*با توجه به اینکه نمایندگی ولی فقیه در سپاه ماهیت مستقل دارد و در عین حال قلمرو ماموریتی آن کل سپاه می باشد، بفرمائید مبنای برنامه ریزی نمایندگی چست ؟
**از فرصتی که در اختیار ما گذاشتید تا به وسیله نشریه مفید و موثر صبح صادق، مطالبی را هر چند کوتاه در زمینه برنامه ریزی نمایندگی ولی فقیه در سپاه به اطلاع فرماندهان و مسئولین و مدیران و کارکنان عزیز سپاه برسانیم متشکریم.
در جواب این سوال شما باید عرض کنیم که حضرت امام امیرالمومنین(ع) در بیانی زیبا می فرمایند: «برنامه ریزی شما را از پشیمانی نجات می دهد» لذا حوزه نمایندگی ولی فقیه در سپاه که دارای ماموریت و وظائف ابلاغی مستقل از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی و فرماندهی کل قوا می باشد، با ساختار و سازمانی مشخص، ضمن حفظ و توسعه سازمانی خود دارای ماموریتهای مهمی در زمینه «تقویت و ارتقاء معنویت»، «ارتقاء سطح آگاهی و فهم بالای سیاسی» و «ایجاد بستر لازم ولایتمداری» درعرصه و قلمرو خانواده بزرگ سپاه شامل کارکنان و خانواده محترم آنان، سربازان و بسیجیان می باشد.
بر این اساس ستاد نمایندگی ولی فقیه که به منزله سازمان اجرائی نمایندگی محسوب می شود سالانه از طریق ادارات و معاونتهای مستقل ستادی و نیز رده های صفی خود تا رده گردان رزمی و همطراز حوزه مقاومت بسیج اقدام به برنامه ریزی و اجرا می نماید.
مبنای برنامه ریزی نمایندگی ولی فقیه در سپاه موارد ذیل می باشد:
1-تشخیص حداقلهای ضروری از شناخت دین و معارف دینی و علوم پایه ای در این زمینه، که این بخش از طریق انتظاراتی که دین مبین اسلام از یک مسلمان و مومن به عنوان شناخت معرفتی و شناخت بصیرتی دارد و پاسخی به نیاز فطری انسان می باشد، با روش مطالعه کتابخانه بدست می آید که از آن تعبیر می کنیم به «تعیین حداقلها»
2-تعیین نیازها بر پایه انتظارات شغلی و سازمانی، انتظارات اهداف تحولی سپاه و نمایندگی ، انتظارات فرماندهان و مسئولین و انتظارت فرماندهی معظم کل قوا بدست می آید که به عنوان مثال مقام معظم رهبری فرمودند که «اگر از دیگران خوب بودن پذیرفته است در سپاه عالی بودن توقع و انتظار است.» که این بیانگر همان انتظار صادق آل محمد(ص) است که فرمودند «الحسن لکل احد حسن و منک احسن لمکانک منا» که با روش بررسی و مطالعه میدانی، بدست می آید و از آن تعبیر می کنیم به «انتظارات سازمانی».
3-سومین مبنا در تعیین نیاز برای برنامه ریزی مجموعه تدابیر و اوامر ابلاغی و نیز رهنمودها و بیانات مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا است که از طریق سلسله مراتب دریافت می گردد،
4-مبنای بعدی سند چشم انداز سپاه و سند چشم انداز نمایندگی ولی فقیه در سپاه است که به خوبی توقعات خود را در این زمینه ترسیم نموده است،
5-مبنای بعدی، نتایج تحقیقات بنیادی و کاربردی می باشد که توسط مراکز علمی و پژوهشکده تحقیقات اسلامی در این زمینه به انجام می رسد.
6-مبنای بعدی نظرات کارشناسان و مدیران تخصصی است که در رده های ستاد عالی و ستاد میانی مشغول مطالعه و بررسی های ستادی می باشند.
7-و خلاصه نظرات ارزشمند مجریان و آحاد کارکنانی است که نیازهای فکری، اعتقادی، سیاسی و فرهنگی خودرا در قالب طرح سوال در جلسات و گردهمائیهای سیاسی و عقیدتی مطرح می نمایند.
پس مبنای برنامه ریزی در نمایندگی عبارت است از:
1-کتاب و سنت
2-تدابیر و اوامر و رهنمودهای مقام معظم رهبری
3-انتظار فرماندهان و مسئولین و مدیران سپاه
4-نتایج پژوهش ها و تحقیقات بنیادی و کاربردی
5-سند چشم انداز سپاه و اهداف طرح تحول سپاه
6-سند چشم انداز نمایندگی و اهداف طرح تحول نمایندگی
7-نیازهای ابراز شده توسط کارکنان و فراگیران
*با توجه به ضرورت هماهنگی با سپاه در برنامه ریزی ها، لطفا فرایند برنامه ریزی در نمایندگی را با توجه به این ضرورت بیان کنید.
