بصیرت: قرار است امروز توافقنامه امنیتی عراق و آمریکا در مجلس ملی عراق به بحث گذاشته شود.
تشدید اختلاف نظرها و افزایش مخالفتها چند بار به تعویق بحث در مجلس عراق منجر شده است اما مقامهای دولتی اظهار امیدواری کرده اند زمینه برای به بحث گذاشتن توافق امنیتی عراق و آمریکا مساعد شده باشد.
مخالفان اما امیدوارند نمایندگان مجلس این کشور قانع شده باشند که توافق یاد شده منافع ملی عراق را تضمین نمی کند و از تصویب آن خودداری می کنند.
در سوی دیگر، موافقان انتظار دارند اصلاحات انجام شده در متن اولیه موجب تشویق نمایندگان به تصویب آن شود. جدا از آنچه رخ دهد این پرسش مهم مطرح است که این توافق، نیازهای کدام طرف، آمریکا یا عراق را برطرف می کند؟
هر چند پاسخ روشن و قابل قبول همگان وجود ندارد، ولی باور عمومی این است که توافق امنیتی عراق و آمریکا بیش از آنکه نیازهای عراقی ها را برطرف سازد، تضمین منافع آمریکاست.
علت آن است که عراق با مجوز شورای امنیت به اشغال آمریکا درآمد و این مجوز ماه های پایانی اش را سپری می کند، بنابراین پس از پایان مهلت مجوز شورای امنیت، این سازمان یا باید مجوز جدیدی برای ادامه حضور ارتش آمریکا در عراق صادر کند که در شرایط کنونی به دلیل مخالفت احتمالی روسیه و چین دور از ذهن به نظر می رسد و همچنین این احتمال که ارتش آمریکا امنیت عراق را به ارتش ملی عراق بسپارد و از این کشور بیرون برود، به دلیل آنکه واشنگتن در خاورمیانه هدفهای راهبردی دارد و به هیچ کدام از آنها دست نیافته است، ضعیف خواهد بود.
بنابراین در نگاهی واقع بینانه می توان گفت توافق امنیتی عراق و آمریکا با وجود تمامی موانع و مشکلات موجود، دست کم از نظر هواداران آن در دولت نوری مالکی مورد تأیید مجلس قرار می گیرد. درست از همین نگاه است که می توان گفت مجلس عراق با یک آزمون بسیار دشوار تاریخی رو به روست و هر تصمیمی که بگیرد، نه تنها سرنوشت عراق و ملت عراق را روشن می کند، بلکه پیامدهای این تصمیم برای خاورمیانه هم سرنوشت ساز است. در این میان، مجلس عراق با دو احتمال نگران کننده رو به روست.
1) تصویب توافق امنیتی سه سال دیگر عراق را در اشغال نگه می دارد.
2) تصویب نکردن توافق امنیتی ممکن است به جنگ داخلی و تشدید تضادهای قومی- مذهبی منتهی شود.
بی گمان هر دو احتمال موافق و مخالف دارد، اما آنچه مسلم است آمریکا حتی اگر مجلس عراق توافق امنیتی را تصویب نکند آن گونه که خوش بینان تصور می کنند از عراق بیرون نمی رود و ممکن است مرکزیت ارتش آمریکا مستقر در بغداد به اربیل انتقال بیابد که در این صورت عراق و منطقه با وضعیت جدیدی رو به رو می شوند. در عین حال، تصویب شدن یا تصویب نشدن توافق امنیتی در مجلس عراق از بعد منطقه ای و منافع کشورهای همسایه نیز مطرح است.
روشن است همسایگان عراق در ادامه حضور یا عدم حضور ارتش آمریکا وضعیت متفاوتی را برای خود متصور خواهند بود و این را نیز در محاسبات نهایی پیرامون سرنوشت توافق امنیتی در مجلس عراق نمی توان نادیده گرفت.