حسین امیدی
انفجار هتل ماریوت اسلام آباد با بیش از 300 کشته و زخمی که در نزدیکی محل اقامت رئیس جمهور و نخست وزیر پاکستان صورت گرفت و طالبان پاکستان، مسئولیت آن را به عهده نگرفته، سوالهایی را مطرح می کند.
زرداری که در تلاش است در محیط داخلی با جلب اجماع ملی، شرایط خود را قوام بخشیده و درمحیط خارجی، مناسبات عادی با افغانستان و هند را سامان دهد، در چگونگی حل مشکل مناطق قبایلی و نوع رفتار ارتش و نیروهای آمریکایی با مشکل روبه رو است.
حکومت بوش که در چهار ماه آخر ریاست جمهوری خود، به جز شکست در سیاست خارجی با بحران مالی افسارگسیخته ای دست و پنجه نرم می کند، نمی تواند، پرونده افغانستان را نیز با انفعال ترک کند. ژنرال مولن 3 روز قبل از انفجار هتل ماریوت از تهدیدات فزاینده طالبان در دو سوی مرز پاکستان و افغانستان و ضرورت تدوین و بکارگیری استراتژی جدید سخن گفته بود که ناشی از تنگناهای امنیتی وعملیاتی آمریکا بود. واکنش ارتش پاکستان به هلی کوپترهای آمریکا و ناتو و اعتراض زرداری به نقض حاکمیت پاکستان و سقوط هواپیمای بدون سرنشین آن در مناطق شمالی پاکستان، امکان ادامه عملیاتهای مستقل نیروهای آمریکایی را متوقف و یا با دشواری جدیدی روبه رو می کند. در حالی که ارتش پاکستان در عملیاتهای خود در وزیرستان، از گروه های افراطی تلفات می گیرد و تلاش می کند تا خود را ملتزم به مبارزه با تروریسم نشان دهد، از سوی آمریکا متهم به همکاری برخی عناصر ISI با طالبان پاکستان و از سوی زرداری به جهت عدم تسریع در دستگیری عاملان این اقدامات تحت فشار است.
هشدارهای استخبارات پاکستان نیز حاکی است که افراد و موسسات حکومتی در کراچی هدف عملیاتهای جدید خواهند بود.
کرزی نیز پیشنهاد تشکیل یگان مشترک پاکستانی - افغانی در دو سوی مرز را داده و زرداری نیز مبارزه با تروریسم را در دیدارهای حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل مورد تاکید قرار داده است.
فشارهای عملیاتی آمریکا و بهره مندی از انفجار هتل ماریوت، حکومت زرداری را ناچار به واکنش بیشتر و انتقاد از ارتش می کند، که عکس العمل حاصل آن از سوی طالبان به بی ثباتی بیشتر در پاکستان و گسترش بی ثباتی در خارج مناطق قبایلی کشیده خواهد شد.
برخی تحلیل گران معتقدند وقتی آمریکا در ویتنام با شکست روبه رو شد، در کامبوج و یک منطقه دیگر دست به بی ثباتی سازی زد تا زمینه یک زخم امنیتی برای مداخلات بعدی را از دست ندهد.
اکنون نیز در پایان هشت سال سیاست جنگی بوش و شکست های مکرر، جای این سوال باقی است که پس اعتراف به غیرممکن بودن پیروزی در افغانستان ، آیا پاکستان باید هزینه گسترش بی ثباتی مطلوب آمریکا را بپردازد؟
بدیهی است که یک گفتمان ملی با اولویت های غیر آمریکایی، بیشترین دستاورد را برای زرداری در برخواهد داشت و از گسترش بی ثباتی در محیط داخلی جلوگیری خواهد کرد و فرصت تعامل سازنده تر با همسایگان را نیز فراهم می کند.