کابوس‌های دولت بوش

برگردان: فرزان شهیدی
دولت جرج بوش در ماه های واپسین ریاست خود شاهد ناکامی ها و بحران های بی شماری است، به گونه ای که کار جمهوری خواهان در معرکه انتخاباتی ریاست جمهوری آتی دشوار شده است.
جان مکین نامزد این حزب، نهایت تلاش خود را می کند تا بلکه آرای شهروندان آمریکایی را به خود جذب کند. وی در مناظره اخیر خود با رقیب خود از حزب دمکرات، ادعا کرد جنگ عراق برای آمریکا یک پیروزی کامل بوده است. اما اوباما در پاسخ، به عملیات اخیر آمریکا در پاکستان اشاره کرد که به عقیده تحلیلگران یک حماقت تمام بوده و اعتبار ابرقدرت جهان را زیر سوال برده است.
اوباما تنها به مورد پاکستان اشاره نکرده است و اگر مکین از دستاوردهای آمریکا در عراق و بهبود نسبی روند سیاسی و امنیتی این کشور سخن می راند، رقیب وی به پرونده های پیچیده ای همچون گرجستان، سومالی، آمریکای لاتین و هسته ای ایران نظر دارد که کاخ سفید در مدیریت آنها توفیقی کسب نکرده و بلکه می توان گفت ناکام بوده است.
این پرونده ها به اضافه بحران مالی در داخل آمریکا حاکی از آن است که دولت بوش در آستانه وداع با کاخ سفید، با کابوس های متعددی مواجه است.
حتی پاکستان که هم پیمان آمریکا در مبارزه با تروریسم محسوب می شود، خطری بالقوه علیه واشنگتن به شمار می آید. ضعف دولت فعلی و رشد گروه طالبان در این کشور و امکان دستیابی آنها به تکنولوژی هسته ای پاکستان خطری است که از دید مراکز اطلاعاتی و امنیتی آمریکا به دور نمانده و هشدارهایی در این باره به بوش داده اند. عملیات اخیر آمریکا در یک منطقه قبیله ای پاکستان و کشته شدن چندین تن از شهروندان بی گناه پاکستانی، موجب تقویت احساسات ضد آمریکایی در این کشور حتی در میان ارتش پاکستان شده است.
افزایش عملیات های انتحاری در پاکستان که در سال میلادی جاری رشد فزاینده ای داشته است، واکنشی است به سیاست های آمریکا در پاکستان و افغانستان که برای نمونه می توان به انفجار هتل ماریوت اشاره کرد که موجب قتل 54 تن از جمله سفیر چک و دو نظامی آمریکایی گردید.
طبق برخی گزارش های منابع اطلاعاتی، در درگیری های مرزی میان ارتش پاکستان با نیروهای ناتو، عناصر طالبان به کمک ارتش پاکستان شتافته اند. این امر نشان گر آن است که معادلات در پاکستان، برضد آمریکا در حال تغییر است و به تبع آن اوضاع افغانستان نیز متغیر خواهد شد.
پاکستان می رود تا رابطه خود را با طالبان بار دیگر تحکیم کند تا نه تنها در برابر افغانستان که حتی در برابر رقیب دیرین خود یعنی هند نیز ابزار فشار تازه ای ایجاد کند، خصوصا آن که هند رابطه خود را با کابل قوی تر کرده است.
آمریکا در سایر مناطق هم وضعیت بهتری ندارد. محور ایران، سوریه، حزب الله و حماس همچنان گرانیگاه مقاومت را تشکیل می دهد و این محور نه تنها تضعیف نشده بلکه پس از جنگ سی و سه روزه و تحولات اخیر لبنان، قدرت بیشتری یافته است.
عراق علیرغم بهبود نسبی امنیت، همچنان آبستن حوادث فراوان است و برای مثال آمریکایی ها در تحمیل توافق نامه امنیتی به عراقی ها، آن گونه که از ابتدا طراحی کرده بودند، دچار تنگنا شده اند.
در گرجستان برنده اصلی بحران، روسیه بود و به تعبیر یکی از نویسندگان آمریکایی با آن که آمریکا هزینه زیادی کرد، اما مدال طلای بحران قفقاز بر گردن ولادیمیر پوتین آویخته شد.
سوالی که ذهن ناظران را به خود مشغول ساخته آن است که آیا تغییر معادلات منطقه ای موجب شکست جمهوری خواهان در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نخواهد شد؟ پرسش مهم دیگر آن است که دمکرات ها در صورت پیروزی در انتخابات، با چنین پرونده های بغرنجی چگونه تعامل خواهند کرد و آیا شعارهای انتخاباتی اوباما که دارای نوعی انعطاف است، در عمل موفق خواهد بود؟ این در حالی است که جمهوری خواهان در تحقق این شعارها تردید داشته و همواره اوباما را به فقدان تجربه سیاسی متهم می سازند.
شاید پیش بینی وضعیت آینده کار ساده ای نباشد، اما آن چه مسلم است آن است که حاصل کار هشت ساله دولت بوش به ویژه در منطقه خاورمیانه آکنده از ناکامی و ناکارآمدی هاست و بار دیگر چه جمهوری خواهان پیروز شوند و چه دمکرات ها، حل بحران های جاری کار آسانی نخواهد بود و پیامدهای آن تا مدت ها گریبان کاخ سفید را رها نخواهد کرد.