*جایگاه صبر و استقامت در آموزه های دینی
صبر داشتن، استقامت ورزیدن و مستحکم بودن، واژه هایی است که در ادبیات دینی ما بسیار فراوان مورد استفاده قرار گرفته است. در تعریف صبر آمده: «صبر خودداری از جزع و ناشکیبی و از دست ندادن تدبیر است.» بنابراین فرد، گروه، جامعه و یا امتی که برای رسیدن به اهداف و آرمانهای ارزشمند خود و برتری کلمه حق به موانع و مشکلات درونی از قبیل سستی، تنبلی، نومیدی، وسوسه های شیطانی، ترس، دلهره، اضطراب و یا موانع بیرونی از قبیل دشواری راه، آتش و جنگ دشمن، تحریم ها و فشارهای اقتصادی، کارشکنی ها و ... برخورد می کند و در برابر تمامی این مشکلات دست به مقاومت و ایستادگی زده و صحنه را ترک نمی کند، جملگی در گروه صابرین و استقامت پیشگان به شمار می آیند.
سفارش همه انبیا و ائمه معصومین بر صبر بوده است. امام حسین (ع) در آخرین لحظات زندگی در روز عاشورا به امام سجاد (ع) چنین سفارش کرد: «یا بنی: اصبر علی الحق و ان کان مرا» (پسرم بر سر حق بایست و صبر کن هر چند تلخ و ناگوار باشد.)
*استقامت شرط پیروزی جبهه حق
این تصور که جبهه حق از این جهت که بر حق است به راحتی و بدون دردسر و با کمترین هزینه شکل می گیرد و در آن آرمان های الهی تحقق پیدا می کند، پنداری ناصحیح بیش نیست. مطالعه تاریخی و تحلیلی زندگی پیامبران بزرگ الهی و صاحب شریعت، نشان می دهد که هیچ یک از انبیا الهی برای پیشبرد حق و دعوت مردم به توحید و یگانه پرستی، بدون مانع و دردسر نبودند. گویا این یک سنت الهی است که هر گاه پیامبری برای هدایت مردم مبعوث به رسالت گردید، شیاطین جن و انس با بسیج تمام نیروها و امکانات خود، به مقابله با انبیا برخاسته اند.
بنابراین توطئه، فتنه انگیزی، مبارزه و مخالفت از سوی مخالفان با جبهه حق و پیروان حق، یک قاعده و اصل بوده و هست و تنها از طریق مبارزه با این توطئه ها و ایستادگی در برابر فشارها و تهدیدات می توان جبهه حق را مستقر نمود و آن را پایدار ساخت. پیشرفت های اسلام و مسلمین مرهون استقامت و پایداری آنان در برابر همه فشارها و توطئه ها بود. ایستادگی مسلمانان در برابر فشارها به واسطه ایستادگی شخص پیامبر اکرم (ص) در برابر تمامی فشارها بود. بنابراین شرط پیروزی جبهه حق و پیشرفت آن در ایستادگی و مقاومت است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در فرمایشات خود در 27 رجب می فرمایند: «... پیغمبر ایستاد. این ایستادگی، این استقامت همراه با معرفت عمیق به آن هدفی که به سوی آن حرکت می کند و آن راهی که آن را می پیماید، پیشتوانه همه پیشرفتهای پیغمبر و پشتوانه شکوفایی این حرکت عظیم شد. بله، حق پیروز است، اما بشرطها، شرط پیروزی حق، دفاع از حق است. شرط پیروزی حق، ایستادگی در راه حق است.»
*صبر و تولید استقامت
یک جبهه، یک جامعه و یک گروه در برابر دشمنان خود کی دست به استقامت می زند؟ یک گروه یا جامعه سست، ضعیف و ذلیل در برابر دشمن نمی تواند به یکباره و یک شبه ماهیت عوض کرده و به گروه یا جامعه ای قوی، مستحکم و پایدار در برابر فشارها و توطئه های دشمنان خود تبدیل شود. این ایستادگی جمعی و گروهی باید از یک نقطه شروع شود و لحظه به لحظه بر دایره و وسعت آن افزوده شود. استقامت رهبران و خواص اهل حق در یک جامعه، تولید صبر و استقامت برای دیگران می کنند. کما اینکه ضعف و ترس خواص نیز در جامعه تولید ضعف، ترس و وحشت می کند.
