وحید ادیبی
علی رغم مخالفت شدید لائیک ها و نظامیان ترکیه به نظر می رسد «عبدا...گل» وزیر خارجه دولت اسلام گرای این کشور طی روزهای آینده رئیس جمهور ترکیه خواهد شد. وی که کاندیدای حزب عدالت و توسعه این کشور و مرد نیرومند متحد نخست وزیر اردوغان است در مراحل اول و دوم فاز جدید رای گیری های درون پارلمانی نتوانست آرای لازم را برای کسب مقام ریاست جمهوری به دست آورد. عبدا...گل در این انتخابات توانست 341 رای موافق را از 550 کرسی پارلمانی از آن خود کند که 26 رای کمتر از دو سوم اکثریت لازم یعنی 367 رای نمایندگان مجلس برای انتخاب او به عنوان رئیس جمهوری آینده ترکیه است.
پیروزی عبدا...گل در دور اول و دوم رای گیری پارلمانی نیازمند حمایت دو سوم نمایندگان بود که در اثر تحریم جریان های لائیک محقق نگردید اما پیروزی او در دور سوم تنها نیازمند نصف+1 نمایندگان مجلس است. تردیدی نیست که عبدا...گل در دور سوم- که چند روز دیگر انجام می شود- بدون هیچ مشکلی آرای لازم را برای کسب ریاست جمهوری به دست خواهد آورد. در این میان حزب جمهوریخواه خلق که مهم ترین حزب جریان لائیک ترکیه است و دو دور اخیر رای گیری های پارلمانی را تحریم کرده بود نمی تواند با تحریم مجدد خود در نتیجه انتخاباتی دور سوم و انتخاب قانونی عبدا...گل خللی ایجاد کند. مهم ترین دغدغه جامعه ترکیه دخالت احتمالی ارتش ترکیه در نتایج انتخابات تعیین ریاست جمهوری است. سابقه تحولات سیاسی ترکیه گویای آن است که ارتش این کشور طی 87 سال گذشته، چهار دولت قانونی و مردمی ترکیه را با اتهام هماهنگ نبودن با ایده های آتاتورک سرنگون کرده است. آنها تلاش های حزب اسلام گرای عدالت و توسعه برای ریاست جمهوری عبدا...گل را در ماه آوریل گذشته به دلیل داشتن نمادها و گرایش های اسلامی مسدود کردند و اکنون نیز به صورت رسمی مخالفت خود را با ریاست جمهوری گل اعلام داشته اند. مخالفت قبلی آنها با ریاست جمهوری نامزد حزب عدالت و توسعه منجر به انتخابات زودهنگام پارلمانی شد که به موجب آن حزب اسلام گرای حاکم توانست اکثریت کرسی های پارلمانی را بار دیگر از آن خود نماید. بدیهی است که نقش ارتش در دوران حکومت اسلام گرایان طی هفت سال گذشته محدود شده و تحرکات اخیر ژنرال های لائیک برای آن است که دوباره جایگاه برتر خود را در تحولات سیاسی باز یابند.
آنچه لائیک ها را درباره عبدا...گل، نامزد حزب عدالت و توسعه برای کسب مقام ریاست جمهوری نگران کرده سوابق اسلام گرایی مشهود وی و نمادهای اسلامی موجود در همسر اوست که با روسری و حجاب کامل اسلامی در مجالس و محافل سیاسی ترکیه ظاهر می شود.
اگر عبدا...گل به مقام ریاست جمهوری ترکیه برگزیده شود که شواهد گویای آن است که در صورت عدم مداخله ارتش این کار صورت می پذیرد، سه نهاد مهم و موثر در تصمیم گیری حکومت ترکیه یعنی ریاست جمهوری، نخست وزیری و پارلمان این کشور در اختیار اسلام گرایان قرار می گیرد. نتیجه حاکمیت اسلام گرایان در هر سه جبهه مهم سیاسی به منزله مرگ نظام سیاسی لائیک در ترکیه خواهد بود. حال سوال اساسی این است که آیا ارتش لائیک و جریان های سیاسی لائیک حاکمیت مطلق اسلام گراها را تحمل خواهند کرد یا بار دیگر علی رغم تأکید بر شعارهای دمکراسی از ابزارهای میلیتارسیمی برای سرنگون کردن نظام دمکراسی استفاده خواهند کرد! در روزهای آینده مشخص خواهد شد که لائیک ها به چه میزان رای مردم را تحمل خواهند کرد؟!