**این موضوع بسیار مهم است، اصولا فلسفه وجودی و رسالت نمایندگی ولی فقیه در سپاه در سه نکته خلاصه می شود، آن سه نکته عبارت است از «پاسداری از پاسداران»، پاسداری از سازمان سپاه» و «پاسداری از جهت و حرکت سپاه» که هرسه این موضوع به تعبیر زیبای حضرت امام (ره) در یک کلمه خلاصه می شود که عبارت است از «پاسداری از پاسداری» . بدین لحاظ حوزه نمایندگی ضمن اینکه باید خودرا بسازد و آماده انجام ماموریت نماید، اما اساس ماموریت آن در قلمرو سپاه می باشد و بناچار باید این هماهنگی را بیابد .خوشبختانه وحدت و انسجام و یکپارچگی که امروز همچون گذشته در سپاه مشاهده می کنیم زمینه ساز خوبی برای تعامل طی مراحل کارشناسی،طراحی، برنامه ریزی، تایید ، تصویب و ابلاغ ، اجرا، نظارت و اثر بخشی برنامه ها در عرصه «برنامه های یگانی»، «برنامه های غیر یگانی»، «برنامه های بستر ساز» نمایندگی در عرصه فرماندهی و نیز «برنامه های خاص نمایندگی» می باشد.
با این بیان باید عرض کنم فرایند برنامه ریزی نمایندگی ولی فقیه در سپاه بدین ترتیب می باشد :
1-تهیه و پیشنهاد برنامه از سوی نمایندگی بر پایه مباحث مطرح شده
2-انجام کارشناسی بصورت مشترک، تایید برنامه توسط نماینده ولی فقیه در سپاه
3-ابلاغ برنامه نمایندگی در برنامه سپاه توسط فرمانده کل سپاه و در نمایندگی توسط نمایندگی
4-تامین اعتبارتخصصی بصورت مشترک و تامین اعتبارات عمومی برنامه ها توسط فرماندهی
5-اجرا توسط رده های صف نمایندگی
6-گزارش گیری و گزارش دهی بصورت مشترک
7-نظارت و کنترل بصورت مشترک
8-تعیین اثر بخشی برنامه ها بصورت مشترک.
با وجود فرایند فوق نکته بسیار مهم آن است که عناوین کلی برنامه ها از طریق انعکاس به دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی معظم کل قوا و نیز ستاد کل ن.م، سالانه به تصویب فرماندهی معظم کل قوا می رسد .
با این فرایند به لطف الهی و دستورات و هدایتهای ارزشمند نماینده محترم ولی فقیه در سپاه و نیز همراهی و همکاری بسیار خوب ستاد مشترک سپاه برنامه های پنجساله چهارم نمایندگی ولی فقیه هرچند با تاخیر یکساله سیر خودرا طی کرده و رسما ابلاغ شده است.
* با عنایت به اهمیت توجه به نتایج عملکرد سالهای قبل در برنامه ریزی سالهای بعد، بفرمائید آیا عملکرد برنامه های سال گذشته در برنامه ریزی سال آینده لحاظ می گردد؟
**اگرچه بعضی از افرادکه از عملکرد حوزه نمایندگی اطلاعی نداشتند گاهی مطرح می کردندکه مگر حوزه نمایندگی چه می کند ؟! این حوزه فقط مصرف کننده است ! که البته انصافا این ادعا بیانگر همان بی اطلاعی آنان است اما حوزه نمایندگی به لطف خدا در سالهای گذشته عملکردی بسیار شفاف و روشن داشته و دارد، بخصوص ما از ابتدای سال 81 عملکرد رده ها را بدین صورت کنترل و گزارش عملکرد دریافت کرده ایم که تمام کتابچه های آن موجود است:
اولا: عملکرد کمی دهه 70 را ( از سال 70 تا 80) جمع آوری و تدوین کرده ایم.
ثانیا: روش گزارش گیری را تعیین و ابلاغ نموده ایم که بر اساس آن میزان پیشرفت برنامه در هر سه ماه یک مرتبه و میزان عملکرد برنامه ای در هر شش ماه یک مرتبه جمع آوری، جمع بندی و به مراجع ذی صلاح منعکس می گردد.
ثالثا: علاوه بر گزارش های فوق، گزارش میزان دریافت اعتبار و هزینه کرد آن نیز دریافت می گردد.
هر سه نوع گزارش دریافتی را سعی کرده ایم تا در برنامه ریزی آتی ونیز صدور تخصیصهای جدید دخالت بدهیم .
* نظر به رویکرد تحولی در سپاه و نمایندگی به نظر شما تاثیر این رویکرد در برنامه ریزی نمایندگی ولی فقیه در سپاه چه بوده است.
