* آغاز تحکیم تا اختلاف
اتـحــادیــه انــجــمــن اســلامــى دانشجویـان سـراسر کشـور مـوسوم به دفتر تحکیـم وحدت در ماه هـاى اولیه پیروزى انقلاب اسلامـى زمانى شکل گـرفـت کـه عـده اى از دانـشـجــویــان مسلمان به دیدار امـام راحـل (ره)رفته بودند و در آن دیدار حضرت امام (ره) به آنها تـوصیه فرموده بـودند که » بروید تحکـیـم وحدت کنید .«و ایـن فـرمـان اگرچه بیشتر جنـبـه عـمـلـى و معـنـوى داشت مبناى ایجاد تشکلى شد که دو ماه بعـد 13آبان )58 منشاء اقـدامـى گردید که از سوى( رهبر کبیر انقلاب به نام گـرفـت و از سـوى «انـقـلاب دوم » همان امام (ره)،رهبر فعلى انقلاب به عنوان نماینده در این تشکل دانشجویى منصوب شدند .
دفتر تحکیم در نخستـیـن ظـهـور خود در عرصه سیاسى کشور موفق شد چند کانـدیـداى خـود را روانه مجـلـس سوم شوراى اسلامى سـازد اما پس از سـال 68 نسبـت بـه دولت سـازندگـى موضع انتقادى اتخاذ کرد تا در سال 75 مجـدداً وارد عرصه سیاسـى شـده و از حجت الاسلام سید محمد خاتمى در انتخابات مجلس هفتم حمایت کرد و بـه دوره شکـو فایى عـمـر خـود نزدیـک شـد .امـا مــشــى افــراطـى بــرخـى از چـهـره هـاى ایـن گـروه آن را وارد وادى پرمخاطـره اى کـرد که از نگاه بـرخى از محافل سیاسى و خبرى به نیروى پیاده نظام افراطیـون سیاسى تبدیل شد .در مأموریتـى کـه ایـن گـروه در هجـدهـم تیـرمـاه 81 به عـهـده گـرفت چنـان بـه جانـب افـراط کشیده شـد کـه در آتـش خشونت خود برافروخته بخش هایى از حیثیت آن طعمه حریق شد و به شدت آسیب دید .
اگــرچـه در ســال 79 ایـن گــروه درحالى که بشدت از اختلافات درونى رنج مى برد مجدداً موفق گردید 5 تن از نیروهاى افـراطى خود را روانه مجلس ششم سازد اما آنچه بیش از پیش سبب گردید تا دفتر تحکیم دچـار انـفـعـال و رخوت عملى گردد فرمانى بود که سعید حجاریان به عنوان تئوریسین دوم خرداد در خـصـوص لـزوم رویـکـرد جـنـبــش دانشجویـى بـه حـوزه تئوریـک صـادر کرد .صدور این فرمان در شرایطى کـه برخى از عنـاصـر مـؤثر و برجستـه ایـن تشکل در حبس اعمال افراطى خویش گـرفتـار آمـده بـودنـد بـشـدت مـوجـب دلـخـورى دسـت انــدرکـاران جـنـبــش دانشجویى گـردید و از سوى تعـدادى نیز به عنوان اعلام پایان تاریخ مصرف آن از طرف کسانى قلـمـداد شـد کـه بـا استفاده از همین نـیـروهاى پیاده نظـام اینک بر مسند قدرت تکیه زده بودند .
* تأثیر این روند بر انتخاب اعضا
برطبق اسـاسنامه دفتر تـحکیم ، اعضاى شوراى مرکزى باید سالانه از سوى اعـضاى انـجمن هـاى اسلامـى دانشگاه هـاى سراسر کشور انتـخاب شـونـد، اما بـروز اخـتـلاف مـیان دو فراکسیـون سنتى ، به رهبـرى دانشگاه تـهـران ، شـهـیـد بهـشـتـى و تـربـیـت مـدرس ، و طیـف مدرن بـه مرکـزیـت دانـشـگـاه هـاى امـیـرکـبـیـر و عـلامـه طباطبایى و تربیت معلم شهید رجایى سبب گـردید تا اعضاى قـدیم پس از پایان دوره سه ساله خود بر سر ترکیب نفرات بعدى به توافق نرسند و هر بار جلسات سالانه بدون نتیجه و حتى با برخورد و درگیرى به پایان برسد .این مسأله تـا جایى حاد شده بود که هـیچ دانشگاهى حاضر به پذیرش برگزارى نـشسـت سالانـه نـبود .از هـمـین رو آخرین نشست این دفتر در دى ماه 82 پس از سه بـار لغو جلسه بـالاخره در یک مـجتـمع تحـقیـقاتـى در خارج از تـهـران (شهـریـار)بـرگزار گـردیـد کـه على رغم توافق نظر بر سر » خروج از قدرت و نـقد آن «مـوفقیـتى در بـهبود اوضـاع داخلـى خود کـسب نـکرد امـا ناکامى جبهه دوم خرداد در انتخابات مـجـلس هـفـتـم و اتـخـاذ استـراتـژى«حرکت از نو » توسط تئوریـسین هاى این جـریان ، لـزوم تحـرک بخـشى بـه گروه پیشرو جنبش دانشجویى و رفع اختلافات درونى به هر قیمت ممکن را عـیــان سـاخــت ، اقـدامـى کــه در نشسـت اخیر دانشـگاه خواجه نصـیر على الظاهر عملى گردید .
