بسماللهالرحمنالرحیم
جرج بوش روز سه شنبه هفته گذشته در سخنانی درجمع کهنه سربازان آمریکایی در ایالت نوادا ضمن حمایت از طرح جنگ خود در عراق، بار دیگر بدون ارائه هر گونه دلیل و مدرکی، جمهوری اسلامی ایران را به حمایت از گروههای افراطی در عراق، تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای و بی ثبات کردن خاورمیانه متهم کرد.
حسینی سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به ادعاهای بوش گفت: آمریکایی ها باید در اقدامات بعدی خود با تفکر و واقع نگری پیش بروند، زیرا در غیر این صورت اوضاع امنیتی عراق از این نیز بدتر خواهد شد و سبب می شود تا ایران نیز با آنان در این زمینه همکاری نکند.
«بروس دیدل» تحلیگر انستیتو بروکینگز آمریکا: این به نفع آمریکاست که گفت وگوی مستقیم با ایران را از سربگیرد. ایران به قدری مهم است که نمی شود برای همیشه از آن دوری کرد.
«تریتا پارسی» استاد دانشگاه هاپکینز آمریکا: در حالی که کنگره به مبارزه خود با کاخ سفید درباره سیاست افزایش شمار نیروهای آمریکایی در عراق شدت می بخشد، بوش دلایل زیادی برای صحبت کردن از تنشها با ایران دارد. تمرکز بر ایران ممکن است به منحرف کردن توجهات از شکست راهبرد افزایش نیروها و وارونه جلوه دادن اوضاع در عراق کمک کند. این مسئله همچنین می تواند کنگره را متقاعد کند که ایران مسئول بدشانسیهای آمریکا در عراق است.
با این مقدمه طولانی زمینه طرح این سوال فراهم شده که تکلیف ادامه گفت وگوی ایران با آمریکا درخصوص مسایل عراق چه می شود. در ابتدای ورود به پاسخ لازم است به این موضوع اشاره شود که هر یک از دو طرف با چه هدف و سیاستی به این گفت وگوها روی آوردند. پیش از آغاز بحث گفت وگو مشخص بود که فشار وارد آمده از ناحیه نابسامانیهای عراق به حدی رسیده که خارج از تاب و توان آمریکایی هاست و باگذشت زمان و شکست طرحهای راهبردی و تاکتیکی آمریکایی ها بر میزان این فشار افزوده می شود تا جایی که اشغالگران بیش از آنکه در هیات یک نیروی عامل و فعال جلوه کننده دستخوش برنامهها و تحولاتی بودند که ازمراکز مختلف به آنها تحمیل می شد و لذا آنها بیشتر در وضعیت انفعالی و انتظار بودند. شکستهای پی درپی برنامه ها یاس و رخوت را به جان آنها نشانده بود و ارائه گزارشی که طی روزهای آتی می بایست تحویل کنگره کنند برنگرانیهای موجود دامن می زد و آنها از سرناچاری گفت وگو با ایران را با رویکردی با مصرف داخلی انتخاب کردند تا شاید بتوانند با دخیل کردن ایران در مسایل عراق و دست یافتن به موفقیت های نسبی در امور امنیتی، آبرویی به گزارش در دست اقدام ببخشند.
برخلاف آمریکایی ها که از سر ناچاری گزینه گفت وگو با ایران را با مصرف داخلی انتخاب کردند، ایران با چشم باز و با اختیار کامل و هدف مشخص با مصرف خارجی آن را برگزید. ایران با این اقدام به مردم عراق و جامعه جهانی نشان داد که حاضر است برای کاهش خسارات و صدمات یک ملت با سرزمینی اشغال شده با بزرگترین دشمن خود و علی رغم میل باطنی گفت وگو کند. اینک ارزیابی سه دور گفت وگو نشان می دهد که بر خلاف آمریکا که به هیچ بخشی از هدف خود نرسید، ایران به اصلی ترین بخش هدف خود رسید.
شاهد این موضوع نیز استقبال مردم عراق و افکار جهانی از حضور ایران در این گفت وگوها بود. اما دلیل شکست آمریکایی ها خیره سری آنها و هوشمندی طرف ایرانی بود که اجازه نداد طرف آمریکایی پیش از روشن شدن دقیق مقدمات وارد متنی شود که به شدت به آن محتاج بود و گمشده خود را در آنجا جست وجو می کرد. با ذکر آنچه که گذشت روشنتر می شود به سوال ابتدای بحث پاسخ گفت: بی اثر شدن نتیجه گفت وگوها برای انعکاس آن توسط آمریکایی ها در گزارشی که قرار است به کنگره داده شود به معنای دست برداشتن آمریکایی ها از ایران در ارتباط با مسایل عراق نیست، زیرا راهبرد موجود آمریکایی ها در موضوع عراق تا حد زیادی وابسته به نقش ایران است. پر رنگ بودن نقش ایران در مسایل عراق در حالات مختلف درحدی است که نمی توان درباره عراق سخن گفت و تصمیمی گرفت که در آن ایران نادیده گرفته شود، از این رو تهدید سخنگوی وزارت خارجه ایران به احتمال قطع همکاری تهران با واشنگتن تهدید جدی و موثری است بنابراین می توان گفت ایران با حفظ حق بازنگری درگفت وگوها در صورت درخواست مجدد آمریکایی ها و صلاحدید مسایل کشور می تواند گزینه مورد نظر خود را انتخاب کند این انتخاب به نوع رفتار آمریکایی ها بستگی خواهد داشت.