حسین عبداللهیفر
در طول هفته گذشته موضوع بودجه سال آینده کشور به عنوان نخستین بودجه پیشنهادی دولت اصولگرا به مجلس هفتم، یکی از بحث های داغ مطبوعات را شکل می داد اما هر چه هفته به پایان خودش نزدیکتر می گردید بر داغی این بحث نیز افزوده می شد تا جایی که در روز پایانی هفته تیتر اول غالب روزنامه های داخل را بودجه 85 به خود اختصاص داده بود اما روزنامه کیهان با حرارت خاصی، داغی آن را با سه کلمه خیلی درشت منعکس کرد: «بحث داغ بودجه»
این روزنامه در نخستین جمله ذیل تیتر بالا نوشت: بیشتر نمایندگان مجلس دیروز طرفدار دو گزینه «بازگشت به لایحه دولت» و «تعدیل مصوبه کمیسیون تلفیق» بود. ولی روزنامه جمهوری اسلامی، اختلاف نمایندگان مجلس را در تیتر اول خود اینگونه منعکس کرد: «مخالفان: بودجه تورم زاست، موافقان: باید به لایحه بودجه دولت برگردیم.» رسالت و همشهری تنها با ذکر «سخنان موافقان و مخالفان بودجه 85 » به استقبال این بحث داغ رفتند اما رسالت در سرمقاله خود «بودجه، تفریغ و کسری» به ابراز نظر پرداخت و نوشت: «آنچه مجلس و شورای نگهبان به عنوان بودجه تصویب می کنند ناظر به درآمدها و هزینه هایی است که هنوز جامه عمل به خود نپوشیده است آنچه دیوان محاسبات به عنوان عالی ترین مرجع نظارتی به عنوان گزارش «تفریغ بودجه» ارائه می دهد ناظر به عملکرد بودجه و نحوه تحقق یا عدم تحقق پیش بینی درآمدها و درست بودن یا نادرست بودن بر آورد هزینههاست.»
این روزنامه پس از مقدماتی چنین نتیجه می گیرد: «آنچه دیروز در مجلس مورد دقت و بررسی قرار گرفت اغلب طرح دیدگاه نمایندگان محترم در خصوص مصوبات کمیسیون تلفیق بود. موافقان و مخالفان به جای اینکه در مورد لایحه تقدیمی دولت دیدگاه های خود را مطرح کنند راجع به گزارش تلفیق اظهار نظر کردند .... سخن این است، بودجه ماهیتا آیا یک لایحه است یا یک طرح است. اصل 52 قانون اساسی می گوید بودجه یک لایحه است نه طرح.»
روزنامه های منتسب به دوم خرداد نیز توجه وافری به بودجه 85 داشتند اما با زاویه و نگرش دیگری که پررنگ کردن اختلاف میان دولت و مجلس از یک سو و اختلافات درونی اصولگرایان مجلس از سوی دیگر، نقطه مشترک این دیدگاه ها بود. از همین رو، روزنامه اعتماد در حالی که بحث بودجه را تحت الشعاع موضوع انتقاد کروبی به حکم محکومیت مدیر مسئول این روزنامه قرار داده بود در تیتر دوم خود با بیان «کلیات بودجه 85 در آستانه تصویب» نوشت: «این در حالی است که با تغییرات اعمال شده در لایحه بودجه سال 85 توسط کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی، نمایندگان به دو گروه موافق و مخالف تقسیم شدند. نکته جالب اینکه تقسیم بندی های سنتی در قطب بندی های پارلمان هیچ جایگاهی نداشت. چنان که برخی از اعضای ائتلاف آبادگران به مخالفین سر سخت مصوبات کمیسیون تلفیق شده و برخی نیز از آن دفاع پرشوری به عمل می آورند.»
همین نگاه را روزنامه آفتاب یزد به موضوع بودجه داشته و آن را در تیتر اول منعکس ساخت: «صف بندی موافقان و مخالفان بودجه سال 85 » این روزنامه با قرار دادن احمد توکلی در مقابل احمدی نژاد در دو عکس رنگی صفحه اول چنین نتیجه گرفت «اکنون به نظر می رسد همان گونه که عدم حضور اصلاح طلبان در میان وزرای پیشنهادی احمدی نژاد، موجب افشای اختلافات درون جناح موسوم به اصولگرا شد حذف اصلاح طلبان از کلیه دستگاه های حکومتی و تسلط افراد وابسته به جبهه اصولگرایان بر آن دستگاه ها، هم اکنون همه آنها را از جهت چانه زنی های متعارف جهت جذب بودجه، در شرایط مساوی قرارداد و می توان حدس زد که در تصویب ارقام بودجه، بار دیگر شاهد واکنش هایی شبیه عملکرد نمایندگان در زمان اعطای رأی اعتماد به وزرای دولت نهم خواهیم بود.»
همبستگی در یک گام جلوتر «لایحه بودجه 85 در چالش» را به عنوان تیتر اول خود برگزید و در گزارشی با عنوان «بودجه 85 در نزاع مجلس و دولت» نوشت: در حال حاضر گزارش کمیسیون تلفیق در صحن علنی مجلس مطرح است و برای کلیات آن رأی گیری می شود در صورتی که رأی نیاورد دولت باید لایحه دیگری بیاورد.» مردم سالاری اما از دریچه ای کاملاً حزبی به بودجه 85 نگریسته و در تیتر اول خود این نگاه را چنین منعکس کرد: «اختصاص بودجه به احزاب آزمونی برای مجلس هفتم».
این روزنامه در ذیل تیتر فوق از قول مدیر مسئولش نوشت: جای تعجب است که برای هیأت های مذهبی بودجه های زیادی را اختصاص می دهند اما بحث این است که چرا احزاب کشور تا این اندازه مورد بی مهری دولت و مجلس قرار می گیرند.
اعتماد ملی هم در حد تیتر نخست خود به بودجه 85 پرداخت اما بدون توجه به نقاط قوت آن نوشت: «بودجه دولت بیماری هلندی دارد» این روزنامه با اشاره به اظهارات مخالفان لایحه تقدیمی دولت نوشت: به اعتقاد احمد توکلی که در زمان سخنان وی مجلس در سکوتی معنا دار فرو رفته بود، لایحه بودجه دولت، بیماری هلندی را تشدید کرده و با رویه ای انبساطی به بالا رفتن تورم می انجامد.
به نوشته اعتماد ملی درحالی احمد توکلی به بیماری هلندی در بودجه اشاره کرد که در خصوص نوع این بیماری سخنی نگفت اما روزنامه شرق در سرمقاله خود «بیماری هلندی بدخیم است» همین که احمد توکلی چهره شاخص اقتصادی مجلس هفتم به رغم اختلاف دیدگاهش با اقتصاددانانی که آنها را لیبرال های نو می خواند پذیرفت که احتمال بازگشت بیماری هلندی با تصویب لایحه بودجه دولت به تن رنجور اقتصاد وجود دارد می توان تصور کرد لایحه چه نقایص بزرگی دارد.
شرق در حالی که سرمقاله خود را با این جمله که «بیماری هلندی بد دردی است» به پایان برد در ذیل تیتر اول خود با عنوان «هشدار توکلی درباره انفجار تورمی» نامه رئیس جمهور به مجلس را درج کرد که در آن گفته بود: «این لایحه به مثابه ساختمانی است که تک تک آجرهای آن با ظرافت خاصی چیده شده و اگر هر قطعه از آجرهای آن حذف یا جابجا شود به کل ساختمان آسیب وارد می شود.»