* در خواجه نصیر چه گذشت؟
عبدالله مؤمنى نخستین سخـنـران این همایـش بـود که به عـنـوان دبیـرکل تشکیلات سخـن مـى گـفـت .وى در خصوص لزوم انتخاب اعضاى شوراى مرکزى گفت :چنین مى کنیم تا شاهد تحکیمى به لحـاظ نـظـرى فربه تر و از نظر عملى پویاتـر باشیم و خیال خـام کـسـانـى را که به خـشـکـانـیـدن نـهـال آزادیـخـواهـى جـنـبـش دانـشـجــویــى مى اندیشند، ناکام گذاریم . مؤمنى از طیـف مـدرن ها افزود : عده اى معتقدنـد کـه تـبـدیـل انـجـمـن اسلامى به پارلمان دانشجویى ویـژگى اسلامى بودن این اتحادیه را خدشه دار مـى سـازد و پـروژه دموکـراسـى اسـلام خــــواهـــــى را نــــیــــز بـــــه ســـــوى دموکراسى خواهى پیش مى بـرد ولى به هر حال طرح بحث پارلمان دانشجویى به مثـابـه تـشـکـلـى فـراگـیـر مـى تـوانـد مقدمه اى بر حرکت به سـوى استقلال دانشگاه ها و تمرین دموکراسى خواهى براى دانشجویان تبدیل شود .
على اکبر موسوى خوئینى سخنران دیگر جلسه بود که پس از حاتم قادرى بـه ایـراد سـخـن پــرداخـت و گـفـت :» سـازمـانـدهــى مـجـدد مـهـم تــریــن مسئـولیت فعلى نقد تـحـکـیـم وحدت اسـت و فـراکـسـیـون ها بـایـد مـسـائـل حاشـیـه اى را کنار بـگـذارند و هـر چـه زودتر انتخابات شوراى مرکزى را برگزار کنند«. سخـنران بعـدى که آخریـن آنها نیز بود محسن کدیور بود که خطاب به دانشجـویان گفت :اگر به عنوان انـجـمـن دانـشـجـویى نـتـوانـسـتـیـم مشکلات خود را به شکل دموکراتیک حل کنیم چگونه انتظار داریم جامعه بـه صورت دمـوکراتـیک اداره شـود؟ اگر با دو سلیقه مختل توان تحمل یـکدیـگر را نـداریـم و بلافـاصلـه بـه اقلـیت و اکـثریـت تبدیـل مى شـویم چگـونه انتـظار داریـم کسانـى که به قـدرت و ثــروت مـى رســنـد و از آن سرمست هستند حـرف چند دانشجو که دم از دموکراسى مى زنند را گوش دهند؟ روز اول نشست با سخنان کدیور پایان گـرفت و روز دوم (جمعه)همـه وقت و همه تلاش ها به کار گـرفته شد تا این تشکل نیز بتواند در جهت مشى کلى گروه هاى افراطى گامى در جهت رفع اختلافات داخلى بردارد .على رغم هـمـه سـفـار شات بـیـرونـى و تـوصـیـه سخنرانى ها، عدم هماهنگى موجود با پایان گـرفتن روز جمعه نـیـز بـه پـایـان نرسید .از آنجا که دستورات لازم براى بسیج این جنبش به عنوان نیـروى پیاده نظام صادر شده بـود در ساعـات اولیه بامداد شنـبـه (83.2.26)انتخابـات اعضا بدون حضور چهره هاى جدید و توافقات قبلى برگزار گردید و گامى هر چند در ظاهر و صورى به سوى تحکیم برداشته شد، اما همـچـنـان جـاى ایـن سؤال را باز گذاشت که دفتر تحکیم تا چـه حـد و انـدازه بـه آن تـوصـیـه امــام راحل (ره)که فرمودند ::» بروید تحکیم وحدت کنیـد «و مـقـصـود آن بـزرگـوار نزدیک گردید؟