اگر مسلمانان در صدر اسلام در برابر فشار کفار و مشرکین دست به مقاومت زدند، این صبر و استقامت مسلمانان، ریشه در ایستادگی و صبر و مقاومت پیامبر اسلام در برابر فشارها و خواسته های کفار و مشرکین دارد. در واقع صبر و استقامت پیغمبر مانند نقطه کانونی موج در گروه محدود مسلمانان ایمان آورنده، ایجاد روحیه ایستادگی نمود و آنان را به انسان هایی مستحکم، مقاوم و خستگی ناپذیر در برابر فشارها و سختی ها تبدیل کرد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در همین راستا با ذکر داستان ملاقات ابی طالب با پیغمبر و ارائه مشوق های مشرکین به ایشان جهت دست کشیدن از رسالت خویش که با مقاومت پیامبر مواجه شد و تحولی که در عموی پیامبر ایجاد شد می فرمایند: «... این ایستادگی، ایستادگی می آفریند. این استقامت از پیغمبر، ریشه استقامت را در ابوطالب مستحکم می کند. این پای بندی به هدف، نترسیدن از دشمن، طمع نورزیدن در آنچه که در دست دشمن است، دل نبستن به امتیازی که دشمن می خواهد بدهد در مقابل متوقف کردن این راه، ایستادگی می آفریند.»
*ایستادگی در همه صحنه ها
اسلام به ما می آموزد که مسلمانان باید در تمامی شرایط و احوال در برابر دشمنان و مخالفان محکم و استوار باشند. ایستاگی صرفا محدود به میدان رزم و صحنه جنگ نیست. صلابت، قاطعیت، شجاعت و روحیه مقاومت و سازش ناپذیری مسلمانان باید در تمامی صحنه ها جلوه گر باشد. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در این خصوص با اشاره به آیه شریفه «محمد رسول الله و الذین معه اشداء علی الکفار رحماء بینهم»، می فرمایند: «اشداء بر کفار معنایش این نیست که با کفار دائم در حال جنگند. اشداء، شدت، یعنی استحکام، استواری، ... استحکام یک وقت در میدان جنگ است، یک جور بروز می کند، یک وقت در میدان گفت وگوی با دشمن است، یک جور بروز می کند.» بنابراین، این مواجهه ممکن است به صورت جنگ یا به صورت گفت وگو، مذاکره، تعامل، یا هر شکل دیگری باشد.
*استقامت در برابر تحریم اقتصادی
تحریم اقتصادی مقوله جدیدی برای واداشتن یک گروه و یا جامعه برای تسلیم شدن نیست. این حربه در دوران های گذشته نیز همواره استفاده شده که نمونه برجسته آن را در صدر اسلام مشاهده می کنیم. سران قریش مسلمانان را به مدت سه سال در شعب ابی طالب در محاصره اقتصادی قرار دادند و شدیدترین فشارها را برای تسلیم کردن آنان اعمال کردند. اما ایستادگی، صبر و استقامات مسلمانان در این سه سال، آنان را پیروز این نبرد اقتصادی کرد. این ایستادگی در شعب ابی طالب، ریشه در همان ایستادگی اولیه پیغمبر و یاران محدودش داشت. مقام معظم رهبری ، این حماسه ایستادگی مسلمانان در برابر تحریم اقتصادی دشمنان را اینگونه تشریح می فرمائید:« همان ایستادگی اول بعثت، منجر می شود به استقامت عجیب سه ساله در شعب ابی طالب، شوخی نیست، سه سال در یک دره ای در مجاورت مکه، بدون آب، بدون گیاه، در زیر آفتاب سوزان...با یک چنین وضعیت سختی، سه سال را گذراندند.. این شوخی است؟»
تحریم اقتصادی مسلمانان از سوی کفار و مشرکین در مکه بسیار شدید بود و شاید نمونه مشابه نتوان در تاریخ برای آن پیدا کرد. شرایط سختی بر مسلمانان بوجود آمد و لکن مسلمانان ، با توکل برخدا و صبر و استقامت وصف ناشدنی، از این آزمون الهی سربلند و پیروز خارج شدند. رهبر معظم انقلاب اسلامی مصائب و سختی هایی که بر مسلمانان در شعب ابی طالب گذشت را اینگونه بیان می دارند:« ... شب تا صبح بچه ها از گرسنگی گریه می کردند که صدای گریه بچه ها از توی شعب ابی طالب به گوش کفار قریش می رسید و ضعفای آنها هم دلشان می سوخت، اما از ترس اقویا جرئت نمی کردند کمک کنند. اما مسلمان که بچه اش در مقابلش پر پر می زد ( که چقدر در شعب ابی طالب مردند، چقدر بیمار شدند، چقدر گرسنگی کشیدند) تکان نخورد.)
