چهارم اردیبهشت 1359 نیروهای آمریکایی در عملیاتی موسوم به «دلتا» و با هدف آزاد کردن گروگان های این کشور که در لانه جاسوسی آمریکا در تهران تحت مراقبت بودند، در صحرای طبس پیاده شدند.
قرار بود این نیروها که در میان آنان افسران حکومت پهلوی و افراد وابسته به ساواک نیز حضور داشتند، از طبس با چرخبال به سوی تهران حرکت کرده و در ورزشگاه امجدیه(شهید شیرودی) فرود آیند و سپس با لباس مبدل، به سفارت آمریکا در تهران حمله کرده و جاسوسان خود را آزاد کنند. طبق این نقشه، آنان پس از پایان فعالیتشان، از همین راه به طبس رفته و از آنجا با هواپیما از ایران خارج شوند.
نیروهای آمریکایی برای انجام این عملیات در «فورت برگ» آمریکا آموزش نظامی دیده و در فرودگاه کارولینای شمالی انجام آن را تمرین کرده بودند. پیش از شروع عملیات نیز به پایگاه هایی در مصر و عمان منتقل شده بودند.
فرودگاه های نظامی مصر، عمان و عرشه ناو هواپیمابر آمریکا در دریای عمان از مراکز عمده برخاستن هواپیماها و چرخبال های مهاجم آمریکا برای فرود در منطقه طبس بود. ناوهواپیمابر نیمیتس نیز چهار ماه پیش از این حمله :دی 1358- در چارچوب نیروهای موسوم به «واکنش سریع» وارد خلیج فارس شده بود. حمله نظامی آمریکا به طبس، دو هفته پس از آن صورت گرفته که دولت این کشور در اقدامی یکجانبه، روابط کشورش را با جمهوری اسلامی ایران قطع کرد.
نیروهای آمریکایی (132 نظامی، هشت چرخبال و سه هواپیمای باربری هرلوکس C031) پس از استقرار در طبس و قبل از حرکت به تهران دچار حوادث مختلفی شدند و از ادامه ماموریت بازماندند. دستگاه هیدرولیک یکی از چرخبال ها از کار افتاد، چرخبال دیگر بر اثر طوفان شن و عدم دید کافی به هنگام جابجایی، با یکی از هواپیماهای هرلوکس برخورد کرده و هر دو وسیله نقلیه آتش گرفته و در نتیجه آن هشت تن از نظامیان در شعله های آتش سوختند.
منابع سیاسی آمریکا مدعی اند که کاخ سفید برای توقف عملیات، از سوی کرملین نیز تحت فشار بوده اند. ادعایی که به نظر می رسد با هدف کتمان شکست عملیات مطرح شده است. در تمام مراحل عملیات دلتا تنها چهار نفر در آمریکا از انجام آن باخبر بودند: کارتر رئیس جمهور، هارولد براون وزیر دفاع، هامیلتون جوردن مشاور کاخ سفید و برژینسکی مشاور امنیت ملی آمریکا. در ایران نیز عوامل ناشناخته ای در جریان این عملیات بوده و با آن همکاری داشته اند.
به هر حال در پی حادثه صحرای طبس و فرار باقی مانده هواپیماها و چرخبال های آمریکایی به سوی ناو «نیمیتس» جیمی کارتر رئیس جمهور آمریکا شکست این عملیات مداخله جویانه را اعلام کرد. پس از این مداخله، کتاب های بسیاری در خارج از کشور انتشار یافت و اهداف پشت پرده آمریکا در این حمله ماجراجویانه و ناموفق و همچنین ابعاد رسوایی کاخ سفید را برملا ساخت.
علاوه بر این، گزارش های مستند ومصور منابع خبری آمریکا به ویژه روزنامه نیویورک تایمز و مجلات تایم و نیوزویک، همچنین مصاحبه هایی که از قول فرماندهان نظامی آمریکا درباره عملیات طبس در این منابع منعکس شد، ابعاد مداخله جویانه تروریسم دولتی و نگاه متعرضانه کاخ سفید علیه جمهوری اسلامی ایران را نشان می داد. این حادثه یکی از بزرگترین رسوایی های نظامی و سیاسی کاخ سفید در برابر انقلاب اسلامی ایران محسوب می شود.
در پی شکست قطعی عملیات آمریکا در طبس و بازگشت باقیمانده هواپیماهای آن کشور یکی از چرخبال ها که حاوی مدارکی در مورد جزئیات عملیات بود، به دستور بنی صدر بمباران شد. در همین بمباران بود که محمدمنتظر قائم، فرمانده سپاه پاسداران یزد به شهادت رسید.
به هر حال این اقدام کاخ سفید که پس از بلوکه کردن دارائی های ایران در بانک های آمریکا، تحریم اقتصادی ایران و اعلام قطع رابطه سیاسی و اشنگتن با جمهوری اسلامی صورت گرفت، حلقه دیگری از اقدامات کاخ سفید علیه جمهوری اسلامی ایران در سال های پس از پیروزی انقلاب بود که به شکست انجامید.
پس از این حادثه، جاسوسان آمریکایی در چند دسته به نقاط مختلف کشور برده شدند تا دسترسی به آنان میسر نباشد. جاسوسان آمریکایی بیش از شش ماه پس از عملیات آمریکا در طبس در اختیار دانشجویان پیرو خط امام بود.