نمى دهند.

۲- ارائه دلیل تخصصى درخصوص مسائل فنى که معمولاً دلایل ناموجهى نیز هستند.

۳- درخواست ارسال این نامه براى چند نفر از دوستان و آشنایان.

اما درخصوص Chain letterها روش شناسایى مقدارى پیچیده تر است، این دسته از شایعات اینترنتى از سه بخش اصلى تشکیل شده اند:

۱- hock :که عنوان نامه را تشکیل مى دهد و سعى دارد که شما را در دام بیندازد و غالباً داراى عناوینى فریبنده مانند «پولدار شدن در یک ماه»، «برنده شدن در قرعه کشى»، «ویروس خطرناک» و... مى باشد.

۲- Threat : بدنه اصلى Chain letter در این بخش است، پس از آنکه شما به دام افتاده و با خواندن عنوان نامه آن را باز کردید در این بخش توضیحاتى به شما داده مى شود و از شما خواسته مى شود که کارى را انجام دهید.

۳- Request : در این بخش از نامه معمولاً از کسى که به دام افتاده است تقاضا مى شود که این نامه را براى دیگران Forward کند.

نمونه ها

در پایان به برخى از Hoaxهاى معروف که در سال هاى اخیر رواج پیدا کرده اند اشاره اى خواهیم داشت، شما مى توانید با جست وجوى هر کدام از این کلید واژه ها به شایعه اصلى دست یابید.

۱- Best Buy order Fraud Alert Hoax تاریخ انتشار: ۲۰۰۳‎/۶‎/۱۹

۲- google Trojan Hoax 2003/7/31

۳- get your Hoax ۲۰۰۳‎/۵‎/۲۷

۴- How togive a cat a colonic Hoax ۲۰۰۳‎/۴‎/۱۰

۵- Olympic Torch Hoax

۲۰۰۶‎/۲‎/۲۱