*بصیرت و صبر دو شرط اصلی
چه کسانی می توانند در جبهه حق قرارگرفته و تا آخر خود را در این جبهه حفظ نمایند؟
حق کی و چگونه پا بر جا می ماند؟ موقعی که اهل حق انسانهایی با بصیرت بوده و دارای ویژگی صبر باشند. در واقع می توان گفت بصیرت داشتن و صابر بودن دو شرط اصلی برای حرکت در مسیر حق است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در همین فرمایشات 27 رجب می فرمایند:« من بارها این جمله را از امیرالمومنین نقل کرده ام که آن بزرگوار فرمود:« لا عمل هذالعلم الا اهل البصر و الصبر ، یعنی این پرچم را کسانی می توانند بلند کنند که اولا بصیرت داشته باشند، بفهمند قضیه چیست، هدف چیست؟ ثانیا صبر داشته باشند. صبر یعنی همین استقامت، ایستادگی ، پابرجایی ، این را ما باید از بعثت در بگیریم.
*استقامت پیامبرگونه امام
اگر انقلاب اسلامی در مهمترین منطقه دنیا و در یک کشوری با نظام مورد حمایت قدرتهای جهانی و برخورداری از ارتش و دستگاه های اطلاعاتی و امنیتی به پیروزی رسید، علت آن را باید در صبر و استقامت و ایستادگی رهبری و پیروان آن دید. ایستادگی امام (ره) در راه هدف خود، ایستادگی ملت را به دنبال داشت و این ایستادگی بود که انقلاب اسلامی را به پیروزی رساند. مقام معظم رهبری در همین راستا می فرمایند: «در انقلاب خود امام بزرگوار، اول مومن به این راه و این هدف، می فهمید که اولین الزام این کار این بود که با توکل به خدا در این راه محکم بایستد. محکم ایستاد. جوانان این ملت هم با ایستادگی او ایستادگی پیدا کردند. آحاد این مردم هم وقتی که این چشمه صبر و سکینه لبریز شد و سرازیر شد، آنها را هم فراگرفت.»
*ایستادگی، انتخاب ملت ایران
ملت ایران به عنوان امت نمونه پیامبراعظم(ص) در عصر حاضر برای دفاع از حق و پیشبرد آن، راه استقامت و ایستادگی در برابر دشمنان را با تاسی و پیروی از آن حضرت انتخاب کرده است. اساسا پیروزی این انقلاب به خاطر ایستادگی امام و مردم بود و بقای سی ساله انقلاب و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران نیز به دلیل همین ایستادگی در برابر شیاطین و زورگویان عالم است. امروز دشمنان به ویژه کشورهای سلطه گری چون آمریکا و متحدین او به ایران و نظام اسلامی فشار می آورند، تهدید می کنند، به دنبال تحریم اقتصادی هستند تا شاید بتوانند عزم و اراده ملت ایران را در هم شکسته و او را از حرکت بازدارند. اما ملت ایران به خوبی می داند که موفقیت و پیروزی اش در گرو مقاومت و ایستادگی در برابر فشار و تحمل سختی ها در این راه است. ملت ایران می داند که استقلال و عزت به دست آمده در انقلاب اسلامی را باید با ایستادگی و استقامت در برابر فشارها و تهدیدات و تحریم ها حفظ کرد. ملت ایران می فهمد در چه راهی قدم گذاشته و برای چه این قدر تحت فشار قراردارد تا به عنوان مثال در مسئله ای چون فعالیت های هسته ای کوتاه بیاید. در موضوعی چون دفاع از ملت فلسطین کوتاه بیاید. ملت چون هدف را شناخته و خود را در جبهه حق و طرفدار حق می داند مصمم است که در این راه استقامت ورزد و به خوبی عاقبت سستی و کوتاه آمدن در برابر کفار زمان، مشرکین زمان، ابوجهل ها و ابولهب های زمان را هم می داند. حضرت آیت الله خامنه ای با اشاره به این ویژگی ملت ایران و شرایط کنونی می فرمایند:« من به ملت ایران، به پیروان بعثت محمدی (ص) عرض می کنم که راه، همین ایستادگی است. نظام جمهوری اسلامی به تبعیت از امام بزرگوارش این ایستادگی را انتخاب کرده است. ما از این ایستادگی سود بردیم و ضرر نکردیم.»
