دکتر سیدرضا مهدوی استاد دانشگاه
انتخابات پارلمانی کویت در حالی برگزار شد که برای اولین بار در تاریخ کویت زنان هم به عنوان رای دهنده و هم به عنوان رای گیرنده شرکت داشتند. نتایج این انتخابات گویای آن بود که اولین انتخاب چندان برای زنان کویت خوش یمن نبوده وهیچ زنی انتخاب نشده است.این در حالی است که مخالفین دولت کویت یعنی اصلا ح طلبان بیشترین کرسی ها را کسب کردند . نتایج شمارش آرا در انتخابات کویت نشان می دهد که اصلاح طلبان در مقایسه با طرفداران دولت موفقیت قابل توجهی کسب کرده اند.
این انتخابات به چند دلیل حائزاهمیت است :
1- مخالفان با پیروزی درانتخابات توانستند در تجربه دموکراسی حرف خود را برخواسته دولت تحمیل کنند .
2- اینکه کویت روند دموکراتیکی را طی کرده است که در میان بیشترکشورهای عربی و شورای همکاری خلیج فارس کمترشاهد نمونه موردی آن هستیم . انتخابات اخیر صحنه نبرد موج دموکراسی است که از مدتها پیش دراین کشور شروع شده است . پیروزی اراده مردم درکویت می تواند الگوی مناسبی برای سایر کشورهای عربی منطقه تلقی شود.
3- مشارکت زنان در این انتخابات چالش جدی برای بنیادهای تفکر سنتی در بین اعراب ایجاد خواهد کرد.این انتخابات اولین انتخاباتی به شمار می رود که شاهد مشارکت زنان کویت است.
4- کشور کویت پس از استقلال درنوزدهم ژوئن سال 1961 تا زمان اشغال شدنش در سال 1990 توسط عراق هیچ تحرکی از روند دموکراسی را شاهد نبود. پس از آزادسازی کویت رهبران این کشور نتوانستند همانند گذشته حرف خود را بر کرسی بنشانند و مجبور شدند به روند اصلاحات داخلی تن دهند.کویت همانند برخی از دموکراسی ها از جمله آلمان و ژاپن که از دل جنگ بیرون آمدند، می رود که تجربه این کشورها را شاهد باشد.درگذشت شیخ جابر الاحمد الصباح امیر کویت پس از 28 سال زمامداری که از بازماندگان حاکمان عصر جنگ سرد به شمار می رفت در تسریع تحولات سیاسی کویت بی تاثیر نبوده است .
5-در تغییر و تحولات کویت همچنین نباید شاخصه شیعیان در ترکیب جمعیتی این کشور را فراموش کرد. شیعیان یک سوم جمعیت این کشور را تشکیل می دهند. این قشر به سبب آنکه بنیاد فکریشان علاوه بر کتاب و سنت بر مسئله اجماع نیز متکی است و همین عامل سبب شده است که نسبت به گذر زمان خود را با تحولات نوین بشری وفق دهند و بر همین اساس تفکر این قشر نسبت به اهل تسنن فضاهای فکری بازتری را دنبال می کند و پرچمداری مشارکت زنان شیعه کویتی در روند انتخابات موید این مطلب است .
واضح است که برگزاری انتخابات به تنهائی دلیل وجود دموکراسی نیست. بسیاری از کشورهای عربی شاهد انتخابات ریاست جمهوری و یا پارلمانی هستند ، اما بعد تشریفاتی دارند . آنچه که انتخابات کویت را از دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس و عربی متمایز می کند، شاخصه هایی است که کشورهای همجوار این کشور از آن بی بهره اند.در حالی که در همسایه غربی این کشورزنان حتی حق خواندن ونوشتن را ندارند،در کشور کویت حق رای دادن و کاندیداتوری در انتخابات را نیز به دست آورده اند .
کشورهای حاشیه خلیج فارس در طی چهار دهه به واسطه درآمدهای نفتی به سان کشورهای غربی به سمت مدرنیزاسیون حرکت کرده اند در حالی که هیچ تحرکی در زمینه دموکراتیزاسیون نداشته اند. این گروه از کشورها بر اساس بنیانهای فکری که ریشه در مذهب دارد به سختی با آموزه های دموکراسی کنار می آیند و تا زمانی که این بنیان ها دچار تغییر نگردند روند اصلاحات در این کشورها به مرحله اجرا در نخواهند آمد . تحولات کویت نشان می دهد که مسئولان و مردم این کشور در حال بازبینی در بنیان های فکریشان هستند و گام های اولیه دموکراسی را تمرین می کنند.