سردرگمى

محمدجعفر جوادى نوبندگانى
ارســال مــقـــدارى کــمــک بـــراى زلزلـه زدگان شهـرستان بـم تـوسط دولت آمریکا، مذاکره تلفنى معاون وزیر خارجه آن کشور با نماینده ایران در سازمان ملل ، قطع موقت و محدود تحریم اقتصادى و اعلام آمادگى وزیـرخـارجه آمریکـا بـراى مذاکره با دولت ایران ، برخى از نمایندگان مــجــلــس ، تــعـــدادى از اصـــحـــاب مطبوعات ، بعضى از احزاب و تعـدادى از سیاسیون کشـور را بار دیگر دستپاچـه کرد و با ولع وص ناپذیرى مسئولان نظام را تشویق به قبول درخواست دولت مذکور نمودند .از همین رو آنان از جواب منفى مـسـئــولان کـشـور بـه ایــن درخـواسـت برآشفتند و از تریبون مجلس و مطبوعات وااسفـا سـردادند که فـرصـت را از دست دادیم و مسئولان موقعیت شناس نیستند و ... قبل از هر اظهـارنظرى چنانچه ایـن دوستان به چند سـؤال پاسخ دهند شایـد آسان بتوان به نتیجه رسید؛
1 ـ آیا دولت آمریکا به کشور ایـران ظلم و ستم کرده است ؟
2 ـ آیا دولت ایـران محتاج رابطه بـا آمریکاست ؟
3 ـ آیا سیاست جمهـورى اسلامى در مقابل آمریکا طى 25 سال گذشته از درایت ، ثبات و واقعگرایى برخوردار بوده است ؟
4 ـ آیا سیـاسـت دولت آمـریـکـا در قـبـال ایــران بـعـداز پــیــروزى انـقــلاب اسلامى ، افـراطى و یا دچار سـردرگمـى بوده است ؟ در پاسخ سؤال اول از آنجا که برخى مـقـامـات (مـانـنـدخــانــم آلــبــرایــت ، وزیرخارجه سابق )و مطـبـوعات آمریکـا بارها مطرح کرده اند که ایالات متحده از کودتاى 28 مرداد 32 براى مدت 25 سال با حاکم کردن سیاه ترین نـوع دیکتاتورى بـر کــشــور و چـپــاول ثــروت مـلــت ، بزرگ ترین جنایت را در حق کشور ایران مـرتکب شـده اسـت و بـعـد از پـیـروزى انقلاب نیز از هیچ ظلم و جنایتى ماننـد حـمـایـت از تـروریـسـت هـا، کــودتـاى نظامى ،تـشـویـق عـراق به جنگ عـلـیـه ایـران ، محـاصـره اقتـصـادى ، تـهـاجـم سیاسى ، تبلیغاتى و فـرهنگى خـوددارى نکرده است .اکنـون نیم قرن است ملـت ایران از دولت آمریکا بدى و خیانت دیده است بـعـیـد اسـت دوستـان اکـنـون نظـر دیگرى داشته باشند . امـا در پـاسـخ ســؤال دوم ، دولـت آمریکا نشـان داد اگـر نـیـازمند نـبـاشـد، به هیچ وجه حاضر به مذاکـره نمى شـود، حتى اگر دولت درخواست کننده حاضـر باشد حداکثر امتیـاز را هم بدهد؛ نمـونه آن دولت عـراق در زمان صـدام حـسـیـن است که براساس اسناد و مدارک موجود این دولت حاضر شد هر نـوع امتیـازى را که دولت آمریکا بخواهد واگذار کند، اما رژیـم آمریکا احسـاس نـیـازى بـه دولت صدام حسین و مذاکره با وى نداشت لذا نپذیرفت .
علت درخواست آمریکا براى مـذاکـره بـا دولـت ایــران ، بـرخـاسـتـه از نیـازمندى آنهاست ، البته ممـکـن اسـت گفته شود ایـران هم نیاز دارد .اینجا باید نیازهاى هر دو کشور را برشمرد تا معلوم شود کدام نیـازمندتر هستند .مهـمتـریـن نـیـازى کـه در مـورد ایـران مـى تـوانـد (تـا حدى )مطرح باشد لغو تحریم اقتصادى است ، اما محاصـره و تحریم اقتصـادى دولـت آمـریـکـا عــلــیــه کــشــور ایــران سال هاست که اعمـال مـى شـود، لیکـن هرگز نتوانسته مانعى جدى در راه توسعه و پیشرفت کشور ایجاد کند . امــا آمــریــکــا در مــوارد مــهـــم و سرنـوشت سـازى نیازمند ایـران است کـه برخى از آنها عبارتند از :
1 ـ مذاکـره ایران و آمریکـا مـوجب ترمیم چهره تخریب شده دولت آمریکا در نزد مسلمانان جـهـان خـواهد شـد .(در شرایط کنونى به گفته کالین پاول، دولت آمریکا منفورترین حکومت نزد مسلمانان است .)
2 ـ ایـران تنـهـا کـشـورى اسـت کـه مــى تـــوانــد بــراى حــل مــشـــکـــلات طـاقــت فــرسـاى آمــریــکــا در عــراق و افغانستان ، کمک مؤثر و سرنوشت ساز داشته باشد .
