دکتر یدالله جوانی
قوه مجریه طی هشت سال، قوه مقننه طی چهار سال و شوراهای اسلامی شهر و روستا طی چهار سال در اختیار جریان دوم خرداد بود. این جریان که با اقبال مردم در سال 76 به قدرت رسید، با رویگردانی مردم در سال 1384 از قدرت خارج شد. دوم خردادیها در تحلیل شکست این جریان، افراطگرایی را یکی از عوامل شکست ارزیابی کرده و برای بازگشت به قدرت بر اعتدالگرایی تاکید کردند. از زمان طرح شعار اعتدالگرایی و میانهروی از سوی برخی دوم خردادیها، این سوال مطرح شد که آیا شعار اعتدالگرایی یک راهبرد است یا یک تاکتیک میباشد؟ آیا این شعار معطوف به اهداف و خواستههای این جریان است یا صرفا دامنه آن متوجه شیوهها، روشها و در نهایت رفتار میباشد؟ جواب این سوالات برای درک شرایط آینده در صورت ورود دوم خردادیها به قدرت از اهمیت بالایی برخوردار است. البته طرح شعار اعتدالگرایی قبل از هر چیز، خود جریان موسوم به اصلاحطلبان را تحتتاثیر قرار داد و کسانیکه انگشت اتهام افراطگرایی متوجه آنان بود از خود واکنش نشان دادند و بیان این قبیل مسایل را با منافع جریان اصلاحطلبی یا همان جریان دوم خرداد در تعارض و تضاد ارزیابی کردند. با گذشت زمان مشخص شد، نه قرار است افرادی یا احزابی به عنوان افراطی طرد شوند و نه قرار است در اهداف این جریان بازنگری صورت گیرد. تمامی افراد افراطی دوم خردادی به جز آنانکه مانند افشاری، عطری و گنجی به خارج پناه بردهاند، در صحنه حاضرند و حتی برخی به جای عناصر افراطی، عنوان اصلاحطلبان پیشرو را برای آنان برگزیدهاند. احزابی که پرچمدار حرکات افراطی در سالهای گذشته بودند و اقداماتی چون تحصن در صحن مجلس ششم را برنامهریزی و اجرا کردند، از اقدامات خود دفاع کرده و در ستاد ائتلاف اصلاحطلبان برای انتخابات مجلس هشتم، حضوری جدی دارند.
اخیرا سعید حجاریان از چهرههای رادیکال و افراطی دوم خرداد در مصاحبهای با روزنامه اعتماد، از نظریه «فشار از پایین و چانهزنی در بالا» دفاع کرده و میگوید همچنان به این نظریه اعتقاد دارد. نظریهای که براساس آن حادثه کوی دانشگاه رقم خورد و جریان دوم خرداد تلاش گستردهای به عمل آورد تا از حادثه کوی دانشگاه با محوریت دانشجویان یک جنبش اجتماعی را در ایران برای پیشبرد مقاصد خود شکل دهد. نظریهای که براساس آن جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران، تحصن در مجلس ششم را با هدف به خیابان کشاندن طرفداران خود و شکلدهی به یک انقلاب مخملی در ایران به راه انداختند. حجاریان در این مصاحبه به نکته ظریف دیگری اشاره میکند. وی میگوید: «آرمانهایی داریم که با گذشت زمان تغییر نکرده است.» بنابراین از مجموعه مواضع و اظهارنظرهای بیان شده، اینگونه برداشت میشود که شعار اعتدالگرایی و میانهروی تنها یک شعار انتخاباتی برای جلب آرای مردم است. حمله گسترده و سنگین علیه شورای نگهبان و حتی اعلام قراردادن اسامی رد صلاحیت شدگان قبلی در لیستهای انتخاباتی، بیانگر این معنی است که رفتارهای افراطی برای پیشبرد مقاصد همچنان در دستور کار دوم خردادیها قرار دارد. یکی از چهرههای سرشناس دوم خردادی در جلسات محفلی این جریان گفته، در صورتیکه مجلس هشتم را در اختیار بگیریم، کاری که در اواخر مجلس ششم دنبال کردیم را از همان آغاز مجلس هشتم در دستور کار قرار میدهیم. بنابراین شعار اعتدالگرایی را باید فقط در حد استفاده در انتخابات، آن هم فقط برای برخی از حوزههای انتخابات به صورت یک تاکتیک ارزیابی کرد. اشتباه بزرگی است اگر کسانی تصور کنند اعتدالگرایی به عنوان یک راهبرد معطوف به هدف و یا رفتار مورد توجه جدی جریان دوم خرداد قرار گرفته است.