قاسم غفورى
سوریه در روزهای دهم و یازدهم فروردین میزبان نشست سران کشورهای عربی بود. بیستمین نشست سران عرب در شرایطی در دمشق برگزار شد که تحولات خاورمیانه بویژه تشدید سیاستهای مداخله جویانه آمریکا و جنایتهای گسترده رژیم صهیونیستی شرایطی ویژه را برمنطقه حاکم ساخته است. هر چند که برخی از کشورهای عربی به طور سنتی و برخی تحت تاثیر فشارهای آمریکا در سطوحی پایین تر از سران خود در نشست دمشق حضور یافته بودند اما در نهایت این نشست دارای ویژگی ها و نتایجی بود که در صورت اجرایی شدن آنها می تواند گامی در جهت تحقق اهداف کشورهای عربی و کل منطقه باشد که نتایج مثبتی را به همراه خواهد داشت؛
1) از نکات بارز در نشست دمشق، فضای باز حاکم براین نشست بود که سبب گردید تا کشورها بتوانند به صراحت به انتقاد از اشتباهات و ضعف های یکدیگر بپردازند. چنانکه بشاراسد، رئیس جمهور سوریه تاکید نمود که در نشست دمشق، کشورها توانستند برای نخستین بار بدون ایجاد جوی جنجال برانگیز به سخنان یکدیگر گوش فراداده و برای پایان چالشها گام بردارند.
2) وحدت اعراب در حل بحران های منطقه بویژه حل اختلافات داخلی، بازیگری برای پایان دادن به چالشهای موجود در لبنان، عراق، فلسطین ، سودان و سومالی با محوریت مقابله با اشغالگران و نیروهای فرامنطقه ای به عنوان عاملان اصلی این بحران ها از دیگر ویژگی های نشست دمشق بود.
قابل توجه آنکه برخی مقامات عرب از جمله سعودالفیصل، وزیر خارجه عربستان سعودی براصل مجازات کشورهایی عربی که از این توافقات سرپیچی نمایند تاکید نمودند تا گامی جدی برای وحدت اعراب جهت حل بحران های خاورمیانه و جهان اسلام برداشته شود.
3) نفس برگزاری نشست سران عرب در دمشق خود نکته ای مهم و قابل تامل است . در شرایطی که آمریکا با جوسازی و جنگ تبلیغاتی تلاش داشت تا مانع از برگزاری نشست مذکور گردد و حتی از تحریم آن سخن می گفت، حضور سران عرب در سوریه ضمن بیان نقش و جایگاه ارزنده سوریه درتحولات منطقه ای و بین المللی، شکست سناریوهای ضد سوری آمریکا را نیز به همراه داشت. تاکید اعراب برهمگرایی با سوریه و پذیرش نقش آن در ایجاد ثبات منطقه ای شکستی سنگین برای آمریکا و رژیم صهیونیستی و موفقیتی قابل توجه برای سوریه بود.
4) حضور دکتر متکی وزیر خارجه کشورمان در نشست سران عرب و تاکید کشورهای عربی برتحکیم مناسبات با ایران از ویژگی های دیگر نشست مذکور بود که ترفند و توطئه دیگر آمریکا در منطقه جهت ایجاد اختلاف میان ایران و سوریه و تضعیف عقبه استراتژیک حزب الله را خنثی ساخت.
مذاکرات دکتر منوچهر متکی با سران و مقامات کشورهای عربی بار دیگر بیانگر همگرایی کشورهای منطقه است که می توانند تحقق بخش اهداف مشترک کشورهای مذکور باشد. در مجموع نشست سران عرب در دمشق را می توان گامی در جهت وحدت منطقه ای اعراب و کل خاورمیانه دانست که در واقع شکستی بر طرح های تفرقه افکنانه آمریکا و رژیم صهیونیستی خواهد بود چنانچه همزمان با این نشست ، رایس، وزیر خارجه آمریکا برای تضعیف مواضع اعراب به خاورمیانه سفر کرد.