دکتر محمدعلی تابنده ـ استاد دانشگاه
بورس نیویورک در آخرین روزهای سال 2007 ، با نوسانات زیادی مواجه شد، بطوریکه شاخص داوجونز با هفتاد و شش صدم درصد کاهش به 13 هزار و 264 واحد رسید و شاخص نزدک با هشتاد و سه صدم درصد کاهش در دو هزار و 652 واحد بسته شد. بورس نیوریورک در ماههای پایانی پارسال ، متاثر از بحران موجود در املاک و مستغلات ، روزهای سختی را پشت سر گذاشت و موجب کاهش رشد اقتصادی آمریکا و رکورد در بخش های مختلف شد.
اگرچه بانک مرکزی آمریکا با دخالت در بازار و تزریق میلیاردها دلار به بورس، مانع افت بیش از پیش شاخص ها شد. این بحران حتی به بازارهای معتبر اروپایی و آسیایی نیز کشیده شد . در بورسهای اروپایی هم شاخص فوتسی در بورس لندن ، با سی و یک صدم درصد کاهش به شش هزار و 451 واحد رسید و شاخص کک در بورس پاریس با بیست و سه صدم درصد کاهش در پنج هزار و 614 واحد بسته شد اما شاخص دکس در بورس فرانکفورت ، سی و شش صدم درصد افزایش داشت. در بورس توکیو نیز شاخص نیکی با یک و شصت و پنج صدم درصد کاهش ، در پانزده هزار و 377 واحد بسته شد.
بسیاری از تحلیلگران بر این عقیده اند که در صورت وقوع رکود در اقتصاد ایالات متحده ، اقتصاد آسیا می تواند به سلامت این دوره را پشت سر بگذارد.
افزایش رشد تجارت میان کشورهای آسیایی، وابسته گی این کشورها را در سال های اخیر به اقتصاد ایالات متحده کاهش داده است.
هرچند که وقوع رکود در ایالات متحده بوسیله ایجاد کاهش تقاضا برای صادرات کشورهای آسیایی ، می تواند بر رشد اقتصادی این کشورها تاثیر منفی بگذارد، اما افزایش سریع قدرت خرید طبقه متوسط در آسیا تقاضا برای محصولاتی از قبیل اتومبیل، محصولات الکترونیکی و لوازم خانگی را افزایش خواهد داد.در عین حال تقاضای شدید برای نفت خام ، سنگ آهن و سایر کالاهای مورد استفاده در ساخت جاده ، سیستم های فاضلاب شهری و ساختمان های اداری، به خصوص از جانب اقتصادهای نوظهوری همانند چین و هند می تواند بازار این محصولات را در آسیا حمایت نماید.در ماه گذشته هانس تیمر، یکی از اقتصاددانان بانک جهانی در سخنرانی خود اعلام کرد که اقتصاد ایالات متحده ، دیگر همانند قبل تعیین کننده نمی باشد.
اقتصاد کشورهای اروپایی با اقتصاد ایالات متحده وابسته است و به همین جهت شاهد کاهش ارزش دلار در جهان بودیم.رکود اقتصاد در ایالاتی مثل کالیفرنیا بیش از دیگر ایالات آمریکا بوده است . بانکهای آمریکا برای تامین برخی نیازها وام های زیادی را به مردم پرداخت کرد که بازگشتی نداشت و مردم وام های خود را به بهایی پایین در اختیار افراد دیگر گذاشتند.در بخش مسکن نیز مواجه با موج بسیار وسیعی شد که تبعات آن بر اقتصاد این کشور بی تاثیر نبود.بحران بر سیستم اقتصادی ایالات متحده به دلیل مسایلی است که در بستر زمان حل نشده است و هم اکنون دلار کاهش ارزش داشته و خزانه داری ایالات متحده با این کاهش روبرو است.اگر ایالات متحده را با اقتصاد قوی برخی کشورها مانند چین مقایسه کنیم خواهیم دید که در چند سال اخیر آمریکا در اقتصاد رشدی نداشته است و این به ضعف مدیریت این کشور بر می گردد.کسر بودجه در آمریکا عمیق است و این واقعیتی است که ایالات متحده با آن روبرو است.
آمریکا برای حفظ اقتصاد خود یارانه هایی را پرداخت می کند که این امر ضربه به تعادل اقتصاد می زند. تاکنون هیچ دولتی به اندازه دولت بوش در اقتصاد به این اندازه ضعیف عمل نکرده است.
سیاست اقتصادی این کشور بر تولیدات نظامی است و آمریکاییها برای اجرای سیاست های غلط خود در منطقه بودجه نظامی خود را افزایش دادند و به دنبال آن اقتصاد آمریکا از آن متاثر شد و روند نزولی را در پیش گرفته است.