حسین ایرانىوند
فضاى سیاسى ایـران در دو سال اخیر مجـمـوعه اى از بلـوف هاى سیاسـى را پشت سر گذرانیده که استعفأ،خروج از حاکمیت و رفراندوم بارزترین آن ها به شمار مى آیند . به طور کلى بلوف نوعى تهدید است که براى امتیازگیرى ،واداشتن حریف به عقب نشینى و یا کسب مواضع برتر سیاسى صورت مى گیرد .هدف از بلوف ،قرار دادن بازیگر مقابـل در شـرایطى است که ناگزیر از تـن دردادن به خـواسته هایمـان شود .این امر غالباً از طریق ترسیم عواقب و پیامدهاى منفى اصرار بر وضع موجود امکان پذیر مى شود .مشخصاً بلوف براى موفقیت ،نیازمند اثبات » اعتبار «تهدیدات خود است ، یعنى مجموعه ى اقدامات و حرکات یک بازیگر باید به نقطه اى منتهى شود که بازیگر مقابل اعتبار تهـدیـدات را پذیرفته و به لحاظ روانى آمـاده نرمش و عقب نشینى شـود .اعتبار،به عنـوان هسته ى اصلى هر گـونه سیاست تهدید، در چارچوب اصل هزینه ـ فایده جاى گرفته و عمل مى کند . بدین ترتیب که کلید اصلى » اعتبار «، قابلیت یک بازیگر در اقناع بازیگر مقابل است دایر بر این که خـود صاحب عـزم و اراده بیشتـرى است و در نتیجه آمـادگـى تحمل سطح بالاترى از خطر را نسبت به دیگرى دارد .
به طور کلى ، بخش اعظم «هزینه هـا »و رقابت در تقبل خطـر بـوده و بـرخلاف تصور متـعـارف این «اعتبـار » و «منـافـع » است که تعیین کننـده بـوده و نقش محورى ایفا مى کنند و نه «خطرها » .هر بازیگرى که نشان دهد از توان خطرپذیرى بیشترى نسبت به بازیگر «سودها » مقابل برخوردار است ،قادر خواهد بود نتیجه بازى را به نفع خود رقم بزند .کوشش براى به نمایش گذاشتن و سپس ترساندن رقیب از هزینه هاى اقدام احتمالى خود، در اصل ، سازوکارى است براى کاستن از توان ریسک پذیرى رقیب و بدین منظور به کار مى رود که تـوان رقابت دیگرى در خطرپذیـرى کاهش و در مقابل توان خـود افزایش یابد . گروه هاى افراطى داخل کشور بـراى موفقیت در سیاست تهدیـد خـود، باید نشان مى دادند کـه :اولا )در اقدامات خود بسیار جدى هستند و تـزلـزل ،تردید و بى تصمیمى در بین شان جایى ندارد، ب )ذره اى عقب نشینى نمى کنند و همچنان با سرعت به طرف نقطه خروج و استعفاء به پیش مى روند، ج )در صورت لزوم و هر آینه رقیب تن به عقب نشینى نداد، آماده تحمل سطح بالایى از خطر را دارند که ترک پست ها و مناصب ،تنها نقطه آغـاز آن بـوده و در مراحل بعـدى نیز مقابلـه و صف آرایى علیه نظام قرار دارد .
این سه شرط ، مجموعاً و در کنار هم ، مى توانستند موفقیت سیاست بلـوف افراطیون را تضمین کنند، اما آنان نتواستند حتى یک شرط از این شرایط سه گانه را برآورده سازند .بجاى جدیت و هماهنگى و اتفاق نظر شاهد تردید،تزلزل و تشتت و ناهماهنگى بودیم ، هر چه زمان مى گذشت و به نقطه خروج نزدیک مى شدیم به جاى افزایش سـرعت و قاطعیت ، شاهد کاهش آن بـودیم و در نهایت آنان نشـان دادند حتى حاضر به ترک مناصب خود نیستند چه رسد به این که وارد فاز مقابله و برخورد با نظام شوند .