3 ـ نقش ایـران در مسأله فلسطـیـن براى آمریکا منحصر به فرد است .
4 ـ ارتباط آمریکـا بـا ایـران موجـب تضعی موقعیت اروپاى غربى ، روسیه و چین در خـاورمیانه خـواهد شـد و ایـن موضوعى است که براى آمریکا از اهمیت فوق العاده اى برخوردار است .
در بررسى سؤال سوم کافى است به نظـرات بعضى از مقامات و مطـبـوعـات آمریکا که مدام از تـنـدروى و سردرگمى در سیاست دولت آمریکا نالیده اند توجه شود .این مشکل تا آنجاسـت کـه اخـیـراً کمیـتـه اى تـوسط خانـم رایس ، مـشـاور امنیـت ملى آمریکا تشکیل شد تـا عـلـل سردرگمى و به بن بست رسیدن برنامه هاى رژیم آمریکا علیه ایران بررسى شود . آیا درخـواست فعلـى دولت آمریکـا براى مذاکـره ، بخشى از این سـردرگمـى نیست ؟ اگر اینطور باشد، درخواست از سر استیصال از پشـتـوانه لازم بـرخوردار نیست و لذا نباید از سوى ایران مورد اعتنا قرار گیرد . نکته مهم دیگـر این است که در طول سالیـان درازى که دولت آمریکا در گـزینش نوع برخـورد با ایران دچار سرگردانـى بوده ، سیاست نظام جمهورى اسلامى از ثبات و درایت خاصى برخوردار بوده است تا جایى که همیشه مقامات آمریکا به طور غیرمستقیم از تیزبینى مسئولان ایـران به ویژه رهبر آن یاد کرده ا ند .
با این وصـ چرا باید نمایندگان مجـلس ، دوسـتان مطـبوعاتـى ، احزاب و سیاستمداران ایران نـگران باشند که فرصت از دسـت مى رود؟ بـرخـورد کنـونـى دولت آمـریکـا پـس از حادثـه زلـزله بـم یـک بازى سیاسـى ـ تبلیغـاتى است .چرا درحالـى که تحولى در نظر رژیـم آمریکا نسبت به ایران پدید نیـامده ، بعداز زلزله بـم آنها یک مرتبه مهربان و خودمانى مـعرفى شده و اتهامات پى درپى آنان فراموش مى شود؟ همانـگـونه کـه رهبر انقـلاب اشـاره داشتند، اگـر آمـریـکـا واقعـاً مصـمـم بـه مـذاکــره اسـت قـبـل از هـر چـیـز بــایــد اعتـمـادسـازى کنـد و اعتـمـادسـازى راه شناخته شده اى دارد و رهبرى آن را فراروى دولتمردان آمریکا قرار دادند . آمریـکـا خـوب مى دانـد رهـبـرى در ایران با آشنایى نسبت به امور بین المللى و برنامه هاى توطئه آمیز استکبار جهانـى و به لبخندهاى فریبکـارانه و یا تهدیدهـاى کـودکانه آنـهـا وقعى نمـى نـهـد بـلـکـه بـا چـشـمـانـى بـاز و گـامـهـایـى اسـتـوار از استـقـلال و شـرف مردم ایـران پاسـدارى مى کند و منافع ملى کشور را با هیچ چیز معامله نمى کند . البته ضع شناخت بـرخى از افراد داخلى از نـقـشـه هـاى آمـریـکـایـى هـا و دلبستگى بعـضـى دیـگـر، بـى تـأثـیـر در دستپاچگى اخیر ـ که نمونه هاى آن ، در مطـبـوعات و تریـبـون مجلـس دیـدیـم و شنیدیم ـ نیست .
باید گفت یکى از علل سـردرگمـى دولت آمریکـا نـیـز تـوجه بـه سخنان و رفتار همین هاست ، درحالى که اینها نیز خود سردرگمند ! آنچه امـروز در مـوضـوع مذاکـره با آمریکا در عرصه سیاسى و تبلیغاتى شاهد آن هستیم ، ادامه کشمکش دو انـدیـشـه اسـت کـه سـال هـاسـت بــا هــم رودرو هستند، اندیشه اى که معتقد است بدون تأمین نظر آمریکا نمى توان کارى از پیش برد و اندیشه هاى دیگرى که آمریکا را یکى از مظاهر باطل مى داند و به همین جهت آن را ک روى آب ارزیابى مى کند . ذکـــر نـــمـــونـــه اى تـــاریـــخـــى راهگشاست .مهندس بازرگان در کتاب از دیدار خـود با «انقلاب در دو حرکت » حضـرت امـام خمـیـنـى (ره)در پـاریـس اینگونه یاد مى کند : من بـراى ایشـان تـوضیح دادم کـه » آمـریـکـا اجـازه نـخـواهـد داد بـه راحـتـى حکومت شاه از میان برود چون ایران جزو اقمار آمریکاست ، لذا باید نظر آمریکا را در مورد آینده ایران تأمین کنیم ، اما امـام به گونه اى پاسخ داد که انگـار قـدرتى در عالم به نام آمریکا وجود ندارد، در پاسخ گفت :کار شاه تمام است شما به ایـران مى روید و به کمک آقاى مطهرى شوراى انقلاب را تشکیل مى دهید .امام حتى نام .«آمریکا را هم حاضر نشد به زبان آورد