محمد بخشنده
بى گمان میهمان ویژه اجلاس حساس پاریس کسى نبود جز بشار اسد. سیاستمدارى که تا دیروز در فهرست مخالفان فرانسه قرار داشت و از ترور رفیق حریرى نخست وزیر پیشین لبنان تاکنون ، فرانسوى ها به اتفاق امریکا براى تضعیف و انزواى او تلاش کرده بودند. اجلاس پاریس نه تنها به سه سال دوران تیرگى در روابط این کشور اروپایى با دمشق پایان داد بلکه سارکوزى توانست به همراه امیر قطر امتیاز میانجیگرى میان دمشق و بیروت را نیز در اختیار بگیرد. البته گامى که سارکوزى براى دوستى با سوریه برداشت سناریویى بود که از مدت ها قبل توسط شمارى ازدولت هاى اروپایى و حتى برخى جناح هاى سیاسى امریکا دنبال مى شد لذا انتظار مى رود این اتفاق چشم انداز تازه اى از همکارى دمشق با طرف هاى اروپایى بگشاید.
پاریس براى نزدیکى به سوریه و بر چیدن بساط این خصومت سه ساله یک برنامه گام به گام را پیش گرفت.مبدأیى که براى شروع این روابط جدید انتخاب کرد روى کار آمدن دولت جدید به ریاست میشل سلیمان بود فردى که حلقه وصل دمشق و پاریس به حساب مى آید سلیمان اولین پیام هاى دوستى خویش را به دمشق و پاریس ارسال کرد.اقدام دیگر فرانسوى ها این بود که بستر دوستى را در عرصه فرهنگى مهیا کردند. فرانسویها رئیس جمهور سوریه را براى حضور در روز ملى این کشور دعوت کردند که با استقبال سوریها روبرو شد.
تمایل سوریها به فرانسه یک تمایل تاریخى و فرهنگى است این واقعیتى غیر قابل انکار در فرهنگ دیپلماسى سورى ها است به دلیل نفوذ سنتى که فرانسه از دوره استعمار تاکنون در حوزه شامات دارند. به همین دلیل تیرگى و خصومت میان کاخ الیزه براى مردان کاخ الشعب بسیار گران تمام شد. دو دشمن دیرین این کشور یعنى امریکا و اسرائیل از این دوره خصومت بیشترین بهره را جستند تا حدى که در این سه سال دوره قهر آنها به کمک فرانسه طرح تحریم و انزواى این کشور را ریختند. در این مدت چند پروژه همزمان براى انزوا و حتى براندازى سوریه به اجرا در آمد که یک رکن اصلى آن پاریس بوده است. گشودن پرونده حریرى که در آن عالى ترین مقام هاى امنیتى دمشق در لیست متهمان یا طراحان ترور مطرح شدند- جنبش ضدیت با سوریه در بیروت که در سیماى گروه ها و سیاستمداران تحت نفوذ پاریس تبلور یافت- تصویب قطعنامه ۱۷۰۱ در شوراى امنیت که به باور ناظران هدف غایى آن تضعیف یا سست کردن پایه هاى حکومت بشار اسد بود. از همه این ها بدتر این که پاریس دراین مدت به پایگاه تبعیدى ها و مخالفان سیاسى دولت دمشق مانند رفعت اسد عموى بشار و یا عبدالحلیم خدام مرد شماره ۲ سابق رهبرى سوریه تبدیل شد.
لذا مى توان حدس زد که سورى ها در این اتفاق نمادین چند هدف همزمان را که تقویت موقعیت شان در اروپا و کاهش تهدید امریکا و اسرائیل است تعقیب مى کنند.البته تحلیلگران سورى گفته اند که در این همسویى با سارکوزى به روابط پیچیده او با طرف هاى اسرائیلى و امریکایى نیز نظر دارند آنها تأکید کرده اند تصویر یک سیاستمدار پراگماتیک را از سارکوزى دارند که به تعبیر خودش اهل بازى مذاکره و سازش است. براى دمشق در این بازى مذاکره مهم این است که یکى از قطب هاى مخالف خویش را در صحنه بین المللى به دوست تبدیل کند