فتحالله پریشان
«یکی از کارهایی که در سازماندهی حوزه لازم است، آمارگیری است... یکی از کارهایی که باید حتما انجام بگیرد، سریع هم باید شروع بشود و چند سال هم طول خواهد کشید، اما برکاتش خیلی زیاد خواهد بود، همین مسئله آمارگیری است... آنوقت دنبال آمارگیری، نظام ارزشیابی پیش می آید.»
فراز فوق از بیانات ارزشمند مقام معظم رهبری در دیدار با طلاب و فضلا در 8/9/86 گزینش شده تا به عنوان آخرین مطلب از این دیدار مورد واکاوی قرارگیرد. بدون شک آمار و ارقام صحیح زیربنای ضروری یک برنامه ریزی موفق محسوب می شود. از همین رو به تناسب اهمیت برنامه ریزی، حائز اهمیت دوچندان است. دسته بندی و نظم بخشی به امور روحانیت و حوزه های علمیه کشور در گرو داشتن آمار از آن در ابعاد مختلف است. مجموعه روحانیت وحوزه های علمیه به عنوان یک مجموعه مذهبی مسئول امور مذهبی و اعتقادی مردم بایستی همانند یک سیستم ، دارای بازخورد از تاثیرات کار روحی و معنوی خود باشد تا بتواند میزان تاثیرگذاری در نفوس و محیط پیرامونی خود را بسنجد و به توانایی های تبلیغی خود پی ببرد و از آنجا که آمارگیری یک دانش محسوب می شود بایستی برای آموزش و نتیجه بخشی آن زمان و پول هزینه کرد. تعداد روحانیون در کشور، حدود تحصیلی آنها، میزان فضل و دانش آنها، برجستگی های اخلاقی، توانمندیهای تبلیغی و میزان تاثیرگذاری آنها و ... چیزهایی است که امروز شاید در اطلاعات علمی حوزه های ما منعکس نیست. مقام معظم رهبری در برنامه های تحولی که برای حوزه سفارش می فرمایند به این مسئله (آمارگیری) توجه شایانی مبذول می دارند و مسئولان امر را موکدا سفارش به آغاز کار ولو اینکه چند سال هم طول بکشد، می نمایند. با آمار که به تبع خود، نظام ارزشیابی را هم به همراه می آورد ، خروجی، ورودی، آفات ، آسیب ها، نقاط قوت و ضعف کار مشخص می شود و دلسوزان حوزه را وادار به اصلاح و ارائه راه حل برای برون رفت از مشکلات می نماید.
در این زمینه نیز تشکیلات حوزه و سازماندهی حوزه در کنار شورای عالی با فراست و زیرکی نهاد مدیریت حوزه می تواند یک مجموعه نظام ارزشیابی و آمارگیری فعال، سبک و بالنده را ایجاد نماید. بسیاری دیگر از مطالبات تحول محور مقام معظم رهبری از حوزه در صورتی جامه عمل به تن می کنند که این قسمت از خواسته معظم له شکل نهادی وعملیاتی به خود گرفته باشد. به عنوان مثال افزایش منزلت اجتماعی فضلا و اساتید، حمایت های مادی و معنوی از طلاب و روحانیون، تشکیل موسسات آموزشی و ترویجی برای تبلیغات بین المللی و ... همه در گرو توجه جدی به بحث آمار حوزه و نظام ارزشیابی پویای آن است. در پایان امید است همگان ضمن پی بردن به ضرورت، اهمیت و ماهیت برنامه های تحولی برای حوزه های علمیه، گام های موثری در این راستا بردارند تا انشاءالله شاهد شکوفایی حوزه های شیعه بیش از پیش باشیم.