دکتر عباسعلی فرزندی اردکانی
مواضع و جهت گیری های متولیان انقلاب اسلامی در محیط فراملی مبتنی بر اصول، حکمت، عزت و مصلحت و با بهره گیری از نهادهای مسئول و متعهد به ارزش های انقلاب اسلامی باعث شده است که با وجود دشمنی های گسترده و بی منطق کشورهای سلطه گر و استعماری آرمان، علایق و اهداف انقلاب اسلامی در میان کشورهای مستقل، ملت ها و حرکت های مردمی جهان و به ویژه جنبش های اسلامی جایگاه مقبول و مناسب پیدا کند تا در نهایت روابط جمهوری اسلامی با همسایگان ، کشورهای اسلامی، نهضت های آزادی بخش و نخبگان جهان اسلام تقویت شود.
با گذشت سه دهه از حیات انقلاب اسلامی امروزه با وجود توطئه ها و دشمنی های زیادی که از طرف نظام سلطه با آن جایگاه رفیع و منزلت مناسب انقلاب اسلامی و ارزش های آن در محیط فراملی تحقق یافته است این جایگاه و منزلت را می توان با بررسی تاثیرات و بازتاب انقلاب اسلامی بر افکار و اندیشه شخصیت های مذهبی و سیاسی ، مراکز تحقیقاتی و مطالعاتی، استراتژی های غرب و شرق، دولت ها و ملت ها و جهان اسلام ، بازشناسی نمود.
بررسی ها نشان می دهد که هر چند دولت ها عموما به دلیل ماهیت غیر مردمی شان از انقلاب اسلامی استقبال ننموده و هر کدام به نوعی نگران اثرات انقلاب اسلامی برجامعه خود بوده اند، اما ابعاد و گستره انقلاب اسلامی و امواج ناشی از آن ملت ها ، جریانات و نخبگان و اندیشمندان بسیاری را به خود معطوف نموده به گونه ای که عموما ملت ها و جوامع اسلامی با نگرش مثبت از آن استقبال نموده اند.
مهم ترین تاثیرانقلاب اسلامی بر نظام بین الملل، احیای ارزش های اسلامی در سطح جهان بوده است زیرا انقلاب اسلامی اثبات نمود که ادیان به ویژه اسلام با گذشت زمان نه تنها به پایان راه خود نرسیده است ، بلکه به عنوان نجات دهنده بشریت که توسط افکار و اندیشه های مادی به قهقرا نزدیک شده است با عرضه قدرت معنوی مبتنی بر اعتقادات دینی و مذهبی توانسته است نسل رویگردان از ایدئولوژی های مادی را به آغوش اسلام بازگرداند، بر این اساس قرآن و آموزه های اسلامی در دنیای بعد از انقلاب اسلامی معنا و مفهوم جدیدی پیدا کرده است.
با توجه به این که انقلاب اسلامی در اوج تثبیت نظام دوقطبی ظاهر شد و نظام دوقطبی را به چالش کشید،می توان گفت که فروپاشی نظام دوقطبی و ایجاد چالش برای نظام های طراحی شده در غرب از تاثیرات انقلاب اسلامی بر نظام بین الملل بوده است.
انقلاب اسلامی همچنین توانست گفتمان منازعات جهانی را که عموما بر پایه منازعات دولت ها و اتحادیه ها و ائتلاف میان آن ها جریان داشت را تغییر داده و گفتمان جدیدی را مطرح نماید . در این رویارویی صاحبان قدرت و زور با توده های مردم رو در رو شده و جنگ واقعی میان مستکبرین از یک طرف و مستضعفان جهان از طرف دیگر می باشد. با این گفتمان مرزبندی های جغرافیایی، نژادی ، قومی و حتی مذهبی، در تخاصم بین المللی تغییر کرده است. این تغییر گفتمان به نوعی صف بندی های جهانی را هم تغییر داده است و در نتیجه خیزش مستضعفین علیه مستکبرین موجودیت پیدا کرده است که نمونه این خیزش را می توان در شکل گیری حرکت های مردمی چون جنبش مقاومت حزب الله در لبنان و انتفاضه ملت فلسطین مشاهده نمود. ظهور اسلام سیاسی و مطرح شدن این گفتمان در علوم سیاسی و روابط بین الملل که طرفداران آن در جست وجوی قدرت سیاسی- اجتماعی هستند نیز در دنیایی که در آن لائیسم و سکولاریسم ترویج شده و حامیان این اندیشه دین را افیون ملت ها قلمداد می کنند، از نتایج مهم تاثیرات انقلاب اسلامی بر نظام بین الملل است.