دکتر عباسعلی فرزندی اردکانی
با وجود اینکه تاثیرات گسترده و عمیق انقلاب اسلامی بر ملت عراق از زمان اوج گیری انقلاب اسلامی و پیروزی آن تا سقوط حزب بعث در عراق را می توان در حوادث گوناگون مشاهده نمود، اما ابعاد گستره این تاثیر را باید پس از سقوط رژیم بعثی و اشغال عراق توسط آمریکا و هم پیمانانش دریافت. در این دوره بسیار حساس، متلاطم و شکننده که سران کاخ سفید با مقاصد بسیار پیچیده همراه با راهبردهای متراکم، کشور اسلامی عراق را به اشغال خود در آوردند، ملت عراق همگرایی بیشتر را با ملت ایران مورد توجه قرار دادند. این همگرایی در واقع نشانی از تاثیرپذیری آنان از انقلاب اسلامی است.
هر چند دولتمردان آمریکا و سران کاخ سفید بهانه وجود سلاح های کشتارجمعی و فقدان دموکراسی در عراق را دستمایه اشغال این کشور قرار دادند، اما برای ملت عراق مشکلی وجود نداشت که آمریکایی ها برای تحقق اهداف راهبردی خود این کشور اسلامی را اشغال نمودند. هدف آنها سیطره بر منابع انرژی منطقه، تامین امنیت رژیم جعلی اسرائیل، مقابله با کشورها و گروه های غیر همسو با سیاستهای کاخ سفید و شکل دادن ساختارهای مورد نظر خود در عراق بود. آنها در این راستا تکمیل محاصره جمهوری اسلامی، افزایش قدرت اطلاعاتی و تشدید عملیات روانی علیه جمهوری اسلامی ایران، حمایت از جریان های مخالف انقلاب اسلامی، دامن زدن به اختلاف ها و... را در نظر دارند و تلاش می کنند زمینه هایی را فراهم کنند تا براساس آن بتوانند طراحی و تحولات پنهان و آشکار برای متزلزل کردن ساختارهای حاکم بر منطقه را دنبال کنند.
در یک نگاه اجمالی و گذرا می توان همراهی کشورهای غربی با آمریکا را در زمینه مخالفت آنها با قدرت گرفتن شیعیان در عراق مبنی بر دلایل زیر دانست:
- در جهان عرب حکومت در اختیار اقلیت است و شکل گیری حکومت مردمی با محوریت شیعه در عراق برای آنها مشکلاتی به وجود می آورد.
- اعراب به بغداد به عنوان نماد عربیت می نگرند و در اندیشه خود عربیت را با سنی بودن یکی می دانند.
- عراق پس از ایران قدرتمند ترین کشور در منطقه است که در صورت همگرایی حکومت آن با ایران اقتدار جمهوری اسلامی در منطقه را روزافزون می کند.
- آینده خاورمیانه تا حد زیادی به تحولات عراق وابسته است و همگرایی عراق با جمهوری اسلامی بسیار تعیین کننده است با این توضیح که وجود قدرتمند شیعه یک واقعیت است.
- عراق نخستین کشور عربی است که به صورت رسمی شیعی خواهد شد.
- قدرت گرفتن شیعیان در ساختار حکومتی عراق موازنه قدرت را به نفع شیعیان تغییر خواهد داد.
- حکام کشورهای عربی، عراق را به دیده حلقه وصل اعراب با جهان غیرعرب می نگرند و قدرت یابی شیعیان در ساختار حکومتی عراق به صورت رسمی موقعیت آنان را در ارتباط با کشورهای غیرعربی به چالش خواهد کشید.
- استقلال عراق و اسلامی بودن آن با نگرش خاص به اسلام (اسلام ناب) باعث تقویت جهان اسلام در مقابل اسرائیل و آمریکا خواهد شد و این موضوع با جهت گیری سران کشورهای عربی همخوانی ندارد، اما با وجود این دلایل و مخالفت آشکار و پنهان کشورهای عربی همراه با آمریکایی ها نسبت به قدرت یابی شیعیان در عرصه حکومتی عراق هر روز قدرت شیعیان در ساختار حکومت تقویت شده که این مهم از تاثیرات عمیق و گسترده انقلاب اسلامی بر روند تحولات عراق به حساب می آید.