بصیرت: اوباما در اولین تماس رسمی خود با رهبران ترکیه به طور جداگانه با عبدا... گل رئیس جمهور و رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه در مورد همکاریهای دوجانبه میان دو کشور بر سر منافع مشترک تلفنی گفتگو کرد.
سایت کاخ سفید اعلام کرد که باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا بر اهمیت روابط آنکارا- واشنگتن تأکید دارد و از نقش ترکیه و رهبری آن در منطقه قدردانی می کند و خواستار همکاری با عبدا... گل و رجب طیب اردوغان درباره مسائل راهبردی شده است. اوباما نیز بر روی تقویت روابط همکاری های دوجانبه با ترکیه برای مقابله با چالشهای قرن بیست و یکم تأکید نموده است.
در مقابل دفتر ریاست جمهوری ترکیه اعلام کرد، باراک اوباما اظهارات مثبت در خصوص روابط راهبردی دو کشور و نقش رهبری ترکیه در منطقه، حساسیت ترکیه را در خصوص مسأله ارامنه و مسائل خاورمیانه به اوباما یادآوری نموده و اعلام کرده است که نمی خواهد مسأله ارامنه، روابط ترکیه و آمریکا را خدشه دار کند.
همچنین در سایت دفتر نخست وزیر ترکیه از اظهارات مثبت اوباما در خصوص نقش ترکیه در روند صلح خاورمیانه تقدیر نموده است، اما آنچه این تماسها را به یک معما تبدیل کرده، دلایل زمان بندی اینهاست، زیرا با توجه به آنچه که مقامات در مورد این تماسهای تلفنی بیان کرده اند؛ معتقدند که آنها بر سر مسائلی از جمله همکاری با ناتو و آمریکا، حمایت از آشتی ترکیه و عراق، روند صلح خاورمیانه، گسترش روابط ترکیه و ارمنستان، روابط ترکیه و اتحادیه اروپا و سیاستهای آمریکا در قبال افغانستان و پاکستان نیازمند همکاری ترکها می باشند.
با انتقادهای ترکیه از اسرائیل در جنگ غزه، نگرانی هایی در خصوص آینده روابط ترکیه و آمریکا افزایش یافت و رسانه های طرفدار حزب عدالت و توسعه با اشاره به تماس اوباما، آن را نشانه ای از عدم ارتباط تنشهای میان اسرائیل و ترکیه به روابط ترکیه با آمریکا دانستند آنها پا را از این فراتر گذاشتند و اعلام کردند که با وجود اصرار برخی از لابی های اسرائیلی در واشنگتن، سیاستهای آنکارا به گونه ای بود که توانست روابط خود را با تل آویو و واشنگتن از یکدیگر جدا کند.
از دیگر گزارشها چنین بر می آید که اوباما به ترکیه برای روند جدید صلح در خاورمیانه متوسل شده است. گزارشهایی از طرف ترکیه نیز حکایت از آن دارد که اوباما ادعای ارامنه مبنی بر نسل کشی را به کنگره آمریکا ارسال نخواهد کرد. با وجود این تماس تلفنی احتمال استفاده از واژه نسل کشی در روز 24 آوریل کاهش یافته است. اردوغان اعلام کرد که در مورد مسأله ارامنه با اوباما صحبت کرده است، اما از دادن جزئیات بیشتر در این زمینه امتناع کرد.
این در حالی است که روزنامه های منتقد دولت اعلام کردند، موضع کاخ سفید، از آنچه که در داخل کشور به آن پرداخته شده است، متفاوت می باشد و بیشتر به دلیل عضویت ترکیه در ناتو و تغییراتی است که آمریکا در سیاستهای خود در قبال پاکستان و افغانستان انجام داده است. آنها نیز اعلام کرده اند که مسأله ارامنه در فهرست مسائلی که بین اوباما و مقامات ترکیه مورد بحث قرار گرفته، وجود نداشته است. با توجه به این منابع، برخی از تحلیلگران آمریکایی اظهار داشتند که برای یادآوری مسؤولیتهای ترکیه در سازمان آتلانتیک شمالی به مسأله ناتو اشاره شده است.
با وجود این، ترکیه در پی نقشهای خاصی برای خود خارج از مسؤولیت های ناتوست؛ به عنوان مثال، از نقش میانجی برای حل مسائل خاورمیانه گرفته تا برخورد با اسرائیل، سودان و ایران. از دیدگاه آنکارا، این نقش ترکیه می تواند به صلح و ثبات در منطقه پر آشوب کمک کند، اما با توجه به دیدگاه های منتقدان دولت، رفتارهای مستقل ترکیه می تواند روابط آمریکا و ترکیه را تهدید نماید و اشاره آمریکا به مسأله افغانستان نشانه ای از سیاستهای کاخ سفید برای افزایش نیرو در افغانستان است و در حال حاضر حدود 800 نیروی ترک در افغانستان با عنوان «ایساف» حضور دارند. با وجود مشکلاتی که ناتو در افغانستان با آن رو به رو شده است، آمریکا خواهان افزایش نیروهای ناتو در این کشور است. زمانی که این مسأله در گذشته مطرح شده بود، ترکیه افزایش نیروهای خود را در افغانستان رد کرده بود، اما هنوز معلوم نیست که این بار ترکیه چه پاسخی به این درخواست خواهد داد.
مباحثی که پس از دو تماس تلفنی اوباما انجام شد نشان می دهد که روابط آمریکا و ترکیه همچنان نامشخص است. اوباما با برقراری تماس با گل و اردوغان به طور جداگانه، نشان داد که هنوز نمی داند که چه کسی قدرت اصلی را در ترکیه بر عهده دارد. اما اینکه واشنگتن چه واکنشی در مقابل نقش پررنگ تر سیاسی ترکیه در منطقه از خود نشان خواهد داد، پرسشی است که هنوز پاسخ مشخصی به آن داده نشده است. پس از برگزاری اجلاس ماه آوریل ناتو و موضع اوباما در قبال مسأله ارامنه مشخص خواهد شد که آینده این روابط چه خواهد شد و چگونه خواهد بود.