کلاسیسیسم

کلاسیسیسم( Classicism) یا به تعبیری نئوکلاسیسیسم مکتب هنری و ادبی و رویکرد فرهنگی است که با رنسانس و در عصر جدید آغاز شده است و یکی از ویژگی های مهم آن تلاش به منظور احیای تراث ادبیات کلاسیک یونان- روم باستان و بی توجهی به میراث ادبیات شبه دینی قرون وسطای مسیحی است.
اصطلاح «کلاسیسیسم » از واژه «کلاسیس» در زبان لاتین گرفته شده است که به معنای طبقه، گروه و زیربخش می باشد. ادبیات نئوکلاسیک اولین صورت ادبی- هنری عصر جدید است که از حدود قرن شانزدهم میلادی ظهور کرده و در نیمه دوم قرن هفدهم و نیمه اول قرن هیجدهم بر ادبیات و هنر اروپا چیرگی داشته است. ادبیات و هنر نئوکلاسیک تلاش می کرد با تکیه و تاکید افراطی برعقل گرایی مدرن و منطق عقلانی نهفته در آن از یک سو و احیا میراث ادبیات غیردینی یونانی- رومی از سوی دیگر، نوعی رویکرد هنری - ادبی مدرن که تکیه برعقل گرایی دکارتی دارد ، پدید آورد.
اصولا مبنای عقل مدرن، خودبنیادی و تصرف در دنیا و استیلاجویی نسبت به طبیعت و انسان ها و اعداد اندیشی صرف است.«فرانسیس بیکن» یکی از نظریه پردازان مدرن، هدف از عقل مدرن را افزایش قدرت بشری می داند و نه افزایش معرفت و «دکارت» شاخص ترین نماینده عقل مدرن ، آدمی را مالک الرقاب تلقی می کند. عقل جدید در واقع تجسم سیطره آشکار نفس اماره است و ایدئولوژی ها و مکاتب فکری بشری نظیرلیبرالیسم، فاشیسم و مارکسیسم بر مبنای همین عقلانیت مدرن بریده از وحی پدید آمده اند و به نوعی هر کدام قصد سلطه گری و سیطره برانسان ها و جهان را دارند.
از این رو نئوکلاسیسم نخستین صورت هنری- ادبی عصر مدرن برمبنای اصالت عقل مدرن است که با رویکرد خود بنیادانه بشری به خود و هستی پدیدآمد که برخی ویژگی های آن بدین قرار است:
1- تاکید براحیا و نحوی بازآفرینی میراث ادبیات یونانی و رومی ماقبل مسیحیت؛
2- تاکید بر اصالت عقل و قانونمندی در آفرینش های هنری و ادبی؛
3- توجه به وجوه اخلاق مورد توجه بورژوازی نوظهور در عرصه های هنری و ادبی؛
4- تاکید برتوصیف زیبایی ها وپرهیز از بیان زشتی هایی چون فقر، فساد و رذائل اخلاقی؛
پای بندی‌های اخلاقی نئوکلاسیسیست ها هم بر پایه معیارها و موازین اخلاق سودجویانه بورژوایی تنظیم گردیده است. «راسین»، «کورنی» و «ولتر» نمونه هایی از نویسندگان معروف نئوکلاسیک هستند.