رهبر انقلاب اسلامی خواست دشمن را با اعمال فشار و حتی تطمیع ها و ارائه تشویق ها ، دست برداشتن ملت ایران از راه حق خود می دانند. در موضوع فلسطین، در موضوع هسته ای، در بحث حقوق بشر و در تمامی مسایلی که دشمن به ملت ایران فشار می آورد، یک خواست بیشتر ندارد و آن اینکه ملت ایران را از استقامت در راه حق بازداشته و او را تسلیم خود نماید.
* نصرت الهی برای کسانی است که استقامت می کنند
خداوند وعده فرموده که صابرین را کمک کرده و نصرت خود را برای آنان نازل کنند. اولین اثر صبر و استقامت ، تضمین پیروزی است. این یک سنت الهی است. تمام انبیای الهی با پیشه کردن صبر و استقامت ورزیدن در برابر فشارها و تحمل همه سختی ها به پیروزی رسیدند. حضرت علی علیه السلام می فرمایند:« انسان شکیبا و بردبار هرگز پیروزی را از دست نمی دهد. گرچه دستیابی به آن مدتی طول بکشد.» انسانهای صابر همواره خداوند را همراه خود دارند. قرآن در این خصوص می فرماید:« اصبروا ان الله مع الصابرین» انسانها و جوامعی که در راه حق دست به استقامت می زنند خداوند آرامش و سکینه قلبی را برای آنان نازل می کند. خداوند در این راستا می فرمایند:« ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموا تنزل علیهم الملائکه الا تخافوا و لاتحزنوا» آیات و روایات فراوانی وجود دارد که بر این معنا دلالت می کند هرگاه مومنان در راه حق دست به مقاومت بزنند و این ایستادگی را ادامه دهند، حتما خداوند آنان را بردشمنان پیروز می گرداند.
* ملت ایران پیروز نبرد هسته ای
بدون تردید ملت ایران پیروز نبرد هسته ای خواهد بود. ملت ایران برای اقامه حق و عدالت قیام کرد و 30 سال است که برای استمرار این راه در برابر دشمنان دست به مقاومت زده است. اکنون دشمنان روز به روز فشارهای خود بر ملت ایران و نظام اسلامی با بهانه قرار دادن فعالیت های هسته ای صلح آمیز ایران افزایش می دهند. آنها موضوع تصویب قطعنامه جدید را مطرح ساخته و سخن از تشدید تحریم ها به میان می آورند. لکن آنها نمی دانند که با ملت و مردمی طرف هستند که امت رسول الله است. این مردم رسول الله و یاران وی را برای تداوم صبر، استقامت و ایستادگی در برابر تمامی فشارهای آمریکا و ابوجهل ها و ابولهب های زمانی الگوی خودقرارداده اند. پیامبری الگوی ملت ایران است که با یاران سخت کوش خود حصر اقتصادی سه ساله در شعب ابی طالب را پشت سر گذاشت. آیا با چنین نگرشی، می توان ملت ایران را از تحریم اقتصادی ترساند و از این رهگذر او را از پای در آورد؟ هرگز، ملت ایران خود را پیروز این میدان دانسته و نه در برابر مشوق های تطمیع دشمن می گردد و نه از تحریم ها می ترسد. ملت مومن ایران با تبعیت از رهبر فرزانه خویش راه صبر و استقامت را ادامه داده و با اعتقاد راسخ به وعده های الهی بر این باور است که:
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند
در اثر صبر نوبت ظفر آید