علی امینی
مذاکرات ایران و آمریکا در خصوص امنیت عراق، بازتابهای گستردهای در محیط منطقهای و بینالمللی داشت. بسیاری از شخصیتها، گروهها، نهادها و جریانهای سیاسی نسبت به آن اعلام موضع کردند. در این میان مواضع «مقتدی صدر» روحانی انقلابی شیعی عراق و گروه اهل سنت «جبهه التوافق» عراق بیش از دیگران قابل تأمل است.
مقتدی صدر مذاکرات ایران و آمریکا را رد کرد و آن را فاقد هرگونه خیر و برکتی برای ملت عراق دانست. گروه جبهه التوافق این کشور نیز مذاکرات بغداد را مردود دانست و آن را دخالت بیگانگان در امور داخلی عراق دانست.
1ـ اگر چه دو گروه از جریانات شیعی و سنی عراق نسبت به مذاکرات بغداد موضعی منفی از خود بروز دادهاند ما در نگاههای این دو گروه تفاوت اساسی وجود دارد. گروه مقتدی صدر و جیش المهدی تحت رهبری وی با هرگونه مذاکره با آمریکای اشغالگر مخالف است. این گروه معتقد است تا زمانی که آمریکائیها خوی اشغالگری و درندگی دارند مذاکره با آنها به مصلحت نیست. اما گروه جبهه التوافق عراق برخلاف جریان انقلابی جیشالمهدی، خود با آمریکائیها تعامل و در بسیاری از مسائل امنیتی با اشغالگران آمریکایی مراوده دارد. این گروه از دستآوردها و نتایج احتمالی مذاکرات که ممکن است به ثبات و امنیت عراق منجر شود نگران است. جبهه التوافق تثبیت و نهادینه شدن حاکمیت جدید عراق را برنمیتابد و در عین اینکه در حاکمیت حضور دارد اما همزمان با گروههای تروریستی و مخرب و بیثباتکننده ساخت سیاسی و امنیتی عراق همکاری وسیعی دارد. گروه جبهه التوافق ثبات و امنیت در دولت فعلی عراق را مغایر منافع راهبردی حزبی خود میداند، لذا با طرح دعواهای فرقهای و مذهبی تلاش میکند تا از برقراری امنیت در این کشور جلوگیری کند.
2ـ برداشت مقتدی صدر و جریان جیشالمهدی از مذاکرات بغداد، برداشت درستی نیست. مذاکرات ایران و بغداد برخلاف برداشتهای متعددی که در محافل سیاسی و جراید و مطبوعات از آن یاد شده، مذاکراتی متفاوت از مذاکرات مرسوم در عرف بینالمللی است. دو کشور بیش از 27 سال است که روابطی خصمانه دارند و در بسیاری از مسائل منطقهای و بینالمللی دارای مواضع راهبردی متفاوت و حتی متعارض هستند. دیوار بیاعتمادی بلند و پولادینی که میان دو کشور در نتیجه سیاستهای استکباری دولتمردان واشنگتن ایجاد شده با این نوع مذاکرات فرو نخواهد ریخت. اجلاس بغداد، صحنهای دیگر از رویارویی و نبرد ایران و آمریکا در خصوص امنیت عراق بود. ایران در این اجلاس وظایف اشغالگران را در خصوص عراق به آنها گوشزد کرد و در آن هیچگونه بده و بستان و یا طرح مباحث اختلافی مربوط به ایران و آمریکا مطرح نشد. از این رو نگرانیهای مقتدی صدر از مذاکرات ضمن اینکه قابل درک است بایستی این نکته برای ایشان تشریح گردد که در این مذاکرات برخلاف عرف مذاکرات دیپلماتیک، معاملهای وجود ندارد بلکه مبانی مذاکرات تفهیم وظایف اشغالگران است.
3ـ گروه جبهه التوافق عراق که نگران انجام مذاکرات ایران و آمریکاست و آن را دخالت بیگانگان در امور داخلی عراق میداند بایستی به این سئوال پاسخ دهد که چرا از دخالت پنهان و آشکار برخی از کشورهای عربی منطقه در گسیل نیروهای تروریستی به عراق و حمایت تسلیحاتی آنها که منجر به کشتار شهروندان عراقی شده است اظهار نگرانی نمیکند و چرا در مقابل اشغالگران موضعی شفاف، صریح و توأم با عمل اتخاذ نمیکند. جامعه عراقی بهتر از همه میدانند که ایران به درخواست و اصرار دولت قانونی و مردمی عراق به این مذاکرات روی آورده و هدفی جز کمک به برقراری ثبات و امنیت عراق و خروج اشغالگران و نیروهای تروریستی تحت حمایت آنها از این کشور ندارد. ایران امنیت عراق را امنیت خود و بیثباتی این کشور را مخاطره امنیت ملی خود قلمداد میکند. لذا گروه جبهه التوافق عراقی به جای اعتراض به اجلاس بغداد و فرافکنی روابط پنهان خود با اشغالگران و گروههای تروریستی بهتر است همگام با دولت قانونی و اکثریت مردم عراق دفع اشغالگران و طرد نیروهای تروریستی را از عراق طلب نماید تا آرامش و ثبات به این کشور بحرانزده بازگردد.