**با هدایتهای حکیمانه فرماندهی معظم کل قوا با ابلاغ سند چشم انداز نظام و نیز تدابیر خاصی که برای تغییر رویکردهای سپاه به سمت رسالت محوری داشته اند، حوزه نمایندگی هم با بهره مندی از این نعمت الهی و تدابیر خاص حضرت آقا به نماینده معظم له در سپاه موفق شده است تا تحول بنیادی در رویکردهای عملکردی ایجاد نماید. بطور طبیعی اگر رویکرد سپاه از تک بعد نظامی، به سه بعد رزمی -نظامی، امنیتی- اطلاعاتی، و فرهنگی تغییر یافته و سپاه خودرا با دکترین آمادگی همه جانبه برای مقابله با هر نوع تهدید علیه انقلاب اسلامی ظرفیت سازی می کند، حوزه نمایندگی ولی فقیه در سپاه هم که رسالت محور حرکت می کند به سهم خود باید ضمن همراهی و همپائی با این رویکرد، برای تامین روحیه انقلابی و عاشورائی و علوی و تغذیه فکری و معنوی و تقویت انگیزش دینی که از مهمترین ارکان آمادگی رزم محسوب می گردد، با رویکرد تحولی در ظرفیت سازی برای این مهم اقدام نماید. یعنی به تعبیری «رشید گردد» تا بتواند «رشد دهد» و این دو مشخصه اصلی سند چشم انداز نمایندگی نیز می باشد.
لذا حوزه نمایندگی علاوه بر ایجاد زمینه مناسب برای بازنگری در ساختار و سازمان و روشها، برنامه های خودرا نیز با این رویکرد دنبال می کند .
یکی از مهمترین اثرات برنامه ریزی پنجساله چهارم و سال 85 نمایندگی، آن است که چون حوزه فرماندهی از سال 85 تامین بخشی از اعتبارات ماموریتی نمایندگی را به دوش می گیرد، حوزه نمایندگی این فرصت را پیدا می کند تا بتواند از اعتبار دریافتی خود به محورهای ذیل که بخشی از الزامات تحقق اهداف برنامه ها است بیشتر بپردازد:
1-آموزش مهارتی و تخصصی روحانیون
2-گزینش واقعی و تربیت مربیان عقیدتی سیاسی و هادیان سیاسی در دانشکده عقیدتی سیاسی
3-بازنگری متن و محتوای آموزشهای عقیدتی سیاسی
4-مطالعه و تحقیق و تهدید شناسی برای طرح مسائل سیاسی به روز
5-بازنگری در روشها و رویه ها با تدوین نظامات کارآمد و اثر بخش.
* فرماندهان و مدیران محترم حوزه فرماندهی در اجرای برنامه های نمایندگی چه نقشی ایفا می کنند و چه مسئولیتی دارند؟
**سوال بسیار مهم و جالبی است. اصولا آحاد فرماندهان و مسئولین سپاه بنابر وظیفه شخصی و ایمانی خود بویژه تاکید مقام معظم رهبری هم مسئول اعمال و رفتار دینی خود هستند و هم نسبت به زیر مجموعه خود باید احساس مسئولیت نمایند. این سخن بیانگر تداخل در کار نیست و نباید باشد. لذا فرماندهان و مسئولین عزیز سپاه براساس توافقات به عمل آمده نسبت به اجرای برنامه ای نمایندگی وظایف ذیل را عهده دار هستند:
1-به منظور تشویق دیگران تلاش نمایند شخصا در برنامه های رده، بویژه گردهمایی های سیاسی، نشست های عقیدتی سیاسی، نماز جماعت و... شرکت نمایند.
2-نظرات ارزشمند خود را در قالب انتظارات مبتنی بر نیازمندی ها در قلمرو ماموریت خود، تدوین و از طریق سلسله مراتب به ستاد نمایندگی منعکس نمایند.
این عزیزان می توانند با تعامل و هماهنگی صمیمانه با نمایندگی ولی فقیه در رده خود بخشی از انتظارات را در قالب برنامه های ابلاغی بویژه فرصت های پیش بینی شده در سین یگانی تامین نمایند.
3-در خصوص اجرای برنامه های عقیدتی سیاسی و گردهمایی ها و نشست های سیاسی، زمینه و بستر اجرای برنامه را در رده مربوطه از قبیل تامین فضا و محیط مناسب، آزاد سازی فراگیران برای طی دوره های آموزشی، تامین حق الزحمه و حق التدریس در سقف ابلاغی، تامین هزینه های عمومی برنامه و موارد این چنینی فراهم و تامین نمایند.
4-نسبت به گزارش دهی و نظارت تخصصی و بازرسی و بویژه اثربخشی برنامه ها با محوریت «نظام جامع کنترل و مدیریت عملکرد سپاه» با نمایندگی همکاری و مساعدت نمایند.
در پایان هم انتظار دارم فرصت هایی ایجاد شود تا بتوانیم رویکردهای تحولی نمایندگی در بخش های مختلف و نیز سند چشم انداز نمایندگی و بویژه بیانیه تحول نمایندگی که به لطف الهی نهایی شده با تایید نماینده محترم ولی فقیه در سپاه انتشار یافته به اطلاع عزیزان سپاهی برسانیم.
یکبار دیگر از فرصتی که فراهم آوردید تشکر می کنم. ان شاءالله موفق باشید.